Kolej na Podróż

Kolej w Chile – informacje ogólne

Przewoźnik narodowy: Empresa de los Ferrocarriles del Estado (EFE)
Strona internetowa: www.efe.cl
Ostatnia aktualizacja: 29.11.2018

Niewielu polskich podróżników zapuszcza się do Chile, a niewielu spośród tych, którzy tam pojadą, korzysta z chilijskich pociągów. A szkoda, bowiem tamtejsze pociągi mogą pozytywnie zaskoczyć niejednego Europejczyka. W ostatnich latach sprowadzono nowoczesne, klimatyzowane pojazdy hiszpańskiej produkcji, dzięki czemu komfort podróży znacznie się podniósł.

W czasach kolonialnych kolej w Chile odgrywała bardzo dużą rolę. Później, podobnie jak w innych krajach Ameryki Łacińskiej, kolej stopniowo traciła na znaczeniu. Na szczęście nie doszło do całkowitego zniszczenia infrastruktury, jednak dzisiejszy jej stan jest tylko cieniem tego, co było kiedyś.

Część infrastruktury została zniszczona także w wyniku trzęsień ziemi, ze względu na aktywność sejsmiczną jej odbudowanie raczej nie wchodzi w grę

Obecnie kursują głównie pociągi miejskie i podmiejskie w stolicy kraju – Santiago. Połączeń dalekobieżnych jest bardzo mało, jednak będąc w Chile warto z nich skorzystać. Kolej w Chile jednoznacznie przegrywa z komunikacją lotniczą.

Koleje chilijskie modernizują tabor z pomocą Hiszpanów i Chińczyków.

W 2017 roku uruchomiono szybkie połączenie Rancagua Express pomiędzy Santiago a Rancaguą, docelowo pociąg ma pokonywać 81 kilometrów w ciągu godziny. Połączenie obsługują nowoczesne pociągi zakupione w Hiszpanii, które jednak nie mają toalet.

W 2018 roku koleje chilijskie ogłosiły plany zakupu kolejnych pociągów do obsługi połączeń podmiejskich.

Prezentacja składu na linię pociągu Rancagua Express z Santiaog do Rancagua.

Połączenia krajowe dalekobieżne

Najpopularniejszym chilijskim połączeniem kolejowym jest połączenie Santiago – Chillan. Stacja kolejowa w Santiago na mapach i niektórych rozkładach jazdy występuje pod nazwą „Alameda”. Pomiędzy tymi miastami kursują trzy pociągi dzienne. Pociąg Santiago – Chillan obsługiwany jest przez Tren Central.

Ponadto pomiędzy miastami Talca a Constitución kursuje autobus szynowy. Trudno to nazwać połączeniem dalekobieżnym, jest to bardziej połączenie turystyczne – stary, zabytkowy i rozpadający się szynobus wozi tłumy turystów jadąc ślimaczym tempem przez piękną linię.

Wcześniej kursowały pociągi Santiago – Temuco oraz Temuco – Puerto Montt. Malownicze trasy stanowiły ciekawą atrakcję turystyczną. W 2013 roku poinformowano o planach wznowienia regularnych kursów, jednak do Temuco nadal dojeżdżają tylko pociągi turystyczne.

https://www.trencentral.cl – strona internetowa Tren Central

Pociąg Terrasur
(autor: Terra Chilean, licencja Creative Commons źródło: flickr.com)

Połączenia międzynarodowe

Chile posiada kilka linii kolejowych łączących ten kraj z krajami ościennymi. Niestety, na wszystkich liniach prowadzony jest wyłącznie ruch towarowy.

Argentyna

Chile połączone jest z Argentyną linią Antofagasta – Salta znaną jako Huaytiquina. Po chilijskiej części linii prowadzone są przewozy towarowe, natomiast po stronie argentyńskiej oprócz pociągów towarowych kursują pociągi podmiejskie w mieście Salta oraz pociąg turystyczny Tren a las Nubes.

Oprócz wspomnianej linii Chile z Argentyną łączą dwie nieużywane linie kolejowe: Lonquimay – Zapala oraz Valparaiso – Mendoza. Można spotkać się z opiniami, że linie zostaną odbudowane.

Raz w tygodniu Pociąg Viedma – Bariloche kończy bieg na stacji Barriloche znajdującej się blisko terytorium Chile, Z Bariloche autobusem dojedziemy do Puerto Montt.

Boliwia

Przez wiele lat pomiędzy Chile a Boliwią kursowały luksusowe pociągi pasażerskie na jednej z najpiękniejszych linii kolejowych świata Arica – La Paz. Pociągi te zostały z czasem zastąpione przez autobusy szynowe. Obecnie na linii nie kursują pociągi pasażerskie, poza bardzo rzadkimi przejazdami specjalnymi na części trasy. Część infrastruktury została zniszczona przez powódź w Boliwii w 2005 roku. W latach 2011-2013 linia została odbudowana i oddana do użytku na całej długości. Prawdpodobnie będzie jednak przeznaczona tylko dla przewozów towarowych.

Pociąg specjalny Arica – La Paz

Druga linia kolejowa prowadzi z boliwijskiego Oruro do chilijskiego portu Antofagasta. Przez malowniczą trasę po pustyni Atakama przejeżdżają tylko pociągi towarowe.

Peru

Sytuacja z kursowaniem pociągu pomiędzy Peru a Chile jest niejasna.  Na forach internetowych ostrzega się przed złodziejami w pociągach i busach kursujących pomiędzy wspomnianymi miastami. Warto wspomnieć, że w Tacna znajduje się muzeum kolei.

Reportaż o pociągu Arica – Tacna na You Tube

Pociągi turystyczne

W Chile, oprócz regularnie kursujących pociągów pasażerskich, możemy skorzystać z usług któregoś z pociągów turystycznych. Nie jest ich dużo i nie ma aktualnych informacji o rozkładzie jazdy.

W 2017 roku

Transpacifico

Jeden z najbardziej znanych chilijskich pociągów wycieczkowych kursujący okazyjnie na trasie Valparaiso – Puerto Varas. Wycieczka trwa aż 12 dni. 8 nocy pasażerowie spędzają na pokładzie pociągu, 3 noce w czterogwiazdkowych hotelach. Po drodze przewidziane jest zwiedzanie mijanych miast, jest to więc okazja do poznania największych chilijskich miast.

Niestety, nie udało mi się znaleźć szczegółowych informacji na temat terminów kursowania pociągu ani cen.

Pociąg Transpacifico na You Tube


Pociąg Transpacifico
(aut. Rafael (extraporttrenes, licencja Creative Commons 2.0 BY, źródło: flickr.com)

Pociąg Transpacifico
(aut. Rafael (extraporttrenes, licencja Creative Commons 2.0 BY, źródło: flickr.com)

Tren del Vino

Pociąg zestawiony z parowozu i stylowych wagonów retro kursujący w każdą sobotę szlakiem uprawy winorośli San Fernando (Valle de Colchagua) – Santa Cruz. Podróżni dojeżdżają do San Fernando autobusem z Santiago, następnie jadą pociągiem do Santa Cruz. Na pokładzie pociągu odbywa się degustacja win.

Pociąg porusza się ze średnią prędkością 35 kilometrów na godzinę. Autobus z Santiago do San Fernando odjeżdża o 8:00, pociąg ze stacji początkowej rusza o 10:15. O 12:00 pasażerowie docierają do Santa Cruz, gdzie na stacji mogą podziwiać pokaz tańców ludowych. O 13:00 przewidziany jest lunch w winnicy Premium w Dolinie Colchaqua, zwiedzanie upraw winorośli oraz kolejna degustacja wina. Cztery godziny później następna wizyta na miejscu upraw winorośli połączona z degustacją wina. O 18:30 odjazd powrotnym autobusem do Santiago, który dojeżdża do Santiago o 20:15.

Warto wspomnieć, że lokomotywa parowa prowadząca pociąg jest jedną z ostatnich lokomotyw parowych wyprodukowanych w Chile. Rok produkcji tego egzemplarza to 1913.

Według ostatnich informacji kursowanie pociągu zostało zawieszone na czas nieokreślony.

El Tren del Vino na You Tube


Tren del Vino
(aut. Rafael (extraporttrenes, licencja Creative Commons 2.0 BY, źródło: flickr.com)

Tren del Vino
(aut. Rafael (extraporttrenes, licencja Creative Commons 2.0 BY, źródło: flickr.com)

Narodowe Muzeum Kolejnictwa w Temuco

Narodowe Muzeum Kolejnictwa w Temuco zainaugurowało swoją działalność 24 lutego 2004 roku. Znajduje się niedaleko zabytkowej stacji kolejowej Temuco. Zbiory muzeum to 12 zabytkowych lokomotyw parowych, dziewięć wagonów, dwa szynobusy oraz lokomotywy.

Muzeum okazyjnie uruchamia pociąg retro „Tren de la Araucanía” na trasie Temuco – Victoria. Pociąg ciągnięty jest przez parowóz wyprodukowany w 1930 roku. Pasażerowie podróżują w dwóch wagonach produkcji niemieckiej z 1954 roku, a na końcu składu umieszczono niemiecki wagon restauracyjny z 1930 roku.

Ponadto dwa autobusy szynowe należące do muzem zostały wyremontowane i posiadają zezwolenie na wycieczkowe przewozy pasażerskie do 80 osób.

Strona internetowa: www.museoferroviariotemuco.cl
Zabytkowy pociąg muzealny na You Tube

Muzeum Kolejnictwa w Temuco
(autor: Alex Juorio, licencja Creative Commons BY źródło: flickr.com)

Tren El Valdiviano

Pociąg turystyczny kursujący okazyjnie pomiędzy stacjami Valdivia a Antilhue. W składzie pociągu znajdziemy parowóz, dwa wagony klasy pierwszej, wagon restauracyjny oraz dwa wagony „Eco”. Podróż w jedną stronę trwa godzinę i 47 minut. Ze stacji Valdivia pociąg odjeżdża o 12:00, po drodze zatrzymuje się na dziesięciominutowe postoje na stacjach Huellelhue i Pishuinco, aby o 13:47 dojechać do Antilhue.

W Antilhue pasażerowie mają ponad ponad dwie godziny wolnego czasu. Podróż powrotna rozpoczyna się o 16:10, a pociąg wraca na stację Valdivia już o 17:37, bowiem w podróży powrotnej nie ma dziesięciomiutowych postojów.

Odległość dzieląca obie stacje to 28 kilometrów. Jak informuje oficjalna strona pociągu, trasa jest bardzo malownicza, a podróż romantyczna, na zawsze pozostająca w pamięci.

Strona oficjalna: www.trenelvaldiviano.cl
Tren El Valdiviano na You Tube

Pociąg El Valdiviano
(autor: Ignacio Olmedo Goboy, licencja Creative Commons BY źródło: flickr.com)

Gondóla Carril

Zabytkowy autobus szynowy kursował do niedawna po pięknej, górskiej trasie pomiędzy Los Andes a Río Blanco. Pasażerów dowożono autobusem z Santiago, odjazd z Rio Blanco miał miejsce o 10:30, do Los Andes pociąg dojeżdżał o 13:00. Długość pokonywanej trasy to tylko 34 kilometry, więc przypuszczam, że po drodze przewidziano fotostopy. Niestety, w 2008 roku regularne kursowanie pociągu zostało zawieszone do odwołania. Prawdopodobnie istnieje możliwość zamówienia przejazdu dla grup.
Autobus szynowy Los Andes – Rio Blanco na You Tube

Fragment trasy z Rio Blanco do Los Andes
(autor: Rafael (xtraportrenes), licencja Creative Commons BY źródło: flickr.com)

Asociación Chilena de Conservación del Patrimonio Ferroviaro

Stowarzyszenie zajmujące się ochroną dziedzictwa chilijskiej kolei uruchamia okazyjnie pociągi wycieczkowe zestawione z parowozu oraz wagonów retro. Pociągi najczęściej kursują na trasie Valparaíso – Puerto Mont, ale nie jest to regułą. Stowarzyszenie wydaje również czasopismo „En Tren”.

Strona internetowa: www.accpf.cl

 

 

Jeden z pociągów uruchamianych przez accpf
(autor: Ignacio Olmedo Goboy, licencja Creative Commons BY źródło: flickr.com)

Ferrocarril de Arica a La Paz

W 2017 roku firma Ferrocarril de Arica a La Paz uruchomiła nowy pociąg turystyczny Arica – Poconchile. Szczegóły w osobnym wpisie TUTAJ.

Trans Atacama

Trans Atacama (również Transatacama) to nazwa pociągu czarterowego kursującego na zamówienie po pustyni Atacama, a właściwie niewielkiej jej części. Sama podróż to przejazd pociągiem z Iquique do Pintados na skraju rezerwatu przyrody i powrót autobusem przez „miasta duchów” Humberstone i Santa Laura. Pociąg zestawiony jest z lokomotywy spalinowej i wagonów z lat 1930-1969 odrestaurowanych dzięki staraniom miłośników kolei, bowiem do niedawna wagony te niszczały na pustynnym cmentarzysku kolejowym. Obecnie prezentują się bardzo ładnie.

Jest to jedna z najciekawszych wycieczek kolejowych w tej części świata. Podróż pociągiem trwa 4 godziny, przy czym podróżni zatrzymują się na lunch na stacji Central.

Jeśli chodzi o trasę, to pociąg rozpoczyna bieg w Iquique – jednym z najsuchszych miast na świecie, gdzie znajduje się ogromna strefa wolnocłowa w porcie. Samo miasto jest dosyć ładne, przynajmniej w porównaniu do innych miast Ameryki Południowej.

Dużo większą atrakcją jest natomiast Humberstone – jeszcze 50 lat temu tętniące życiem miasto. Od czasu zamknięcia fabryki saletry w 1960 roku stoi opuszczone i trudno uwierzyć, że kiedyś liczyło 3700 mieszkańców. Miasto wraz z mniejszą Santa Laurą wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO i często odwiedzane przez autokary z turystami.

Najważniejsze połączenia

 

Santiago – Chillan

Trasa Santiago – Chillan to obecnie najbardziej ruchliwa trasa kolejowa w Chile. Na całej trasie kursują pociągi dalekobieżne, ponadto uruchamiane są pociągi ekspresowe Santiago – Rancagua, a na krótszych odcinkach pociągi podmiejskie. Dawniej pociągi jeździły znacznie dalej na południe – do Temuco i Puerto Montt; w 2013 roku kilka razy pociąg nocny dojechał z Santiago do Temuco, jednak nic nie wiadomo na temat regularnego kursowania. Na trasie spotkamy najróżniejsze zespoły trakcyjne zakupione z Hiszpanii, w pociągach podmiejskich w aglomeracji Santiago nie ma toalet.

Na całej trasie kursują pociągi TerraSur
Pociąg kursujący z Santiago do Linares widnieje pod nazwą „Expreso Maule”
Pomiędzy Santiago a Rancaguą i San Fernando kursują pociągi „Metrotren”

Stacje na trasie Santiago – Chillan

Alameda –> Pedro Aguirre Cerda –> San Bernardo –> Maestranza –> Nos –> Buin Zoo –> Buin –> Linderos –> Paine –> Hospital –> San Francisco –> Graneros –> Rancagua –> Requínoa –> Rosario –> Rengo –> Pelequén –> San Fernando –> Curicó –> Molina –> Talca –> San Javier –> Linares –> Parral –> San Carlos –> Chillán

Pociągi dalekobieżne zatrzymują się tylko na wybranych stacjach i przystankach osobowych.

Pociągi Santiago – Chillan na You Tube

Tren Expreso Santiago – Chillan w Curico (skład wagonowy) (04:22) (2013)
Tren Expreso Santiago – Chillan w pobliżu Chillan (15:27) (2013)
Tren Expreso Santiago – Chillan – widoki z pociągu (07:25) (2013)
Tren Expreso Santiago – Chillan nagranie ze środka (szt) (00:55) (2012)

 

Tren Expreso Alameda - Chillan
Pociąg Santiago – Chillan – mapa
Santiago – Chillan train – map; route
Tren Expreso Alameda – Chillan mapa del recorrido 

 

 

Talcahuano – Laja

Linia Talcahuano – Laja to linia kolejowa przeznaczona głównie do przewozów towarowych z Santiago i z północy Chile, bowiem w Talcahuano znajduje się ważny port morski. Linia ta to w rzeczywistości odgałęzienie głównej linii Puerto Montt – Temuco – Chillan – Santiago. Na odcinku Laja – Talcahuano prowadzone są przewozy pasażerskie, w rozkładach jazdy i informacjach prasowych pojawiające się pod nazwą „Corto Laja”. Ze względu na tabor oraz fakt, że pociągi te obsługują obszar metropolitalny „Gran Concepción” (m.in. Concepción, Talcahuano i Chiguayante) można to raczej nazwać koleją aglomeracyjną lub szybką koleją miejską. O ile mi wiadomo, na trasie kursują używane hiszpańskie pojazdy przeznaczone do przewozów podmiejskich, bez toalety, aczkolwiek można jeszcze spotkać stare, zdezelowane pojazdy AEL (tam chyba ubikacja jest). Linia bardzo ładna, jeżeli chodzi o krajobrazy, bowiem tory na długich odcinkach biegną nad rzeką Biobio. Do 2007 roku kursowały pociągi ekspresowe Santiago – Talcahuano, obecnie trasę przejeżdżają tylko pociągi specjalne.

Obszar aktywny sejsmicznie, poważne uszkodzenia po trzęsieniu ziemi i niewielkim tsunami z 2010 roku.

Trasa pociągu Laja – Talcahuano

Laja –> San Rosendo–> Buenuraqui –> El Corte – Gomero –> Talcamavida –> Los Acacios –> Valle Chanco –> Unihue –> San Miquel –> Quilacoya –> Hualqui –> La Leonera –> Manquimavida –> Pedro Medina –> Chiguayante –> Concepción –> Lorenzo Arenas –> Universidad Santa Maria –> Los Condores –> Higueras –> Talcahuano Areal –> Talcahuano Mercado

Pociągi Laja – Talcahuano (Corta Laja) na You Tube

Corto Laja (Laja – Talcahuano) (01:21) (2014)
Corto Laja (Laja – Talcahuano) (03:14) (2013)
Corto Laja (Laja – Talcahuano) – wnętrze (02:56) (2011)
Corto Laja (Laja – Talcahuano) – przejazd z Renaico do Talcahuano AEL-35 (09:12) (2008)
Corto Laja (Laja – Talcahuano) – przejazd z Laja do San Rosendo AEL-35 (07:39) (2008)

 

Tren Corto Laja - Talcahuano
Pociąg Laja – Talcahuano – mapa
Laja – Talcahuano train – map; route
Tren Corto Laja – Talcahuano mapa del recorrido 

Kolej na Chiloe

Obecnie na wyspie Chiloe nie kursują pociągi, jednak dawniej istniała tam linia kolejowa.

W 1909 roku rozpoczęła się budowa linii o długości 88 kilometrów pomiędzy miastami Ancud a Castro z odgałęzieniem Ancud – Lechagua (10 km). Przez pierwsze kilometry w Ancud linia prowadziła wzdłuż wybrzeża, później przez środek wyspy. Prace ruszyły równolegle – jedna rozpoczęła prace w Ancud, druga w Castro. 8 września 1911 roku spotkały się w pobliżu Butalcura.

27 lipca 1912 roku pomiędzy miastami przejechał pierwszy pociąg.

Ukończono też budowę odgałęzienia do Lechagua, dzięki czemu port szybko się rozwijał.

Z czasem planowano budowę kolejnych trzech linii kolejowych – Castro -Quellón (90 km), Mocopulli – Dalcahue (8km), Ancud – Chacao, gdzie następowałaby przesiadka na prom łączący wyspę ze stałym lądem.

Jak można wyczytać w źródłach, na pokonanie odległości 88 kilometrów pociagi potrzebowały 5 i pół godziny. Składy zestawione były zwykle z parowozu, wagonu bagażowego, wagonu pierwszej klasy i wagonu drugiej klasy. Pociąg zatrzymywał się przy każdej, nawet najmniejszej osadzie przy linii kolejowej.

W latach trzydziestych XX wieku na trasie pojawiły się szynobusy, dzięki czemu czas przejazdu skrócił się do 3 i pół godziny. W 1951 roku szynobus pokonywał trasę w 3 godziny – klasyczny skład kursował wtedy dwa razy w tygodniu, szynobus pięć razy w tygodniu.

Linia przynosiła straty i w 1958 roku pojawiły się pierwsze głosy domagające się jej zamknięcia. Zamknięcie planowano na 3 marzec 1959 roku, jednak pociągi nadal kursowały.

W styczniu 1960 roku szynobus uderzył w powalone drzewo, w wyniku czego śmierć poniosło czworo pasażerów, a siedmioro zostało rannych.

Ostateczny cios linii zadało trzęsienie ziemi 21 maja 1960 roku. W wyniku potężnego trzęsienia ziemi niemal cała infrastruktura została zniszczona – zawaliły się mosty, osuwiska zasypały linię, a część linii zalało morze. W latach 1961-1962 rozebrano pozostałości po linii kolejowej.

Po linii kolejowej do dziś nie pozostało niemal nic.

Szczegółowy artykuł o kolei na Chiloe, ilustrowany zdjęciami, znajdziecie na stronie www.railwaysofthefarsouth.co.uk, z której korzystałem przy tworzeniu notatki.

Kochasz podróże? Jeśli tak, zapraszam do śledzenia naszego profilu na Facebooku. Będzie mi bardzo miło, jeśli udostępnisz ten post znajomym lub dodasz odnośnik do mojego bloga 🙂 Jeżeli jesteś miłośnikiem kolei – TUTAJ – znajdziesz opracowania na temat kolei z całego świata.

%d bloggers like this: