Kolej na Podróż

Brno dla ambitnych

Brno to drugie miasto Republiki Czeskiej pod względem wielkości i pod względem liczby ludności. Coraz popularniejsze wśród Polaków. Na blogach podróżniczych mogliście przeczytać sporo artykułów o Brnie, mój przewodnik będzie inny – o najważniejszych atrakcjach z przewodników napiszę tylko kilka słów, natomiast pokażę wam miejsca, o których nie wspominają polscy blogerzy.

 

1. Dworce

Brno to ważny węzeł kolejowy – dojedziecie stąd bezpośrednimi pociągami nie tylko do najważniejszych czeskich miast, lecz również do Wiednia, Bratysławy, Budapesztu, Drezna, Berlina, a w sezonie nawet do czarnogórskiego Baru.  Dworzec kolejowy wygląda przyzwoicie i położony jest w samym centrum miasta. Tuż przed budynkiem dworca znajduje się węzeł przesiadkowy komunikacji miejskiej, a po przejściu przez ulicę znajdujemy się na głównym deptaku miasta. Na dworcu są skrytki bagażowe, w toaletach czynnych całodobowo można też skorzystać z prysznica.

Dworzec autobusowy, w skrócie zwany Zvonařka, mieści się niedaleko dworca kolejowego, należy przejść jedynie przejściem podziemnym, później przez tereny przy Tesco, następnie kładką lub przejściem dla pieszych przez główną ulicę, a na koniec przez ładną galerię Vankovka lub obok.  Dworzec autobusowy w Brnie bez wątpienia należy do najbrzydszych dworców autobusowych świata. Brud, starość, betonowa bryła (parking dla autobusów jest na dachu tej bryły), lokale gastronomiczne odpychające swoim wyglądem – to wszystko znajdą podróżni z całego świata.  Wstyd dla miasta.

W okolicy dworców problemem są narkomani, bezdomni i różni podejrzani osobnicy. Po 22:00 spacer pomiędzy dworcami to droga przez piekło, szczególnie nieciekawie jest w okolicach Domu Handlowego Tesco.  Od dziesięciu lat mówi się o przemieszczeniu dworca kolejowego w inne miejsce, 2 kilometry od centrum. Na razie nic z tego nie wyszło.

Brno - dworzec autobusowy

Brno – okropny dworzec autobusowy

2. Najważniejsze zabytki

Najważniejsze zabytki Brna można zwiedzić w kilka godzin, większość z nich znajduje się w ścisłym centrum.

Nad miastem dominuje twierdza Špilberk z  bardzo ładnym parkiem, przez który przechodzi się ze śródmieścia do twierdzy. Jeżeli szkoda wam pieniędzy, wystarczy spacer po ścieżkach wokół twierdzy – z dwóch tarasów widokowych rozpościera się panorama Brna, a miejsce ogólnie jest bardzo przyjemne. Gdybyście chcieli zobaczyć wszystkie atrakcje twierdzy Špilberk – podziemia, wieżę widokową, wystawy stałe i wystawy czasowe – za bilet dla jednej osoby zapłacicie 280 koron czeskich, czyli około 43 PLN. Oczywiście są zniżki, są bilety rodzinne, ale mimo wszystko wychodzi drogo. Wstęp na samą wieżę widokową kosztuje 50 CZK, widoki są bardzo ładne, choć z drugiej strony sporo zobaczycie z tarasów widokowych za darmo.

Więcej informacji: http://www.spilberk.cz

Oprócz twierdzy Špilberk nad centrum Brna dominują też dwie wieże katedry św. Piotra i Pawła. Katedra pięknie prezentuje się z zewnątrz, w środku nie sposób przeoczyć ołtarza, romańsko-gotyckiej krypty i kaplicy Zwiastowania Najświętszej Marii Panny.  Za niewielką opłatą można wyjść na jedną z wież. Według mnie widok nie jest jednak wart wysiłku (trzeba pokonać prawie 130 schodów). Co ciekawe, zwiedzanie katedry z przewodnikiem oprowadzającym w języku czeskim dostępne jest za dobrowolne datki.  Tuż przy katedrze urządzono ładny, nieduży park - Denisovy sady.

Brno - twierdza Špilberk i katedra św. Piotra i Pawła

Brno – twierdza Špilberk i katedra św. Piotra i Pawła

W centrum Brna znajdziecie więcej interesujących kościołów, spośród których wyróżniają się dwa obiekty sakralne: kościół Komeńskiego, czyli tzw. Czerwony Kościół, położony na wysepce pomiędzy ruchliwymi ulicami oddzielającymi budynek uczelni i Trybunał Konstytucyjny oraz kościół św. Jakuba.

Podczas spaceru po centrum uwagę zwróci wieża Starego Ratusza (Stará Radnice). W miesiącach letnich wieża ratusza funkcjonuje jako wieża widokowa (wstęp 50 CZK) – moim zdaniem widok z wieży nie jest wart wydatku, choć blogerzy wychwalają ją pod niebiosa.  Turyści odwiedzający Stary Ratusz mogą też zobaczyć kilka sal historycznych i skarbiec, a w ratuszu działa punkt informacji turystycznej. Bardziej zainteresowani powinni poszukać informacji o „brneńskim smoku” wiszącym w drodze z bramy na dziedziniec, który tak naprawdę jest krokodylem. Z budynkiem ratusza, krokodylem, portalem i kołem wiąże się kilka legend, z którymi warto się zapoznać.

Do najważniejszych zabytków Brna z pewnością należy zaliczyć Willę Tugendhatów, położoną około 10 minut spaceru od centrum miasta – charakterystyczny budynek jednorodzinny wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.  Wybudowana w okresie międzywojennym willa stanowi podręcznikowy przykład architektury modernistycznej – w tamtych latach był to luksusowy obiekt, a po niedawnej renowacji można poczuć klimat dawnych czasów.

3. Najważniejsze miejsca w centrum

Chyba najważniejszym miejscem w Brnie jest Plac Wolności (Náměstí Svobody), pełniący funkcję rynku. Plac w samym środku centrum, miejsce wielu imprez kulturalnych, protestów, pokazów itp. Na co dzień dobre miejsce na odpoczynek na którejś z ławeczek i obserwowania ludzi spieszących do swoich zajęć. Sam Plac wygląda przeciętnie – daleko mu do uroku zabytkowych ryneczków w innych czeskich miastach. Niestety, to miejsce szpecą kiczowate rzeźby oraz współczesne budynki, zupełnie niepasujące do zabytkowej zabudowy.

Brno - Plac Wolności

Brno – Plac Wolności

Inne ważne miejsce to Rynek Kapuściany lub Rynek Warzywny (Zelný trh – nie da się dokładnie przetłumaczyć, bo może pochodzić o słowa zelí – kapusta lub zelenina – warzywa), 30 metrów od ratusza i około 150 metrów od dworca kolejowego. Do południa można tu kupić świeże owoce i warzywa sprzedawane przez kupców. Jeśli dobrze poszukacie, traficie na niedrogie warzywa z małych upraw, dużo lepsze w smaku niż kupowane w supermarketach. Na środku rynku stoi fontanna Parnas. Rynek otaczają ładne budynki, oprócz centrum handlowego, pasującego tu jak pięść do oka i psującego ogólne wrażenie. Płyta rynku została ostatnio odnowiona, udostępniono też do zwiedzania podziemia pod rynkiem.

Brno - Zelný trh

Brno – Zelný trh

Pomiędzy dworcem kolejowym a dworcem autobusowym warto zrobić zakupy w galerii Vaňkovka – jak w każdej galerii handlowej wybór jest ogromny – najróżniejsze sklepy, lokale gastronomiczne, do tego czasami można trafić na ciekawą wystawę. Galeria powstała w zrujnowanym obiekcie przemysłowym, który w innych okolicznościach zostałby wyburzony.  W galerii Vaňkovka, podobnie jak w domach handlowych i galeriach w centrum miasta, toalety są płatne. Ze sklepów polecam sklep sportowy – wielokrotnie udawało mi się tam kupić wygodną odzież za niskie ceny.

Zwolennicy wielokulturowości powinni wybrać się po zmroku na pieszy spacer po dzielnicy Cejl – jest to dzielnica romska, znana z wysokich wskaźników przestępczości i zaniedbana. Od lat miasto inwestuje wiele pieniędzy, aby poprawić sytuację, jednak efekty są mizerne. W dzielnicy swoją siedzibę ma Miejska Komenda Policji, jednak czescy policjanci, słynący na całym świecie z uczciwości, nieprzekupności i niewyobrażalnej odwagi, nie są w stanie zapanować nad sytuacją.

Brno - Cejl

Brno – dzielnica romska Cejl

 

4. Inne ciekawe miejsca

Brno oferuje mieszkańcom i turystom szereg sposobów na spędzanie wolnego czasu. Co bardziej ambitni turyści powinni zajrzeć nad brneńską zaporę (Brněnská přehrada), świetne miejsce na spacery, jazdę rowerem, a w sezonie pływanie. Raz w roku na zaporze organizowane są niektóre z efektownych pokazów sztucznych ogni Ignis Brunensis.  Miejsce urokliwe, jednak położone daleko od centrum – należy dojechać do przystanku końcowego linii tramwajowej nr 1, a stamtąd iść kilkaset metrów pieszo.  Z zapory warto wybrać się autobusem do niedalekiego zamku Veveří (hrad Veveří).

Więcej informacji: http://www.brnenskaprehrada.cz/

Jadąc nad zaporę, mijamy brneński ogród zoologiczny. Niestety, trudno go polecić, bowiem wśród turystów zbiera raczej negatywne recenzje. Osobiście nigdy tam nie byłem.  Na pewno nie oferuje tyle atrakcji co ogrody zoologiczne w Pradze, Ostrawie i Ołomuńcu.

Więcej informacji: http://www.zoobrno.cz

Mało znaną wśród turystów atrakcją Brna jest Velká Klajdovka – pomnik przyrody obejmujący pobliskie tereny łąk i lasów. Z punktu widzenia turysty najważniejsze miejsce to kamieniołom, nad którego zboczem wiedzie ścieżka, z której można podziwiać przepiękną panoramę Brna. W pobliżu działa drogi hotel o tej samej nazwie. Z tego miejsca widać niemal całe Brno –  brzydkie osiedle Vinohrady i centrum.  Romantyczne miejsce daleko od centrum, idealne na randkę. Należy jedynie uważać na kleszcze, zresztą jak wszędzie w Brnie.  Dostaniemy się tu autobusem linii 78. Niestety, autobus nie odjeżdża z centrum, przesiadki są na różnych przystankach z różnych linii tramwajowych. Dojazd z dworca powinien zająć około 25 minut.

Brno -  Velká Klajdovka

Brno – Velká Klajdovka

Brno to mnóstwo ścieżek spacerowo-rowerowych, w tym ścieżki wybudowane wzdłuż dwóch rzek przepływających przez Brno – Svitavy i Svratki. Szczególnie polecam ścieżkę wzdłuż Svitavy od dzielnicy Obřany (dojedziemy tramwajem nr 4), przez centrum do dzielnicy Komárov, gdzie łączy się ze ścieżką nad Svratką. Jako miłośnikowi kolei najbardziej podoba mi się fragment wzdłuż bocznicy kolejowej prowadzącej do kilku zakładów w dzielnicach Cejl i Komárov. Bocznica ma specyficzną atmosferę i jest bardzo fotogeniczna, a pociąg towarowy można tu zobaczyć od poniedziałku do piątku pomiędzy 07:00 a 09:00.

Bocznica przy rzece Svratce to nie jedyne ciekawe miejsce dla miłośników transportu w Brnie. W dzielnicy Královo Pole natrafimy na pozostałości po dawnej bocznicy oraz na bocznicę ciepłowni, gdzie nigdy nie widziałem pociągu.  Do legendy przeszła bocznica na tereny wystawowe Targów Brneńskich, której fragment prowadzi przez środek jednej z głównych ulic miasta (miała zostać rozebrana). Polecam też przejazd z dworca tramwajem nr 10 do przystanku końcowego Stránská skála (w lecie kursują tam zabytkowe tramwaje). Około 100 metrów od przystanku końcowego zachowały się tory dawnej linii tramwajowej, obecnie zaniedbane i zakrzaczone. Kilkukilometrowa linia prowadzi przez pustkowia na jedno z osiedli daleko od centrum miasta. Swego czasu rozważano odnowienie linii i stworzenie z niej atrakcji Brna, lecz systematycznie jest rozkradana przez złomiarzy.

Brno - dawna linia tramwajowa

Brno – dawna linia tramwajowa

Miłośnikom transportu polecam również Muzeum Techniki w Brnie (Technické muzeum), położone daleko od centrum, lecz z łatwym dojazdem tramwajami nr 12 i 13. Budynek po remoncie, liczne wystawy stałe i czasowe, dużo interesujących eksponatów – warto tu zajrzeć.  Bilet wstępu dla osoby dorosłej kosztuje 100 CZK. Jest to zdecydowanie najlepsze muzeum w Brnie.

Więcej informacji: http://www.technicalmuseum.cz

Po zwiedzaniu zabytków i muzeów czas na odpoczynek w którymś z parków. Dwa przystanki tramwajowe (lub 10 minut pieszo) od Placu Morawskiego czeka na turystów i mieszkańców Park Łużanki (Lužánky) – dobrze zagospodarowany, nieduży, ładny park. Ścieżki spacerowe, plac zabaw, strumyczek, dużo zieleni, szalety, pawilon i polana – na chwilę można odpocząć od zgiełku śródmieścia. Podobno najstarszy park miejski w Republice Czeskiej.

4. Jak zwiedzać?

Centrum Brna można zwiedzać pieszo. Jeżeli chcecie zwiedzić również inne polecane miejsca, polecam wykupienie biletu komunikacji miejskiej ważnego 24 godziny lub 5 dni, dzięki któremu szybko można dojechać do wybranych miejsc tramwajem, pociągiem, trolejbusem lub autobusem. Podróż komunikacją miejską to również sposób, aby obserwować miasto np. z okien tramwaju. Wierzcie mi, ma to swój urok, w młodości wielokrotnie zwiedzałem tak największe miasta.

Komunikacja miejska w Brnie funkcjonuje bardzo dobrze.  Bilety można kupić w licznych biletomatach na najważniejszych przystankach. W chwili opracowywania artykułu bilet na strefy 100 + 101 (wystarczające dla turystów) ważny 24 godziny kosztował 90 CZK (ok. 14 zł).

Warto też zaopatrzyć się w plan miasta (np. w punkcie informacji turystycznej naprzeciw dworca kolejowego). Nieduży wydatek, dzięki któremu zaoszczędzimy mnóstwo czasu.  Do artykułu nie dołączam mapy,  ponieważ miejsca opisane w artykule są rozrzucone po całym mieście i nie dałbym rady pokazać ich na mapie w niskiej rozdzielczości.

Więcej informacji:  http://www.dpmb.cz

Brno to ciekawe miasto, warte odwiedzenia, nie należy jednak kierować się hurraoptymistycznymi artykułami pisanymi przez polskich studentów, którzy imprezują tutaj przez semestr lub dłużej za pieniądze podatników na stypendium Socrates Erasmus, czy artykułami pisanymi na zamówienie czeskich organizacji turystycznych. Niestety, jak zauważyłem Polacy widzą każde miasto za granicą, a w szczególności w Republice Czeskiej, jako raj na ziemi, nie dostrzegając wad. .  Jako zwykły turysta pewnych rzeczy nie dostrzeżecie. Zresztą lepiej dla was.

Brno - deptak

Brno – deptak z czynnymi torami tramwajowymi

Brno - Letohrádek Mitrovských

Brno – Letohrádek Mitrovských koło przystanku Mendlovo náměstí

Brno - katedra św. Piotra i Pawła

Brno – katedra św. Piotra i Pawła

Brno - Park Lužánky

Brno – Park Lužánky

Brno - zapora

Brno – zapora

Brno - tereny spacerowe nad Svitavą

Brno – tereny spacerowe nad Svitavą

Brno - rzeka Svitava

Brno – rzeka Svitava

Brno - panorama centrum

Brno – panorama centrum