Kolej na Podróż

Kolej na Węgrzech – przewodnik dla pasażerów (akt. 08.2019)

Kolej na Węgrzech funkcjonuje nieźle. Jeśli chodzi o połączenia dalekobieżne, dałoby się powiedzieć „wszystkie drogi prowadzą do Budapesztu”. Koleje węgierskie posiadają gęstą sieć połączeń – pociągi różnych kategorii docierają nawet do bardzo małych miejscowości, aczkolwiek nie obyło się bez zamknięć linii dla ruchu pasażerskiego w ostatnich piętnastu latach.

Od kilku lat trwa wymiana taboru pasażerskiego – koleje węgierskie zakupiły między innymi wagony z miejscami do siedzenia, wagony z miejscami do leżenia i wagony sypialne hiszpańskiego producenta CAF. W 2019 roku został wyprodukowany pierwszy pociąg Stadler Kiss dla Magyar Allamvasutak.

W pociągach można trafić na nowe wagony, ale również na stare, które czasy świetności mają za sobą. Tabor jest bardzo zróżnicowany.

Węgry posiadają bogatą siatkę połączeń krajowych i międzynarodowych, w tym połączeń lokalnych. W artykule krótko przedstawię najważniejsze oferty kolei węgierskich.

Przewoźnik narodowy: MAV (Magyar Allamvasutak)
Strona internetowa: www.mavcsoport.hu
Fanpage MAV na Facebooku
Ostatnia aktualizacja: 07.08.2019

SPIS TREŚCI:

1. Rozkład jazdy i ceny
2. Przydatne strony
3. Bezpośrednie połączenia z Polską
4. Podróż pociągiem po Węgrzech
5. Przewóz rowerów
6. Przewóz zwierząt
7. Połączenia międzynarodowe
8. Budapeszt – największe dworce
9. HEV
10. GySEV
11. Atrakcje kolejowe poza Budapesztem
12. Język węgierski – słówka dla pasażerów

ZOBACZ RÓWNIEŻ:

Pociągiem na Węgry – przewodnik 2019 – szczegółowe informacje na temat dojazdu koleją
Pociągiem do Budapesztu – nowa oferta PKP Intercity
Pociąg Budapeszt – Belgrad – szczegółowe informacje
Kolejowe atrakcje Budapesztu

MAV - bezprzedziałowy

Węgierski wagon bezprzedziałowy 1 klasy

1. Rozkład jazdy i ceny

elvira.mav-start.hu – wyszukiwarka połączeń z kalkulatorem cen i możliwością zakupu biletu. Kupno biletów w sklepie internetowym jest trochę skomplikowane. Po zakończeniu transakcji przyjdzie wam plik z kodem. Plik należy wydrukować, a później przeskanować kod w automacie biletowym na Węgrzech. Automat na podstawie kodu wydrukuje bilet.

informacio@mav-start.hu – informacja kolejowa. Obsługa w języku angielskim, bardzo szybko odpowiadają, aczkolwiek raz zdarzyło mi się, iż informacje po dwóch mailach były rozbieżne.

Aplikacja MAV na system Android – podczas kupna biletów przez aplikację automatycznie naliczana jest zniżka 10%.

volanbusz.hu – tabele z rozkładami jazdy autobusów międzymiastowych (odpowiednik PKS). Strona po węgiersku, na stronach przetłumaczonych na język angielski nie widziałem tabel.

www2.gysev.hu/index.php – strona przewoźnika GYSEV. Wyszukiwarka połączeń znajduje się w lewym górnym rogu strony. Strona internetowa dostępna tylko w języku węgierskim i niemieckim.

www.bkk.hu – rozkład jazdy komunikacji miejskiej w Budapeszcie plus informacje o biletach.

CAF

Nowy wagon kolei węgierskich od CAF (fot. MAV)

MAV

Wnętrze nowych wagonów IC+ dla kolei węgierskich (fot. MAV)

2. Przydatne strony

Przed dłuższym wyjazdem kolejowym (i nie tylko) na Węgry warto zapoznać się z następującymi stronami:

ballal.gofree.hu/G/Fali/MAV2011V1S.jpg – plik jpg z bardzo dużą i bardzo dokładną mapą kolejową Węgier. Zaznaczone są również linie wąskotorowe oraz linie, na których zawieszono połączenia pasażerskie.

www.vonatosszeallitas.hu – zestawienia węgierskich pociągów dalekobieżnych (tylko po węgiersku).

vonatinfo.mav-start.hu – strona pokazująca aktualne położenie pociągów.

utcakereso.hu – coś jak Google Maps, tylko połączone z mapami Open Street Map. Przydatne szczególnie w Budapeszcie, na Open Street Map jest zaznaczonych więcej lokali gastronomicznych niż na Google Maps, są też zaznaczone toalety publiczne.

www.akciosujsag.hu – promocje w sklepach, czyli ulotki promocyjne w wersji elektronicznej. Idealne dla osób planujących zakupy podczas pobytu na Węgrzech.

MAV SZT

Spalinowy zespół trakcyjny zakupiony od kolei austriackich (fot. MAV)

MAV

Wnętrze pojazdu (fot. MAV)

3. Bezpośrednie połączenia z Polską

Kursują bezpośrednie pociągi pomiędzy Polską a Węgrami:

a) pociąg dzienny EC Warszawa – Budapeszt przez Katowice.
b) pociąg nocny IC/EN Chopin z Warszawy przez Kraków z wagonami do Budapesztu.
c) pociąg nocny Nightjet z Berlina do Budapesztu jedzie przez Wrocław, Opole i Kędzierzyn-Koźle
d) do pociągu dziennego IC Cracovia Kraków – Praga dołączane są wagony bezpośrednie do Budapesztu.

Wszystkie pociągi przejeżdżają przez terytorium Czech i Słowacji. Szczegółowe informacje na temat rozkładu jazdy, cen i ofert promocyjnych dostępne są w następujących wpisach na naszym blogu:

Pociągiem na Węgry – przewodnik 2019 – szczegółowe informacje na temat dojazdu koleją
Pociągiem do Budapesztu – nowa oferta PKP Intercity

MAV wagon

Węgierski wagon bezprzedziałowy w pociągach Kraków – Budapeszt i Warszawa – Budapeszt. Niby dużo miejsca, ale brak gniazdek, a umieszczony przy oknie kosz na śmieci zmusza do niewygodnej pozycji siedzących przy oknie. Przy oknie są zasłony, ale nie ma rolet. Ogólnie wygodny, jeśli nie ma tłoku.

4. Podróż pociągiem po Węgrzech

Jak pisałem, główną bazą wypadową przy podróżach po Węgrzech jest Budapeszt. Z Budapesztu dojedziemy pociągiem do niemal wszystkich najważniejszych węgierskich miast. Prędkości zwykle 60-120 km/h, tabor bardzo zróżnicowany.

Na Węgrzech nie kursują pociągi nocne krajowe. O ile pamiętam, jedyny wyjątek to pociąg Budapeszt – Debreczyn, który wyjeżdża z Budapesztu po 22:00, a do Debreczyna dociera około 2 w nocy. Dawniej był znany z libacji i imprez na pokładzie; nie wiem, jak obecnie wygląda sytuacja.

Kategorie pociągów na Węgrzech

személy – osobowy
IR InterRegio – przyspieszone ze stacji Baja do Kecskemet. Spalinowy zespół trakcyjny.
zónázó – pociąg regionalny lub podmiejski
sebes – pociąg pospieszny
gyorsvonat – pociąg pospieszny
IC – pociąg Intercity; obowiązkowa rezerwacja miejsc
expressz – pociąg ekspresowy; obowiązkowa rezerwacja miejsc
EC – pociąg międzynarodowy Eurocity
EN – nocny pociąg międzynarodowy EuroNight
RJX – pociąg Railjet łączący Węgry z Austrią i Szwajcarią

IR MAV

Rosyjski SZT jako pociąg IR Baja – Kecskemet (fot. MAV)

Wybrane zniżki

– studenci zagranicznych uczelni z legitymacją studencką korzystają ze zniżki Hungarian Pass – zniżka wynosi 50% bez względu na wiek.
– osoby, które ukończyły 65 rok życia podróżują bezpłatnie.
– duże rodziny (2 dorosłych + min 3 dzieci) mają 90% zniżki, ale nie wiem, czy dotyczy to również turystów z Polski.
– dzieci do ukończenia 6 roku życia podróżują bezpłatnie (wymagany bilet „0”).
– dzieciom do ukończenia 14 roku życia przysługuje zniżka 50%.
– uchodźcy podróżują bezpłatnie.

Niezmodernizowany wagon z miejscami do leżenia (fot. – beroesz, CC-BY-SA, Wikimedia Commons)

CAF kuszetka

Nowe wagony z miejscami do leżenia produkcji CAF (fot. MAV)

Podróż po Węgrzech – najważniejsze informacje

– przedsprzedaż biletów na pociągi krajowe rozpoczyna się 60 dni przed planowaną podróżą.

– bilet elektroniczny krajowy wystarczy wyświetlić na ekranie urządzenia elektronicznego, można też oczywiście wydrukować.

– możliwa jest nieograniczona liczba przerw w podróży pomiędzy stacją początkową a końcową, jeśli przerwa w podróży nie wpłynie na naliczanie zniżek i rabatów (czyli między innymi musi zostać zachowana kategoria pociągu). Przerwę należy każdorazowo potwierdzać u konduktora lub dyżurnego ruchu w ciągu godziny od przerwania podróży – bilet bez takiego potwierdzenia jest nieważny. Przerwa w podróży nie wpływa na wydłużenie ważności biletu. Osoby posiadające bilet elektroniczny nie mogą przerywać podróży.

– zwrot biletów za niewykorzystany odcinek możliwy jest za potwierdzeniem niewykorzystania przez kierownika pociągu; koleje węgierskie pobierają opłatę manipulacyjną.

Pociąg podmiejski

Niezmodernizowany pociąg podmiejski

MAV podmiejski

Wnętrze niezmodernizowanych pociągów podmiejskich

Informacje praktyczne od czytelników (2019)

– dla osób posiadających polską legitymację studencką zakup biletu Interrail na Węgry jest nieopłacalny, ponieważ podróże ze zniżką wychodzą bardzo tanio.
– na niektórych trasach taniej wychodzi kupno biletów jednorazowych na dwa odcinki niż na całą trasę (należy sprawdzać w wyszukiwarce).
– nawet na małych stacjach czynne są kasy biletowe. Przy kupnie biletu w biletomacie otrzymujemy 5% zniżki, przy kupnie przez internet 10% zniżki.
– bilety na przejazd pierwszą klasą są około 25% droższe niż bilety na przejazd drugą klasą.
– pociągi są punktualne, w wagonach często jest wi-fi.
– obowiązuje całkowity zakaz palenia papierosów.
– pociągi zwykle są punktualne.
– nie ma problemów z fotografowaniem stacji i pociągów.

MAV Intercity

Nowe wagony pociągów Intercity (fot. MAV)

IC MAV

Niezmodernizowany wagon IC drugiej klasy

Wagon IC

Niezmodernizowany wagon pierwszej klasy pociągu IC

5. Przewóz rowerów

Koleje węgierskie umożliwiają przewóz rowerów w wybranych pociągach. Podczas wyszukiwania połączeń należy zwracać uwagę na piktogramy przy połączeniach. Przekreślony rower oznacza brak możliwości przewozu rowerów, przy niektórych połączeniach widnieje natomiast piktogram oznaczający przewóz rowerów z obowiązkową rezerwacją miejsca (szczegóły poniżej).

Jeśli pociąg w rozkładzie nie jest oznaczony piktogramami podanymi niżej, najczęściej przewóz dozwolony jest w przedsionku pierwszego lub ostatniego wagonu drugiej klasy, o ile nie obowiązuje w nim obowiązkowa rezerwacja miejsc.

W praktyce podczas swojego przejazdu przez Węgry widziałem wagony przystosowane do przewozu rowerów np. w pociągach Intercity Budapeszt – Segedyn. Miejsca do przewozu rowerów są także w nowych wagonach Bbdpmz.

Jak informują czytelnicy, ludzie przewożą rowery w korytarzach i przedsionkach.

Bilety na przewóz rowerów można kupić w kasach, automatach biletowych i przez internet. Podobnie jak przy kupnie biletów jednorazowych. Przy kupnie biletu w biletomacie otrzymujemy 5% zniżki, przy kupnie przez internet 10% zniżki.

Rowery typu tandem można przewozić tylko w wyznaczonych miejscach w pierwszym i ostatnim wagonie drugiej klasy pociągu, o ile piktogramy na rozkładzie jazdy nie pokazują inaczej.

Pasażerowie mogą przewozić rowery z silnikami elektrycznymi o mocy do 300 W.

Dzieci w wieku do 12 lat mogą przewozić rower tylko, jeśli podróżują pod opieką osoby dorosłej.

Rowery złożone i zapakowane można przewozić bezpłatnie.

Pociągi pospieszne nad Balaton w weekendy i w sezonie letnim wzmacniane są dodatkowymi wagonami do przewozu rowerów, podobnie jak niektóre pociągi Budapeszt Nyugati – Vac (12 miejsc do przewozu rowerów w każdym pociągu).

Przy podróżach pociągiem nad Balaton, Jezioro Tisza i Jezioro Nezyderskie obowiązuje oferta specjalna – przewóz roweru niezależnie od stacji początkowej i przebytej odległości kosztuje 420 HUF (ok. 5,5 PLN).

Osoby posiadające kartę Start Klub są uprawnieni do 25% zniżki od ceny biletu na przewóz rowerów.

Na liniach w okolicach Budapesztu kursują pojazdy przystosowane do przewozu rowerów. W zależności od typu pociągu można w nim przewieźć od 2 do 32 rowerów.

Piktogramy

Piktogramy w rozkładzie jazdy MAV

Rowery MAV

Miejsca dla rowerów w nowych wagonach MAV (fot. MAV)

Wagon rowerowy

Stary węgierski wagon rowerowy w pociągu IC Budapeszt – Segedyn

Wagon rowerowy

Wnętrze starego wagonu rowerowego

6. Przewóz zwierząt

– zwierzęta z ważnymi badaniami weterynaryjnymi mogą być przewożone w zamkniętych środkach transportu (kosz; klatka; przeprawka), o ile nie stanowią zagrożenia dla innych pasażerów i czystości w pociągu.

– pies może być przewożony na smyczy i z założonym kagańcem, o ile nie stwarza zagrożenia dla innych pasażerów i nie sprzeciwiają się oni przewozowi psa.

– w pociągach InterCity, Railjet, EuroCity, EuroNight przewóz zwierząt możliwy jest tylko w zamkniętych środkach transportu (kosz; klatka; przeprawka).

– przewóz zwierząt nie jest dozwolony w wagonach pierwszej klasy, wagonach restauracyjnych, wagonach z miejscami do leżenia i wagonach sypialnych.

– na przewóz zwierząt obowiązuje osobna taryfa. Małe zwierzęta można przewozić bez dodatkowych opłat.

– jeden pasażer może przewozić maksymalnie dwa psy.

– pasażer przewożący psa zobowiązany jest do zabrania ze sobą świadectwa szczepienia przeciwko wściekliźnie i okazania go na każde żądanie. Szczenięta w wieku do 3 miesięcy nie muszą posiadać takiego świadectwa.

MAV bezprzedziałowy

Często spotykany wagon bezprzedziałowy drugiej klasy

7. Połączenia międzynarodowe

Węgry posiadają sporo połączeń międzynarodowych. Ceny bardzo przystępne, po wprowadzeniu oferty Visit Budapest również przy połączeniach z Polską.

Austria

Pomiędzy Austrią a Węgrami kursuje dużo pociągów na licznych trasach. Z Wiednia możemy dojechać bezpośrednimi pociągami osobowymi do Gyor lub Sopron, albo pociągami Railjet do Budapesztu. Ważna informacja: część pociągów na trasach Wiedeń – Sopron lub Wiener Neustadt – Sopron obsługuje węgierski przewoźnik GySev. Nie trzeba się bać, bowiem są w nich honorowane bilety Obb, Sommerticket i Interrail. Bilety OBB i Sommerticket obowiązują oczywiście tylko do Sopron.

Ceny biletów promocyjnych (stan na 07.08.2019):

Budapeszt – Wiedeń: od 13 euro
Győr – Wiedeń: od 9 euro
Debreczyn – Wiedeń: od 19 euro

Koleje węgierskie oferują także bilet wycieczkowy ważny przez 4 dni. Istnieje możliwość wykupienia biletu komunikacji miejskiej w Wiedniu ważnego przez pierwsze dwa dni ważności biletu wycieczkowego.

Ceny biletu wycieczkowego (Kirándulójegy):
Budapeszt – Wiedeń: 33 euro (bez komunikacji miejskiej)
Budapeszt – Wiedeń: 43 euro (z komunikacją miejską)
Debreczyn – Wiedeń: 39 euro (bez komunikacji miejskiej)
Debreczyn – Wiedeń: 49 euro (z komunikacją miejską)

Dostępnych jest szereg innych ofert dla ruchu regionalnego, ale wypisanie ich w artykule byłoby zbyt skomplikowane.

Kursuje również pociąg bezpośredni Budapeszt – Graz.
Ceny biletów promocyjnych (stan na 07.08.2019):
Budapeszt – Graz: 19 euro (2 klasa); 35 euro (1 klasa)
Szombathely – Graz: 9 euro (2 klasa): 19 euro (1 klasa)

Bilet wycieczkowy Budapeszt – Graz ważny przez 4 dni (powrotny) kosztuje 39 euro.

Bośnia i Hercegowina

W rozkładzie jazdy 2012/2013 pociąg Sarajewo – Budapeszt został zlikwidowany ze względu na zbyt wysokie dopłaty za użytkowanie infrastruktury na chorwackiej części trasy.

Nie ma planów przywrócenia bezpośredniego pociągu pomiędzy krajami.

Bułgaria

W rozkładzie jazdy 2016/2017 zlikwidowano pociąg bezpośredni Budapeszt – Vidin – Sofia kursujący przez most Danube 2. Trudno się dziwić, ponieważ czas przejazdu pociągiem i ceny biletów nie pozwalały na konkurowanie z przewozami autobusowymi. Obecnie do Sofii można dojechać z przesiadką w Belgradzie. Do Belgradu jedzie się pociągiem nocnym, stamtąd dalej pociągiem dziennym, poza sezonem z przesiadkami.

Cena biletu powrotnego Budapeszt – Sofia – Budapeszt to 115 euro, większe grupy osób mogą liczyć na zniżkę City Star, na przykład cztery osoby dorosłe zapłacą za bilet powrotny 287,5 euro. Jest to podróż długa i skomplikowana (szczególnie poza sezonem) – nie polecam.

Brak informacji na temat pociągu sezonowego Budapeszt – Burgas. Prawdopodobnie wobec konkurencji ze strony tanich linii lotniczych nie zostanie uruchomiony.

Chorwacja

W rozkładzie jazdy 2018/2019 kursują bezpośrednie pociągi dzienne Budapeszt – Zagrzeb, a w wakacje dodatkowo nocny pociąg Budapeszt – Split. Najtańsze bilety z Budapesztu do Zagrzebia dostępne są za 15 euro (według strony kolei węgierskich). Bilet w jedną stronę kosztuje 25 euro (oferta specjalna). Bilet normalny kosztuje 30,40 euro w jedną stronę i 34,40 euro w dwie strony.

Od grudnia 2018 roku powróciły pociągi Pecs – Beli Manastir. Ze stacji Beli Manastir można dojechać do Osijeka. Obowiązuje zniżka 70% od standardowej taryfy międzynarodowej.

Ceny biletów:

Pecs – Beli Manastir –  2,2 euro
Pecs – Osijek 3,3 euro

Czechy

Kilka razy dziennie kursują pociągi EC pomiędzy Pragą a Budapesztem (relacje: Hamburg/Berlin – Budapeszt.. Ofertę uzupełnia nocny pociąg Budapeszt – Berlin.

Wspomniane bilety można kupić w kasach międzynarodowych na terenie Republiki Czeskiej lub przez internet w sklepie internetowym kolei czeskich www.cd.cz/eshop/

Na stronie kolei węgierskich dostępny jest również Trip Ticket na trasę Budapeszt – Praga (węgierska nazwa oferty: Kirándulójegy). To bilet powrotny ważny przez cztery dni, przy czym przez pierwsze trzy dni ważności biletu jest on honorowany również w środkach praskiej komunikacji publicznej.

Niemcy

Liczne połączenia dzienne z do Berlina (z przesiadkami w Brzecławiu lub Pradze), w tym jedno połączenie bezpośrednie (EC Hungaria) przez Słowację i Czechy. Przez te kraje przejeżdża również pociąg nocny relacji Budapeszt – Berlin.

Ponadto cztery bezpośrednie połączenia dzienne z Monachium obsługiwane przez pociągi Railjet. Pomiędzy tymi miastam kursuje również bezpośredni pociąg nocny zestawiony z nowoczesnych, komfortowych węgierskich wagonów z miejscami do leżenia oraz wagonów sypialnych.

Rumunia

Pomiędzy Węgrami a Rumunią kursują liczne pociągi dzienne kwalifikowane, trzy pociągi nocne oraz pociągi lokalne. Pociągi kwalifikowane łączą Budapeszt z najważniejszymi rumuńskimi miastami – Oradeą, Kluż-Napoką, Timisoarą, Krajową, Sighisoarą, Targu Mures, Sybinem i Braszowem. Część dojeżdża do Bukaresztu. Pociągi zestawione są z komfortowych wagonów rumuńskich lub węgierskich – z przedziałami lub bez. Kursuje również bezpośredni pociąg nocny Bukareszt – Wiedeń przez Budapeszt.

Ponadto podróżni mogą skorzystać z kilku połączeń lokalnych:

Debreczyn – Satu Mare (106 km)
Debreczyn – Oradea (105 km)
Debreczyn – Jibou (232 km)
Bekecsaba – Salonta (49 km)
Mateszalka – Carei (34 km)

Pociągi lokalne zestawione są najczęściej ze starych wagonów węgierskich lub rumuńskich i jadą powoli. Z wymienionych miast po stronie rumuńskiej polecam Oradeę, Satu Mare i miasteczko Carei.

Aktualne ceny biletów można sprawdzić w wyszukiwarce połączeń http://elvira.mav-start.hu.

Bilety promocyjne „Fortuna” zostały zastąpione przez bilety SparDay i SparNight. Koleje węgierskie oferują także bilety wycieczkowe powrotne w taryfie specjalnej.

Kupując bilet na Węgrzech uważajmy na nazwy miejscowości. W języku węgierskim nazwy niektórych rumuńskich miejscowości brzmią inaczej niż w atlasach, np.

Brassó – Braszów
Kolozsvár – Kluż-Napoka
Marosvásárhely – Targu Mures
Medgyes – Medias
Nagybánya – Baia Mare
Nagykároly – Carei
Nagyvárad – Oradea
Segesvár – Sighisoara
Szatmárnémeti – Satu Mare

Pociągi zestawione są z różnych wagonów w zależności od relacji i konkretnego połączenia. Raz są to wagony rumuńskie, innym razem węgierskie. Jednak zawsze trzymają wysoki poziom.

Ceny biletów promocyjnych SparDay i SparNight (stan na 07.08.2019):

Budapeszt – Bukareszt: 29 euro (wagon z miejscami do siedzenia)
Budapeszt – Bukareszt: 39 euro (wagon z miejscami do leżenia)
Budapeszt – Bukareszt: 59 euro (wagon sypialny)
Budapeszt – Arad: 15 euro (wagon z miejscami do siedzenia)
Budapeszt – Kluż-Napoka: 15 euro (wagon z miejscami do siedzenia)
Budapeszt – Oradea: 15 euro (wagon z miejscami do siedzenia)
Budapeszt – Timisoara: 15 euro (wagon z miejscami do siedzenia)
Budapeszt – Braszów: 19 euro (wagon z miejscami do siedzenia)
Budapeszt – Krajowa: 19 euro (wagon z miejscami do siedzenia)
Budapeszt – Sighisoara: 19 euro (wagon z miejscami do siedzenia)
Budapeszt – Sinaia: 29 euro (wagon z miejscami do siedzenia)

Bilety powrotne w taryfie specjalnej:

Budapeszt – Arad: 25 euro (wagon z miejscami do siedzenia)
Budapeszt – Oradea: 25 euro (wagon z miejscami do siedzenia)
Budapeszt – Timisoara: 32 euro (wagon z miejscami do siedzenia)
Budapeszt – Kluż-Napoka: 42 euro (wagon z miejscami do siedzenia)
Budapeszt – Sighisoara : 55 euro (wagon z miejscami do siedzenia)
Budapeszt – Braszów: 60 euro (wagon z miejscami do siedzenia)

Dopłaty do wagonów z miejscami do leżenia i sypialnych:

Wagon z miejscami do leżenia (przedział 6-osobowy): 13,40 euro
Wagon z miejscami do leżenia (przedział 4-osobowy): 20,80 euro
Wagon sypialny (przedział 3-osobowy): 28 euro
Wagon sypialny (przedział 2-osobowy): 42 euro
Wagon sypialny (przedział 1-osobowy): 98 euro

Serbia

Kursowanie pociągów pomiędzy Serbią w Węgrami zmieniło się ze względu na remont linii Budapeszt – Belgrad. Bilet w jedną stronę kosztuje 15 euro, bilet powrotny 26 euro.

W związku z remontem linii kolejowej Budapeszt – Belgrad od 1 lutego 2019 roku koleje serbskie zawiesiły kursowanie wszystkich pociągów na odcinku Nowy Sad – Belgrad.

Jak poinformowali mnie czytelnicy, ruch na trasie Budapeszt – Nowy Sad organizowany jest następująco:

– pociąg Flirt 3 lub skład wagonowy przewożą podróżnych na trasie Budapeszt – Kelebia
– na stacji Kelebia kontrola graniczna i przesiadka do serbskiego pociągu
– serbski spalinowy zespół trakcyjny przewozi podróżnych na odcinku Kelebia – Nowy Sad.

Flirt

Pociąg dalekobieżny Flirt 3 kolei węgierskich (fot. MAV)

ZS 711

Spalinowy zespół trakcyjny 711 kolei serbskich (fot. Srdan Popović, CC-BY-SA, Wikimedia Commons)

ZS 711

Spalinowy zespół trakcyjny 711 kolei serbskich – wnętrze (fot. Трансмашхолдинг, Wikimedia Commons)

Słowacja

Przez Słowację przejeżdżają pociągi z Niemiec i Czech do Budapesztu. Na odcinku słowackim często bywają bardzo zatłoczone przez osoby podróżujące za darmo. Ceny biletów:

Cena biletów Bratysława – Budapeszt przez Szob to 9 euro. Šturovo – Vác to 3,80 euro. Bilet powrotny Bratysława – Budapeszt kosztuje 17,5 euro.

Mimo bliskości kolejowego przejścia granicznego Rusovce – Rajka (ok. 30 km. od Bratysławy hl. st.) ruch kolejowy jest kierowany na Štúrovo/Szob. W grudniu 2017 roku uruchomiono tylko pojedyncze pociągi Bratislava-Petržalka – Rajka przez Rusovce obsługiwane przez GySev.

Przykłady cen biletów powrotnych (sprawdzane  04.06.2019):
Koszyce – Miskolc (przez Čaňa Gr.) – 6,5 euro
Koszyce – Budapeszt (przez Szob Gr.) – 20 euro
Nové Zámky – Budapest (przez Szob Gr.) – 10,50 euro
Koszyce – Budapest (przez Čaňa Gr.) – 20 euro

Możliwy jest też dojazd z Koszyc do miejscowości Slovenske Nove Mesto, tam piesze przekroczenie granicy i z Satoraljaujhely pociągiem np. do Miskolca lub z przesiadką do Tokaju.

Pomiędzy stacjami Sturovo a Esztergom co 2 godziny kursuje autobus – koszt biletu to około 0,70 euro. Taksówkarze wołają 4-5 euro za przejazd pomiędzy miastami, co opłaci się, jeśli taksówkę wezmą 3-4 osoby.

Przewóz rowerów w pociągach EC i EN pomiędzy Bratysławą lub Koszycami a Budapesztem kosztuje 5 euro, trzeba też zapłacić 2 euro za obowiązkową rezerwację miejsca.

Słowenia

Na Słowenię można też dojechać pociągami Budapeszt – Zagrzeb i dalej Zagrzeb – Lublana. Bilety na te pociągi sprzedawane są według osobnej taryfy.

Ceny biletów promocyjnych (stan na 07.08.2019):

Budapeszt – Lublana: od 15 euro (w jedną stronę)
Budapeszt – Murska Sobota: od 30,60 euro (powrotny)
Budapeszt – Maribor: od 45,60 euro (powrotny)

Ceny biletów według taryfy specjalnej (umowa MAV-SZ-HZ):

Budapeszt – Lublana: 29 euro (tam); 49 euro (tam i z powrotem)
Budapeszt – Zagrzeb – Lublana: 39 euro (tam); 49 euro (tam i z powrotem)

Ceny biletów według taryfy NRT:

Budapest–Veszprém–Zalaegerszeg–Ljubljana:

55,40 euro (2 kl.); 83,30 euro (1 kl.) – bilety w jedną stronę
63,40 euro (2 kl.); 95,20 euro (1 kl.) – bilety powrotne

Budapest–Nagykanizsa–Gyékényes–Zágráb–Dobova–Ljubljana:

47,80 euro (2 kl.); 72 euro (1 kl.) – bilety w jedną stronę
54,80 euro (2 kl.) 82,20 euro (1 kl.) – bilety powrotne

Dopłaty:

Rezerwacja miejsca w wagonie z miejscami do siedzenia: 3 euro
Miejsce w wagonie z miejscami do leżenia (przedział 6-osobowy): 9,40 euro
Miejsce w wagonie z miejscami do leżenia (przedział 4-osobowy): 14 euro
Miejsce w wagonie sypialnym (przedział 3-osobowy): 14 euro
Miejsce w wagonie sypialnym (przedział 2-osobowy): 21 euro
Miejsce w wagonie sypialnym (przedział 1-osobowy): 49 euro

Ukraina

W rozkładzie jazdy 2018/2019 kursuje bezpośredni pociąg EC Hortobagy Wiedeń – Budapeszt – Lwów – Kijów. W składzie pociągu są ukraińskie wagony sypialne Kijów – Wiedeń oraz wagony krajowe Zahony – Wiedeń.

Kursują też pociągi Zahony – Czop, gdzie można przesiąść się na pociąg do Użgorodu lub Koszyc.

Ceny biletów:

Budapeszt – Lwów: 30,80 euro + 15 euro za wagon sypialny (3-osobowy)
Debreczyn – Lwów: 19,90 euro + 15 euro za wagon sypialny (3-osobowy)
Budapeszt – Mukaczewo: 20,90 euro
Budapeszt – Czop: 19,50 euro
Zahony – Mukaczewo: 3,70 euro
Zahony – Czop: 2,30 euro

 

8. Budapeszt – największe dworce

Większość pociągów rozpoczyna lub kończy swój bieg na trzech największych budapeszteńskich dworcach.

Budapest-Keleti (Dworzec Wschodni) – największa stacja kolejowa w Budapeszcie. Tu kończą swój bieg pociągi z Austrii, Czech, Niemiec, Polski, Słowacji, Rumunii i Serbii. Na dworcu można skorzystać z prysznica. Po raz pierwszy byłem na tym dworcu w 2007 roku, później w 2010 roku. W obu przypadkach musiałem czekać na pociąg nocny do Belgradu. W 2007 czułem się jak w jakimś horrorze – mnóstwo żuli, cinkciarze, podejrzane typy itp. W 2010 było dużo lepiej. Okolica nieciekawa. W pobliżu znajduje się stacja metra, przed dworcem pętla autobusowa.

Budapest-Nyugati (Dworzec Zachodni) – dworzec świetnie wygląda z zewnątrz i okropnie w środku. Przeznaczony głównie dla pociągów krajowych i podmiejskich, aczkolwiek odjeżdżają z niego również pociągi do stacji granicznych (Szob, Zahony). Niedaleko dworca znajduje się stacja metra, tuż przy przystanek tramwajowy.

Budapest-Deli (Dworzec Południowy) – nie miałem okazji widzieć tego dworca na własne oczy, lecz naczytałem się opowieści o jego wątpliwych urokach, szczególnie wieczorową porą. Podobno to najniebezpieczniejszy dworzec w Budapeszcie. Odjeżdżają stąd pociągi w kierunku Chorwacji i Słowenii. W ciągu kilku lat dworzec ma zostać zlikwidowany dla ruchu pasażerskiego.

Na największych dworcach są toalety, na Keleti są także skrzynki bagażowe. W 2010 roku w męskiej toalecie był dostępny prysznic. Nie mam pojęcia, jak jest teraz.

Ważnym węzłem przesiadkowym jest stacja kolejowa Kőbánya-Kispest – zatrzymują się tu pociągi jadące w kierunku Cegled i dalej, rozpoczynają tutaj bieg pociągi do Kunszentmiklós-Tass oraz niektóre do Székesfehérvár. Przy dworcu znajduje się stacja końcowa jednej z linii metra, przystanki autobusowe oraz centrum handlowe, gdzie przynajmniej są toalety i sporo sklepów.

Na terenie Budapesztu jest sporo innych dworców, stacji i przystanków kolejowych w różnym stanie. Mam nadzieję, że uda mi się sfotografować oraz opisać przynajmniej część z nich.

Pomiędzy dworcami można się szybko przemieszczać komunikacją miejską. Z dworca Keleti na dworzec Deli prowadzi bezpośrednia linia metra M2. Z kolei z dworca Keleti na dworzec Nyugati można dojść pieszo lub dojechać tramwajami 4 i 6, a najlepiej trolejbusem 73.

Nie warto korzystać z taksówek – częste są przypadki naciągaczy oszukujących turystów. Komunikacja miejska jest dobrze rozwinięta i niedroga. Nie polecam jazdy na gapę, kontrole są bardzo częste. Miłośnicy komunikacji miejskiej będą na pewno zadowoleni, bowiem w Budapeszcie można spotkać zarówno polskie Solarisy, jak i najróżniejsze Ikarusy. Warto przejechać się linią tramwajową nr 2 biegnącą wzdłuż brzegu Dunaju.

Fotografowanie pociągów na budapeszteńskich dworcach było utrudnione ze względu na kontrole biletów przy wejściach na peron. Według informacji czytelników kontrole zostały zniesione. Kilka lat temu w internecie (2010) pojawiła się informacja o konieczności posiadania zezwoleń na fotografowanie pociągów MAV. W rzeczywistości nie trzeba żadnego zezwolenia. Nie radzę próbować fotografować przedziałów węgierskich i polskich wagonów z miejscami do leżenia oraz wagonów sypialnych. Konwojenci nie lubią fotografów. Do mnie wyskakiwali z metalowymi rurkami, ale zawsze udawało mi się uciec. Niestety, odbiło się to na jakości zdjęć.

9. HÉV

HÉV (Budapesti Helyiérdekű Vasút) to nazwa budapeszteńskiej kolei podmiejskiej, dzięki której można szybko i wygodnie podróżować w obrębie Budapesztu oraz do okolicznych miast. Pociągi obsługiwane są przez BKV – budapeszteński zakład komunikacji miejskiej.

Kolej podmiejska kursuje obecnie na czterech liniach. Dla turystów najważniejsze są dwie linie:
H5 Batthyány tér ↔ Szentendre (czas przejazdu 39 minut)
H8 Örs vezér tere ↔ Gödöllő (czas przejazdu 47 minut)

Miłośnicy architektury i spokojnych spacerów po miastach powinni się koniecznie wybrać do Szentendre – pięknego miasteczka leżącego tylko około 20 kilometrów od Budapesztu. Pociągi HEV to stare elektryczne zespoły trakcyjne produkcji NRD.

HEV

Pociąg HEV (fot. Christo, CC-BY-SA, Wikimedia Commons)

HEV

Wnętrze pociągu HEV (fot. Christo, CC-BY-SA, Wikimedia Commons)

HEV

Wnętrze pociągu HEV (fot. Christo, CC-BY-SA, Wikimedia Commons)

10. GySEV

GySEV to austriacko-węgierski przewoźnik nieprzerwanie od 1872 roku obsługujący przewozy pasażerskie i towarowe na linii kolejowej Győr – Sopron. Obecnie oprócz tej linii obsługuje wybrane połączenia Sopron – Wiener Neustadt, Sopron – Wiedeń, Sopron – Szombathely, a także uruchamia pociągi IC Sopron – Budapeszt.

Tabor przewoźnika nie należy do najnowocześniejszych. Większość wagonów pasażerskich to wagony poniemieckie, całkiem wygodne, ale bez klimatyzacji. Za to w 2012 GySEV uruchomił na pokładach swoich pociągów bezpłatny dostęp do wi-fi. Ostatni raz jechałem pociągami tego przewoźnika w 2009 roku. Konduktorzy zachowywali się dużo lepiej niż konduktorzy MAV, w wagonach były przedziały dla palących i niepalących. Na austriackim odcinku przewoźnik honoruje bilet Sommerticket.

Przewoźnik znany jest pod dwiema różnymi nazwami:
GySEV ( Győr–Sopron–Ebenfurti Vasút) – po węgiersku
ROeEE (Raab-Ödenburg-Ebenfurter Eisenbahn) – po niemiecku

Strona internetowa przewoźnika: www2.gysev.hu

GySEV Flirt

Pociąg Flirt przewoźnika GySEV (fot. NAC, CC-BY-SA, Wikimedia Commons)

GySEV

Pociąg Flirt przewoźnika GySEV (fot. NAC, CC-BY-SA, Wikimedia Commons)

GySEV

Stary wagon przewoźnika GySEV

GySEV

Stary wagon GySEV

GySEV

Wagon GySEV dawniej kursujący jako pociąg IC Sopron – Budapeszt

11. Atrakcje kolejowe poza Budapesztem

Życie na Węgrzech koncentruje się wokół Budapesztu. Nie można temu zaprzeczyć, dlatego poza kolejkami wąskotorowymi opisanymi w osobnym artykule, znalazłem tylko kilka godnych uwagi atrakcji kolejowych na Węgrzech.

SKANSEN KOLEJKI WĄSKOTOROWEJ W KECSKEMET

Przejazd koleją wąskotorową Kecskemet – Kiskőrös był jednym z moich marzeń podróżniczych. Niestety, kolej została zlikwidowana i nie zanosi się na to, aby połączenie kiedykolwiek zostało przywrócone. A szkoda, bowiem malownicza trasa prowadziła przez wsie i oglądając filmy z przejazdów chciało się tam jechać, poczuć prawdziwą atmosferę prowincjonalnych Węgier. Ale nic się nie da zrobić, takie kolejki nie mają prawa bytu w dzisiejszym, skomercjalizowanym świecie.

Dawna stacja kolejki wąskotorowej mieści się przy Halasi út 19 w Kecskemet, około dwa kilometry od rynku i 3,5 kilometra od głównego dworca kolejowego w tym mieście. Na stacji i w pobliżu postanowiono urządzić skansen kolejki wąskotorowej.

Jak można wyczytać na węgierskich stronach internetowych, list intencyjny w sprawie stworzenia skansenu podpisano już w 1996 roku. W 2009 roku kolejka przestała kursować. Obecnie wagony niszczeją na niewielkim, ogrodzonym terenie wokół dawnego dworca wąskotorowego. Prawdopodobnie z inicjatywy nic nie będzie, wagony zostaną zdewastowane, a tory rozkradzione. Warto więc pojechać do Kecskemet i chociaż z daleka udokumentować to, co zostało z tej pięknej kolejki.

Również w 2009 roku zakończyła kursowanie kolejka wąskotorowa nad jeziorem w oddalonym o 37 kilometrów Tiszakécske. Nie wiem, czy zachowało się coś z kolejki.

Kolejka wąskotorowa w Kecskemet posiada niewielką Izbę Tradycji we wsi o nazwie Szank.

Piękny film o pięknej kolejce na You Tube

WAGON METRA NA WSI

Csákberény to wieś oddalona o około 65 kilometrów od Budapesztu. Zamieszkuje tu około 1200 osób, do najbliższej stacji kolejowej jest bardzo daleko. Tymczasem zmotoryzowanych wjeżdżających do Csákberény wita… wagon budapeszteńskiego metra, do połowy zagrzebany w sztucznym kopcu.

Wagon w tym miejscu budzi ogromne zdziwienie. Jak można wyczytać w węgierskich portalach informacyjnych, wagon metra pojawił się we wsi pod koniec 2013 roku na terenie prywatnym. Początkowo nikt nie wiedział, skąd się tam wziął, ani kiedy dokładnie go przywieziono. Za jakiś czas w internecie pojawiły się zdjęcia i nagrania z instalacji tego wagonu w dniu 29 grudnia 2013 roku.

Wagon prawdopodobnie nadal znajduje się w Csákberény, o czym świadczą zdjęcia pojawiające się na portalu Instagram. Niestety, został okropnie oszpecony przez grafficiarzy.

CMENTARZYSKO POCIĄGÓW POD SZOMBATHELY

Podczas przeglądania zdjęć na portalu flickr.com udało mi się natrafić ze album ze zdjęciami opuszczonych wagonów pasażerskich stojących w szczerym polu. Jak wyjaśnił autor zdjęć w opisie albumu, fotografie przedstawiają cmentarzysko pociągów w Szombathely, gdzie niszczeją stare wagony z Austrii, Belgii, Francji i Węgier. Wśród wagonów widoczne są między innymi dawne francuskie wagony Corail z miejscami do leżenia i sypialne. Podobne jeszcze jeżdżą w serbskich pociągach.

Niestety, pomimo intensywnych poszukiwań informacji nie udało mi się natrafić na wspomniany cmentarz kolejowy na mapie ani nie znalazłem żadnych innych informacji na temat tego miejsca, więc mam wątpliwości, czy to cmentarzysko pociągów rzeczywiście istnieje w miejscu wskazanym przez autora.

Album ze zdjęciami rzekomego cmentarzyska pociągów w Szombathely

12. Język węgierski – słówka dla pasażerów

Poniżej znajduje się lista podstawowych węgierskich słówek związanych z podróżowaniem koleją. Język węgierski to język aglutynacyjny, więc w artykułach odmienione słowa mają inne końcówki. Na razie udało mi się przetłumaczyć tylko tyle słówek na podstawie informacji ze stron kolei węgierskich; lista nie wyczerpuje tematu.

Na największych dworcach kolejowych w Budapeszcie kasjerzy mówią po angielsku.

bisztrókocsi – wagon barowy
csomagtartó – skrzynka bagażowa
dízelmozdony – lokomotywa spalinowa
egy útra – w jedną stronę
érkezés – przyjazd
étkezőkocsi – wagon restauracyjny
expressz – ekspress
fekvőhelyes kocsi – wagon z miejscami do leżenia
felárak – dopłata
felnőtt – dorosły
fogaskerekű vasút – kolej zębata
fülkében – przedział
globáldíjas menetjegyek – cena globalna (bilet + rezerwacja)
gőzmozdony – lokomotywa parowa
gyerek – dziecko
gyermekvasút – kolej dziecięca
gyorsvonat – pociąg pospieszny
gyorsvonati pótjegy – dopłata do pociągu pospiesznego
hálókocsi – wagon sypialny
hely – miejsce
helyjegy – rezerwacja miejsca; miejscówka
indulás – odjazd
jegy – bilet
jegypénztár – kasa biletowa
kerékpárszállító kocsi – wagon do przewozu rowerów
kisvasút – kolej wąskotorowa
menetjegy – cena biletu
menetrend – rozkład jazdy
motorvonat – zespół trakcyjny
nemdohányzó – dla niepalących
nyomtávolság – rozstaw szyn
oda-vissza – tam i z powrotem
osztály – klasa (wagonu)
pályaudvar – dworzec kolejowy
poggyász – bagaż
személyvonat – pociąg osobowy
tehervonat – pociąg towarowy
ülőkocsi – wagon z miejscami do siedzenia
vágány – tor
vasút – kolej
vasútállomás – stacja kolejowa
vasúti átjáró – przejazd kolejowy
villanymozdony – lokomotywa elektryczna
vonat – pociąg

Kochasz podróże? Jeśli tak, zapraszam do śledzenia naszego profilu na Facebooku. Będzie mi bardzo miło, jeśli udostępnisz ten post znajomym lub dodasz odnośnik do mojego bloga 🙂 Jeżeli jesteś miłośnikiem kolei – TUTAJ – znajdziesz opracowania na temat kolei z całego świata.

Kolej w Europie Albania  Austria  Belgia  Białoruś  Bośnia i Hercegowina  Bułgaria  Chorwacja Czarnogóra  Czechy  Cypr  Dania  Estonia  Finlandia  Francja  Grecja  Hiszpania  Holandia Irlandia  Islandia  Kosowo  Liechtenstein  Litwa  Luksemburg  Łotwa  Macedonia Północna Malta  Mołdawia  Niemcy  Norwegia  Portugalia  Rosja  Rumunia  San Marino  Serbia  Słowacja Słowenia  Szwajcaria  Szwecja  Turcja  Ukraina  Watykan  Węgry  Wielka Brytania   Włochy
Azory  Gibraltar  Spitsbergen  Wyspa Man  Wyspy Normandzkie  Wyspy Owcze

MAV

Nowy Stadler Kiss dla kolei węgierskich (fot. MAV)

MAV Kiss

Stadler Kiss dla kolei węgierskich – wnętrze

%d bloggers like this: