Kolej na Podróż

Koleje wąskotorowe w Polsce – przewodnik (2024)

Wykaz czynnych polskich kolejek wąskotorowych prowadzących przewozy pasażerskie. Informacje pochodzą ze stron zarządców kolejek, przy opisie każdej kolejki dodałem odnośnik do filmu na You Tube. Filmiki nie są mojego autorstwa, ale zamieszczam odnośniki dla dobra użytkowników strony. Koleje wąskotorowe w Polsce z roku na rok cieszą się coraz większą popularnością wśród turystów, mimo to niektóre z nich przestają kursować. A szkoda.

Dla mnie jedyną wadą kolejek wąskotorowych są przejazdy połączone z ogniskiem i programem towarzyszącym, co trwa często kilka godzin. Nie wszyscy są tym zainteresowani. Na stacjach kolejek wąskotorowych często brakuje podstawowej infrastruktury, na przykład toalet.

Rozkłady jazdy i dni kursowania są orientacyjne, przed wyjazdem ZAWSZE należy sprawdzić dokładne daty na stronach zarządców – jest oczywiste, że nie jestem w stanie na bieżąco śledzić zmian w kursowaniu.

Wykaz nie uwzględnia kolei miniaturowych.

Ostatnia aktualizacja: 01.05. 2024

Strona główna —> Pociągiem po Polsce

Zastrzeżenie

Pomimo moich najlepszych chęci informacje mogą się zdezaktualizować. O zagadnienia typu zniżki, czy utrudnienia w ruchu, lepiej pytać bezpośrednio u przewoźnika lub na licznych grupach o podróżowaniu. Jeśli artykuł okaże się przydatny, będę wdzięczny za drobne wsparcie bloga, co pozwoli mi utrzymać i rozwijać projekt w przyszłości, bowiem nie mam sponsorów, nie współpracuję z przewoźnikami, ani nie publikuję kryptoreklam.

Bieszczadzka Kolej Leśna

Chyba najbardziej znana kolejka na liście „Koleje wąskotorowe w Polsce” pierwotnie przewożąca drewno na trasie Cisna – Nowy Łupków. W latach 90. i na początku XXI wieku wydawało się, że kolejka nie ma przyszłości, jednak udało się utrzymać przewozy turystyczne na części trasy. Pociągi kursują w wybrane dni od maja do końca października oraz codziennie w lipcu i sierpniu na trasach Majdan – Przysłup (12 km), Majdan – Balnica (9 km) oraz Majdan – Dołżyca

W wyznaczonych terminach kursują pociągi prowadzone przez parowóz. Bilety na te pociągi są znacznie droższe. Wstęp na teren stacji płatny (konieczność zakupu „peronówki”). Ceny biletów znacznie wzrosły.

Szczegóły na stronie oficjalnej: kolejka.bieszczady.pl
Bieszczadzka Kolej Leśna – oficjalny fanpage na Facebooku

Bieszczadzka Kolej Leśna

Pociąg Majdan – Przysłup (fot. Bieszczadzka Kolej Leśna/Facebook)

Ełcka Kolej Wąskotorowa

Kolejka o ponad stuletniej, burzliwej historii kursuje na trasie Ełk – Sypitki. Czas jazdy pomiędzy tymi stacjami wynosi 45 minut, a postój na stacji końcowej dwie godziny. Długość trasy w jedną stronę to 15 kilometrów. Kolejka kursuje w długi weekend majowy, w czerwcu lipcu i sierpniu w wybrane dni. Szczegółowy rozkład na stronie oficjalnej.

W cenie biletu jest wstęp do Muzeum Kolejnictwa, skansenu zabytkowego taboru w Ełku oraz ognisko w Sypitkach (prowiant własny)

W 2024 roku kolej kursuje od 1 maja w wybrane soboty i niedziele do ostatniej niedzieli września. W wybrane dni odbywają się dwa kursy, kilka razy organizowane są przejazdy pociągiem prowadzonym przez parowóz.

Szczegóły: muzeum.elk.pl/kolej-waskotorowa/
Ełcka Kolej Wąskotorowa – fanpage na Facebooku

Ełcka Kolej Wąskotorowa

Ełcka Kolej Wąskotorowa (fot. Muzeum Historyczne w Ełku/Facebook)

Gnieźnieńska Kolej Wąskotorowa

Kolejka istnieje już od 1883 roku, kiedy to została utworzona jako kolejka cukrownicza obsługująca gnieźnieńską cukrownię. W 1893 została odkupiona przez powiat Witkowski i przekształcona do przewozów pasażerskich. W 2003 kolejka została przekazana powiatowi gnieźnieńskiemu. Od tamtej pory kolejką opiekuje się Towarzystwo Miłośników Gniezna.

Kolejka kursowała na odcinku Gniezno – Anastazewo (38 km), od sierpnia 2010 kursuje na odcinku Gniezno – Ostrowo Stare (33 km). Odcinek do Anastazewa jest wyłączony z ruchu ze względu na zły stan torów.

Kolejka kursuje w sezonie letnim na krótkim odcinku w Gnieźnie. 

Informacje o kursowaniu podawane są na fanpage’u Starostwa Powiatowego w Gnieźnie. 

Gnieźnieńska Kolej Wąskotorowa

Gnieźnieńska Kolej Wąskotorowa (fot. Powiat Gniezno)

Górnośląskie Koleje Wąskotorowe

Sieć kolejek wąskotorowych pierwotnie obsługujących przewozy pomiędzy zakładami przemysłowymi Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Z dawnej sieci zachowało się bardzo mało odcinków. Dzięki staraniom Stowarzyszenia Górnośląskich Kolei Wąskotorowych udaje się utrzymać sezonowe przewozy turystyczne na linii Bytom Wąskotorowy – Tarnowskie Góry – Miasteczko Śląskie. Peron wąskotorowy na dworcu w Bytomiu znajduje się przy wyjściu z tunelu po stronie przeciwnej niż centrum miasta.

Szczegóły: www.sgkw.eu
Stowarzyszenie Górnośląskich Kolei Wąskotorowych na Facebooku

Górnośląskie Koleje Wąskotorowe

Pociąg Bytom – Miasteczko Śląskie

Helska Kolej Wąskotorowa

Kolejka wąskotorowa kursująca w sezonie po Helskim Kompleksie Muzealnym. Do tej pory zbierała negatywne recenzje; na stronie Helskiego Kompleksu Muzealnego pojawiła się informacja, że trasa kolejki została wydłużona o kilometr. Kolej kursuje tylko w sezonie letnim.

Strona internetowa: helmuzeum.pl/

Kaliska Kolej Wąskotorowa

Sieć kolei wąskotorowych pierwotnie łącząca Kalisz z Turkiem. Zarządzana przez Stowarzyszenie Kolejowych Przewozów Lokalnych. W poprzednich latach raz na jakiś czas kursowały pociągi na trasie Russów – Turek. Obecnie połączenia obsługuje GRUPA SKPL, pociągi kursują w wybrane dni na trasie Zbiersk – Petryki. Od połowy czerwca 2022 roku część pociągów będzie kursowała  w wydłużonej trasie Zbiersk – Złotniki.

Szczegóły: www.shortlines.pl

Kolejka Parkowa w Chorzowie

Kolejka dziecięca kursująca do niedawna w Parku Śląskim w Chorzowie . Kolejka powstała w 1957 roku, kursowała pomiędzy stacjami Wesołe Miasteczko i Przystań (4,2 kilometry). W latach 2014-2015 odbudowano część linii (2 km), udostępniono także do zwiedzania lokomotywownię. Kolejka kursowała na bardzo krótkim odcinku (niecałe 5 minut jazdy), w 2017 roku kursowanie kolejki zostało zawieszone do odwołania.

Przyszłość kolejki parkowej w Chorzowie stoi pod znakiem zapytania. Na stronie internetowej, przy rozkładzie jazdy, nie ma informacji o kursowaniu kolejki w 2024 roku. Stacja przy Wesołym Miasteczku jest opuszczona.

Kolej Parkowa Chorzów

Kolej Parkowa w Chorzowie w 2016 roku

Kolej wąskotorowa w Rudach

Kolej w Rudach Wielkich pojawiła się 25 marca 1899 roku. Oddano wówczas do użytku linię wąskotorową (szerokość toru 785 mm) prowadzącą z Gliwic przez Nieborowice o długości 23,51 km. Był to pierwszy etap projektu przewidującego doprowadzenie linii kolejowej aż do Raciborza.

Dzisiaj po dawnej kolei pozostał jedynie sześciokilometrowy odcinek ze Stanicy przez Rudy do Paproci i obiekty z układem torowym w Rudach. Główne budynki dworcowe na stacjach w Stanicy i Paproci po zniszczeniach, których doznały w 1945 r., nieudolnie odbudowane zatraciły swój dawny wygląd. Na stacji w Rudach budynek dworcowy także uległ zniszczeniu, a dzisiejszy obiekt posiada tylko oryginalne piwnice. Z hal postojowych dla taboru pozostała jedynie lokomotywownia, ale już z nowym, powojennym dachem. Hala wagonowni została rozebrana w 1969 roku.

W 2019 roku linia Rudy – Paproć została przedłużona do Rybnika. Jest to symboliczne wydłużenie, ponieważ stacja kolejowa znajduje się 6 kilometrów od centrum Rybnika, na peryferiach miasta, dokąd rzadko jeżdżą autobusy.  Kolej kursuje na trasie Rudy – Rybnik Stodoły.

Adres: www.kolejkarudy.pl
Kolej wąskotorowa w Rudach – oficjalny fanpage na Facebooku

Kolejka Rudy

Pociąg Rybnik Stodoły – Rudy (fot. Zabytkowa Stacja Kolei Wąskotorowej w Rudach/Facebook)

Kolej Leśna Puszczy Białowieskiej

Kolejka wąskotorowa  na trasach Hajnówka Wąskotorowa – Topiło (11 km) oraz Hajnówka Wąskotorowa – Dolna Leśna (6 kilometrów). Ceny biletów są stosunkowo drogie, ale podobno warto. Kolej kursuje w sezonie letnim.

Ze względu na kryzys migracyjny mogą wystąpić problemy z kursowaniem kolejki.

Informacje o kolejce: hajnowka.bialystok.lasy.gov.pl/waskotorowe-kolejki-lesne

Kolejka w parku rozrywki Twinpigs w Żorach

Koleje wąskotorowe w Polsce to także kolejki w parkach rozrywki. W polskich parkach rozrywki kolej wąskotorowa z prawdziwego zdarzenia znajduje się tylko w parku rozrywki Twinpigs w Żorach. Niestety, nie posiadam informacji na temat zastosowanego rozstawu ani długości trasy.

Strona internetowa: twinpigs.zory.pl

Koszalińska Kolej Wąskotorowa

Początki Koszalińskiej Kolei Wąskotorowej sięgają końca XIX wieku. Decyzja o budowie koszalińskiej wąskotorówki zapadła już w 1897 roku. Rok później – 1 listopada 1898 oddano do użytku odcinek Koszalin-Manowo-Nacław (32 km) i wydzierżawiono od Sławieńskiej Kolei Powiatowej odcinek Nacław-Jacinki (7 km). W listopadzie 1905 otwarto odcinki: Manowo-Świelino-Bobolice (34 km) i Świelino-Białogard (32 km). Przed wybuchem drugiej wojny światowej nastąpiła dalsza rozbudowa kolejki.

W roku 1945 Armia Czerwona rozebrała wszystkie torowiska i wywiozła cały tabor do ZSRR. Po przejęciu wszystkich linii kolejowych przez PKP 1 maja 1945 zdecydowano się odbudować kolej wąskotorową. Przypuszcza się, że decyzja zapadła pod wpływem armii, a kolej miała służyć głównie do celów wojskowych. 1 lipca 1948 pierwszy pociąg przejechał trasą Koszalin-Świelino-Bobolice (46 km). Od 1949 roku Gryficka Kolej Dojazdowa, Stargardzka Kolej Dojazdowa i Koszalińska Kolej Dojazdowa funkcjonowały pod nazwą Pomorskie Koleje Dojazdowe. W 1951 i 1952 roku oddano do użytku kolejne odbudowane odcinki.

Od lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku następuje stopniowy spadek przewozów na liniach wąskotorowych. Linia Świelino-Bobolice została zamknięta w 1984 roku, siedem lat później wykoleił się pociąg towarowy z powodu złego stanu torowiska, co spowodowało wstrzymanie przewozów na odcinku Białogard-Sławoborze. W latach dziewięćdziesiątych Pomorskie Koleje Dojazdowe rozpadły się na Koszalińską KD z siedzibą w Koszalinie, Gryficką KD z siedzibą w Gryficach oraz Stargardzką KD z siedzibą w Stargardzie Szczecińskim. Kolejne lata to skracanie tras i zamykanie linii. 1 października 2001 Koszalińska Kolej Dojazdowa została ostatecznie zlikwidowana.

W listopadzie 2005 roku zostało zarejestrowane Towarzystwo Miłośników Koszalińskiej Wąskotorówki, które doprowadziło do reaktywacji przewozów pasażerskich na odcinku Koszalin Wąskotorowy – Manowo. Pierwszy, od czasu likwidacji kolejki, pociąg, przejechał tę trasę 20 września 2008 roku.

W ostatnich latach kolej działała prężnie, udało się nawet odbudować część trasy.  Kolej kursuje w wakacyjne weekendy na trasie Koszalin Wąskotorowy – Manowo – Rosnowo Ośrodek. Rozkład jazdy i cennik na stronie oficjalnej.

Strona oficjalna: www.waskotorowka.koszalin.pl
Koszalińska Kolej Wąskotorowa – oficjalny fanpage na Facebooku

Kolej wąskotorowa

Pociąg Koszalin – Rosnowo (fot. Koszalińska Kolej Wąskotorowa/Facebook

Krośnicka Kolej Wąskotorowa

Krośnicka Kolej Wąskotorowa to, poza kolejką w parku Twinpigs w Żorach,  najmłodsza kolej w przewodniku „Koleje wąskotorowe w Polsce”. Oficjalnie oddana do użytku 25 maja 2013 roku kursuje codziennie w sezonie letnim i należy do najciekawszych atrakcji regionu. Trzykilometrowa trasa została wybudowana na terenie zespołu pałacowo-parkowego Krośnice – Wierzchowice, a część pieniędzy na budowę linii wąskotorówki wraz z infrastrukturą pochodziła ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Obszarów Wiejskich w ramach Programu rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Największą atrakcją Krośnickiej Kolei Wąskotorowej jest parowóz PX48-1907 wyprodukowany w 1955 roku w Fabryce Lokomotyw w Chrzanowie. Parowóz wyjeżdża w trasę w soboty i niedziele, natomiast od poniedziałku do piątku przejazdy obsługuje lokomotywa spalinowa WLS75 – 43.

Rozstaw torów to 750 mm, a pociągi zestawione są z którejś z wymienionych lokomotyw oraz wagonów tzw. „letniaków”. Do dworca kolei wąskotorowej najlepiej dojechać samochodem; dla zwiedzających wybudowano drogę dojazdową i parking. Natomiast z dworca kolejowego Krośnice należy przejść pieszo około trzech kilometrów.

Strona internetowa z rozkładem jazdy: www.krosnice.pl/kolejka
Krośnicka Kolej Wąskotorowa – oficjalny fanpage na Facebooku

Krośnicka Kolej Wąskotorowa

Pociąg na szlaku (fot. Krośnicka Kolej Wąskotorowa/Facebook)

Kolej Parkowa Maltanka w Poznaniu

Kolejka dziecięca w Poznaniu o rozstawie szyn 600 mm. Kursuje na krótkiej trasie spod kawiarni nad Jeziorem Maltańskim do ogrodu zoologicznego. Tory początkowo prowadzą wzdłuż jeziora, następnie pociąg przejeżdża przez lasek, aby skończyć bieg pod ogrodem zoologicznym. Kolej kursuje w weekendy od kwietnia do września oraz w wybrane dni.

Strona oficjalna: www.mpk.poznan.pl/turystyka/maltanka

Maltanka Poznań

Kolej wąskotorowa Maltanka w Poznaniu

Mławska Kolej Dojazdowa

Po latach do przewodnika „Koleje wąskotorowe w Polsce” wraca Mławska Kolej Dojazdowa. Los kolejki wydawał się być przesądzony – całkowita likwidacja i rozbiórka linii. O uratowanie kolejki walczą jednak miłośnicy kolei, a szczególnie wójt gminy Czernice Borowe.

W październiku 2021 i 2022 roku odbyły się przejazdy na odcinku Czernice Borowe – Chojnowo (3,5 km) z okazji imprezy „Podróże w czasie”.

W 2023 roku przejazdy pociągami na trasie Mławskiej Kolei Dojazdowej będą odbywać się odbywać raz w miesiącu na trasie Czernice – Klewki, natomiast raz w miesiącu podczas wyznaczonego weekendu – w sobotę i niedzielę – będzie można przejechać się drezyną na trasie Przasnysz – Krasne.

Brak informacji na temat kursowania kolejki w 2024 roku. 

Koleje wąskotorowe w Polsce

Mławska Kolej Dojazdowa (fot. Władysława Pawelec – nadesłane)

Nadmorska Kolej Wąskotorowa

Dawniej Gryficka Kolej Wąskotorowa. Kolejka wąskotorowa kursująca sezonowo na trasach Trzęsacz – Rewal – Śliwin – Niechorze Latarnia – Niechorze – Pogorzelica oraz Gryfice – Trzęsacz – Pogorzelica. minuty.  Kolej została zrewitalizowana, odnowiono infrastrukturę i stację.

Kolej kursuje w sezonie letnim. 

Strona internetowa: www.kolej.rewal.pl
Nadmorska Kolej Wąskotorowa – oficjalny fanpage na Facebooku

Nadmorska Kolej Wąskotorowa

Pociąg z okazji Święta Konstytucji 3 Maja (fot. Nadmorska Kolej Wąskotorowa/Facebook)

Nadwiślańska Kolejka Wąskotorowa

Kolejka spotykana również pod nazwą „Nałęczowska Kolej Dojazdowa”. Pociągi kursują na trasie Karczmiska – Opole Lubelskie, w każdą ostatnią niedzielę miesiąca pociąg kursuje do stacji Poniatowa. W ostatnią niedzielę każdego miesiąca kursy zostają wydłużone do stacji Poniatowa Na życzenie można uruchomić pociągi specjalne.

Szczegóły: www.nadwislanskakolejka.pl
Nadwiślańska Kolej Wąskotorowa – oficjalny fanpage na Facebooku

Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa

Kolejka kursuje w każdą niedzielę od kwietnia do października na trasie Piaseczno – Tarczyn Wąskotorowy – Piaseczno (30 kilometrów). Przejazd trwa dwie godziny. Odjazd z Piaseczna o godzinie 11:00, powrót przed godziną 16:00. Na uwagę zasługuje świetnie wykonana strona internetowa kolejki zawierająca aktualne informacje oraz udostępniająca możliwość zarezerwowania biletów – rezerwowane przez internet są tańsze.

Strona oficjalna: www.kolejka-piaseczno.com
Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa – oficjalny fanpage na Facebooku

Piaseczno Wąskotorowe

Na stacji w Piasecznie (fot. Piaseczyńsko – Grójecka Kolej Wąskotorowa/Facebook)

Pleszewska Kolej Wąskotorowa

Na linii Pleszew Miasto – Pleszew Wąskotorowy na co dzień kursują pociągi normalnotorowe, jednak w wybrane dni zarządca uruchamia także pociągi wąskotorowe.

W trakcie aktualizacji artykułu nie było informacji na temat kursowania pociągów wąskotorowych w 2024 roku. 

Źródło informacji: Fanpage Grupy SKPL

Przeworska Kolej Wąskotorowa 

Przeworska Kolej Wąskotorowa to nazwa wąskotorowej linii kolejowej łączącej Przeworsk z Dynowem. Linia o szerokości toru 750 mm i długości 46,25 km wybudowana została w latach 1900-1904. Największą atrakcją malowniczej trasy jest tunel kolejowy w Szklarach (602 m), jedyny taki tunel w Polsce i najdłuższy tunel na linii wąskotorowej w Europie. Tunel jest zamykany w okresie zimowym. W sezonie letnim pociągi kursują na całej trasie, przejazdy odbywają się zwykle w soboty i niedziele od pierwszej soboty czerwca do ostatniej niedzieli września. Pociągi prowadzone przez lokomotywę spalinową pokonują całą trasę w dwie godziny i 45 minut. Przeworska Kolej Wąskotorowa, podobnie jak niemal wszystkie koleje wąskotorowe w Polsce, istnieje dzięki wysiłkom wolontariuszy.

Od 1 maja 2024 roku kolej kursuje na całej trasie Przeworsk – Dynów (46 km).

Szczegółowe informacje na oficjalnej stronie kolejki: pogorzanin.powiatprzeworsk.pl/
Przeworska Kolej Wąskotorowa – oficjalny profil na Facebooku

Zobacz również: Przeworsk – najciekawsze miejsca i atrakcje

Przeworska Kolej Wąskotorowa

Pociąg z Przeworska w trasie (fot. Przeworska Kolej Wąskotorowa/Facebook)

Rogowska Kolej Wąskotorowa

Kolejka wąskotorowa Rogów – Rawa – Biała reklamuje się jako najdłuższa czynna linia wąskotorowa w Polsce. W 2022 roku turyści mogą się przejechać pociągami z Rogowa do Jeżowa (7 km), w wybrane dni kursują też pociągi Rawa Mazowiecka – Biała  Rawska z fotostopem nad Centralną Magistralą Kolejową. Kolej rozpoczyna sezon pod koniec kwietnia, pociągi kursują w niedziele do końca września.

Szczegóły: kolejrogowska.pl
Rogowska Kolej Wąskotorowa – oficjalny fanpage na Facebooku

Rogów kolej wąskotorowa

Pociąg Rogów – Jeżów (fot. Kolej Wąskotorowa Rogów-Rawa-Biała/Facebook)

Sochaczewska Kolej Muzealna

Po zakończeniu wojny i odzyskaniu przez Polskę niepodległości, Sejmik Powiatu Sochaczewskiego w dniu 19 kwietna 1919 roku podjął decyzję o budowie linii kolei wąskotorowej z Sochaczewa do kompleksu lasów Kampinoskich w celu przewożenia drewna potrzebnego do odbudowy miasta.

Odcinek linii Sochaczew Wąskotorowy – Tułowice wybudowano w 1921 roku i natychmiast rozpoczęto przewozy drewna potrzebnego do odbudowy miasta. Drewno do stacji w Tułowicach ściągano z lasu z pomocą wozów konnych. Oficjalne otwarcie ruchu na odcinku Sochaczew –Tułowice nastąpiło w dniu 18 września 1922 roku. W następnym roku wybudowano most przez rzekę Łasicę oraz do jesieni odcinek linii do Piasków Królewskich. W miejscowości tej od wielu lat funkcjonował tartak oraz kolejka leśna 600 mm, którą dowożono ścięte drzewa do tartaku.

W roku 1924 został wybudowany odcinek linii z Tułowic do miejscowości Kamion. Linia dochodziła do lewego brzegu Wisły, po drugiej stronie rzeki położone jest miasto Wyszogród. Wybudowana stacja końcowa otrzymała też nazwę „Wyszogród”. Dojazd do miasta zapewniał drewniany most drogowy przez rzekę Wisłę. Taki układ komunikacyjny przetrwał do końca funkcjonowania kolei sochaczewskiej.

W dniu 30 listopada 1984 roku o godzinie 15.35 odjechał ze stacji Sochaczew Wąsk. ostatni rozkładowy pociąg do Wyszogrodu. Przejazd pociągiem był bezpłatny, nikt nie sprawdzał biletów, cześć pasażerów jechała specjalnie przygotowaną na pożegnalny, mocno zakrapiany przejazd, „ostatnią ciuchcią”. Od 1986 roku rozpoczęło się funkcjonowanie Oddziału Muzeum Kolejnictwa w Warszawie – Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie.

Pociągi kursują od ostatniej niedzieli kwietnia do ostatniej niedzieli października oraz w wybrane weekendy.

Informacje pochodzą z oficjalnej strony Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie, na której można zapoznać się ze szczegółami.

Strona internetowa: sochaczew.stacjamuzeum.pl

Starachowicka Kolej Wąskotorowa

Kolej wąskotorowa kursująca sezonowo na dwóch trasach:
Starachowice – Lipie (6 kilometrów; czas przejazdu 20 minut)
Iłża – Marcule (7 kilometrów; czas przejazdu pół godziny)

Dzisiejsza Starachowicka Kolej Wąskotorowa przed drugą wojną światową była częścią sieci kolei wąskotorowych o szerokości toru 750 mm, przeznaczonych głównie do obsługi okolicznych zakładów przemysłowych. Sieć liczyła 60 kilometrów. Do tego dochodziła kolej wąskotorowa Lasów Państwowych o długości ponad 20 kilometrów, co łącznie dawało ponad 80 kilometrów kolei wąskotorowych w tym rejonie. Po wojnie kolej łączyła Starachowice z Iłżą. W latach 60 ubiegłego wieku, z powodu spadku produkcji drewna i zamykaniem kopalń, kolej zaczynała stopniowo tracić na znaczeniu. W 1997 roku zawieszono przewozy.

W 2003 roku linię Starachowice – Iłża przejęło Starostwo Powiatowe w Starachowicach. Dzięki wolontariuszom z całego kraju udrożniono część szlaku, po którym już w maju 2004 roku przejechał pierwszy pociąg Starachowice – Lipie. Obecnie Starachowicką Koleją Wąskotorową zarządza Stowarzyszenie Sympatyków Zabytkowej Jędrzejowskiej Kolei Dojazdowej. Tabor stanowią dwie lokomotywy spalinowe Lyd1, rumuński wagon Bxhpi oraz tzw. wagony letnie.

Szczegóły: skw.org.pl
Starachowicka Kolej Wąskotorowa – oficjalny fanpage na Facebooku

Koleje wąskotorowe w Polsce

Pociąg na stacji Lipie (źródło: Starachowicka Kolej Wąskotorowa/Facebook)

Śmigielska Kolej Dojazdowa

Kolejka wąskotorowa łącząca dawniej  Stare Bojanowo ze Śmiglem i Wielichowem. Trasa kolejki liczyła 23 kilometry, obecnie pociągi kursują ze stacji Stare Bojanowo do stacji Śmigiel (ok. 4 km). Przejazdy odbywają się głównie na zamówienie grup zorganizowanych, ogólnodostępne pociągi uruchamiane są 4 razy w roku.

Szczegóły: www.kolejka.smigiel.pl
Śmigielska Kolej Dojazdowa – oficjalny fanpage na Facebooku

Śmigielska Kolej Dojazdowa

Pociąg ŚKD (fot. Śmigielska Kolej Dojazdowa/Facebook)

Średzka Kolej Powiatowa

Średzka Kolej Powiatowa to popularna kolej wąskotorowa kursująca sezonowo na trasie Środa Miasto – Zaniemyśl. Czynny odcinek liczy obecnie 14 kilometrów, dawniej kolej kursowała pomiędzy stacjami Kobylepole – Środa – Zaniemyśl (59 kilometrów). Stacja Kobylepole była połączona torem normalnym z dzisiejszą stacją Poznań Wschód. Pierwszy pociąg wyjechał na trasę Kobylepole – Środa 23 czerwca 1902 roku , natomiast odcinek Środy Wielkopolskiej do Zaniemyśla oddano do użytku w 1910 roku.

Kolej początkowo miała rozstaw toru 1000 mm, w latach 1949-1954, po wcieleniu kolejki w struktury PKP przebudowano tory na 750 mm bez przerywania ruchu pociągów. Lata 60. ubiegłego wieku to okres stopniowego upadku kolejki spowodowany budową nowych dróg w okolicy i rozwojem transportu autobusowego. W 1976 roku rozpoczęła się rozbiórka linii głównej Kobylepole – Środa Miasto, wcześniej rozebrano liczne wtedy bocznice.

Obecnie Średzka Kolej Powiatowa jest popularną atrakcją turystyczną. Podróżnych przewożą pociągi zestawione z parowozów i wagonów retro kursujące najczęściej w wakacyjne niedziele oraz w wybrane dni czerwca. Zarządca kolejki okazyjnie uruchamia pociągi specjalne. Trasę ze Środy Wielkopolskiej do Zaniemyśla pociąg pokonuje w godzinę.

Do Środy Wielkopolskiej można dojechać licznymi pociągami z Poznania lub od strony Jarocina.

Szczegóły: www.sredzkakolej.pl
Średzka Kolej Powiatowa – fanpage na Facebooku

Średzka Kolej Powiatowa

Pociąg w trasie (fot. Średzka Kolej Powiatowa/Facebook)

Świętokrzyska Kolej Dojazdowa

Kolejka znana również pod nazwą „Jędrzejowska Kolej Dojazdowa”. W 2019 roku Świętokrzyska Kolejka Dojazdowa zaprasza na ogólnodostępne przejazdy rozkładowe w każdą niedzielę od  lipca do końca września.

W 2022 roku kolej wraca na trasę po kilku latach przerwy. Przewozy ogólnodostępne będą odbywały się w niedziele od lipca do sierpnia na trasie Jędrzejów – Motkowice. W przyszłości zostanie wyremontowany odcinek do Pińczowa.

Oficjalny fanpage na Facebooku

Świętokrzyska Kolej Dojazdowa

Kolejka w Jędrzejowie (fot. Świętokrzyska Kolej Wąskotorowa/Facebook)

Tramwaj konny w Mrozach

Unikat na skalę europejską. Jedyna czynna w Polsce kolej konna w sezonie kursuje na trasie Mrozy – Rudka Sanatorium po torach o rozstawie szyn 900 mm. Wybudowana w roku 1902, później ruch zawieszono w 1967 roku. Dzięki mądrym ludziom udało się uratować tę niezwykłą atrakcję turystyczną. Zarządcą kolejki jest Urząd Gminy Mrozy, trasa liczy 1,75 km.

W Mrozach zatrzymują się pociągi Kolei Mazowieckich kursujące pomiędzy Warszawą a Siedlcami i wybrane pociągi pospieszne.

Strona internetowa: gosir.mrozy.pl/tramwaj-konny

Wigierska Kolej Wąskotorowa

Kolejka wąskotorowa kursująca wzdłuż brzegu Jeziora Wigry na trasie o długości około 10 kilometrów. Na stacji końcowej – Płociczno – znajduje się Muzeum Kolejki Wąskotorowej.  Szczegóły na stronie oficjalnej. Ceny biletów stosunkowo wysokie.

Szczegółowe informacje: www.augustowska.pl
Wigierska Kolej Wąskotorowa – oficjalny profil na Facebooku

Wigierska Kolej Wąskotorowa

Pociąg w Płocicznie (fot. Wigierska Kolej Wąskotorowa/Facebook)

Wyrzyska Kolej Wąskotorowa

Część dawnych Bydgosko-Wyrzyskich Kolei Dojazdowych. Kolej kursuje w sezonie letnim na krótkiej trasie Białośliwie Wąskotorowe – Pobórka Wielka (6 km) przez Kocik Młyn (4 km). Planowano wydłużenie trasy kolejki do Łobżenicy, ale na razie nic z tego nie wyszło.

Raz w roku organizowany jest Zlot Miłośników Kolejek Wąskotorowych zawsze pod parą (zwykle 2-4 parowozy). Możliwe jest też uruchomienie pociągów na zamówienie na wybranej trasie.

Więcej informacji: Profil Wyrzyskiej Kolei Powiatowej na Facebooku

Wyrzyska Kolej Wąskotorowa

Pociąg Wyrzyskiej Kolei Wąskotorowej (fot. Towarzystwo Wyrzyska Kolejka Powiatowa Białośliwie/Facebook)

Żnińska Kolej Powiatowa

Jedna z najbardziej znanych kolejek wąskotorowych w Polsce. Kolej kursuje od długiego weekendu majowego do końca września w weekendy oraz podczas Festynu Archeologicznego w Biskupinie na trasie Żnin – Wenecja – Biskupin – Gąsawa. Trasę przemierza 6 pociągów w ciągu dnia.

Strona internetowa: muzeumznin.pl/
Żnińska Kolej Powiatowa – oficjalny profil na Facebooku

Żnińska Kolej Wąskotorowa

Żnińska Kolej Wąskotorowa (fot. Powiat Żniński/Facebook)

Żuławska Kolej Dojazdowa

Kolejka wąskotorowa kursująca pomiędzy stacjami Sztutowo – Prawy Brzeg Wisły oraz Stegna Gdańska – Nowy Dwór – Tuja. W 2014 roku kolei groziła rozbiórka, jednak udało się ją uratować. Żuławska Kolej Dojazdowa cieszy się ogromną popularnością.  Pociągi rozkładowe Żuławskiej Kolei Dojazdowej roku kursują codziennie w okresie letnich wakacji szkolnych oraz w wybrane dni w ciągu roku, między innymi w Dzień Wszystkich Świętych.

Strona internetowa: kolejzulawska.pl
Żuławska Kolej Dojazdowa na Facebooku

Wąskotorówka Polska

Pociąg Żuławskiej Kolei Dojazdowej (fot. Żuławska Kolej Dojazdowa/Facebook)

%d bloggers like this: