Kolej na Podróż

Pociągiem po województwie śląskim – co zwiedzić i zobaczyć? (akt. 06.2020)

Województwo śląskie raczej źle się kojarzy wśród osób z innych części Polski – brzydkie miasta o nietypowej zabudowie, wielkie zakłady przemysłowe, bardzo duże zagrożenie przestępczością pospolitą. W skojarzeniach tych jest dużo prawdy, jednak miasta i miasteczka województwa śląskiego mogą pochwalić się wieloma interesującymi zabytkami, o których nie przeczytacie w sponsorowanych przez województwo śląskie artykułach na blogach komercyjnych, portalach internetowych, czy folderach turystycznych. Promowane jest dziedzictwo przemysłowe i obiekty z wygórowanymi cenami biletów, podczas gdy można za darmo zwiedzić liczne mało znane miejsca oraz nowo powstałe interesujące muzea.

Ten przewodnik to tylko szkic większej całości – przewodników z serii „Dla ambitnych”, które zamierzam opracować w 2020 i 2021 roku. Jak na razie sytuacja epidemiologiczna opóźniła moje plany, lecz miejmy nadzieję, że uda się to zrobić.

Ostatnia aktualizacja: 16.06.2020

Cykl artykułów „Pociągiem po Polsce”:

Podróż pociągiem po Polsce – przewodnik dla pasażerów
Koleje wąskotorowe w Polsce – przewodnik
Rower w pociągu – podróż z rowerem koleją po Polsce
Rodzinne podróże pociągiem po Polsce – przegląd ofert
Pociągiem po Opolszczyźnie – co zwiedzić i zobaczyć?
Pociągiem po Dolnym Śląsku – co zwiedzić i zobaczyć?
Pociągiem po województwie śląskim – co zwiedzić i zobaczyć?
Pociągiem po województwie łódzkim – co zwiedzić i zobaczyć?
Pociągiem po Wielkopolsce – co zwiedzić i zobaczyć?
Pociągiem po Małopolsce – zabytki i atrakcje wzdłuż linii kolejowych

Spis treści

1. Podstawowe informacje
2. Linia kolejowa Katowice – Zwardoń
3. Linia kolejowa Katowice – Gliwice
4. Linia kolejowa Katowice – Częstochowa
5. Linia kolejowa Katowice – Lubliniec
6. Linia kolejowa Katowice – Racibórz
7. Linia kolejowa Katowice – Wisła Głębce
8. Linia kolejowa Katowice – Oświęcim
9. Linia kolejowa Częstochowa – Kielce
10. Inne miasta przy liniach kolejowych
11. Koleje wąskotorowe
12. Kolej linowo-terenowa na Górę Żar
13. Podsumowanie

W przewodniku krótko opisałem najważniejsze linie kolejowe w województwie, łącznie z liniami stykowymi. Odnośniki do przewodników po poszczególnych miastach znajdziecie przy artykułach.

Uwagi:

W przewodniku nie opisałem krótkich linii kolejowych Częstochowa – Lubliniec, Pszczyna – Rybnik, Zebrzydowice – Cieszyn i Czechowice-Dziedzice – Zebrzydowice, ponieważ nie wydały mi się one na tyle atrakcyjne, aby tworzyć o nich osobny rozdział. Najciekawsze miejsca wzdłuż tych linii planuję opisać w osobnych artykułach.

Większość linii stykowych z województwem małopolskim opisałem w przewodniku Pociągiem po Małopolsce. Wyjątek to linia Katowice – Oświęcim położona niemal w całości na terenie województwa śląskiego.

Linie stykowe z województwem opolskim opiszę w zaktualizowanym przewodniku „Pociągiem po Opolszczyźnie” (planowana aktualizacja lipiec-sierpień 2020).

Zawiercie

Piękny dworzec w Zawierciu

1. Podstawowe informacje

Większość połączeń regionalnych w województwie śląskim obsługują Koleje Śląskie. Pociągi Kolei Śląskich w większości są nowe lub zmodernizowane, klimatyzowane, przystosowane do przewozu osób na wózkach inwalidzkich, wyposażone w system informacji pasażerskiej oraz jedną toaletę z obiegiem zamkniętym.

Koleje Śląskie honorują kilka biletów sieciowych Przewozów Regionalnych umożliwiających tanie podróżowanie po Śląsku. Na głównych trasach pociągi często bywają zatłoczone, więc na przykład jeżeli ktoś planuje dłuższe podróże pomiędzy największymi miastami województwa śląskiego w weekend, lepiej wykupić Bilet Weekendowy PKP Intercity i podróżować pociągami tego przewoźnika.

Dworce kolejowe są bardzo zróżnicowane. Od pięknych, przez bardzo ładne, po przeciętne i zaniedbane miejsca wymagające pilnego remontu. Do najpiękniejszych z pewnością można zaliczyć dworce Ruda Chebzie, Bielsko-Biała Główna, Goczałkowice-Zdrój i Zawiercie. Jednym z najbrzydszych dworców w województwie śląskim jest bez wątpienia dworzec Czechowice-Dziedzice.

Pociągiem nie dojedziemy do wszystkich zabytków, pomocna jest komunikacja autobusowa i tramwajowa KZK GOP oraz innych przewoźników.

Dworce kolejowe w większości położone są w pobliżu centrów miast, ale nie zawsze – na przykład dworce w Pyskowicach i Toszku leżą bardzo daleko od centrum i lepiej podjechać autobusem komunikacji podmiejskiej z Gliwic.

EN76 Elf Koleje Śląskie

EN76 Elf na stacji Katowice

Opisywanie poszczególnych miast i atrakcji byłoby bardzo trudne, dlatego opiszę krótko wybrane linie kolejowe z przewozami pasażerskimi w województwie śląskim według stacji po drodze pociągu. Wyszczególnienie linii kolejowych powstało według mojego uznania  i różni się od oficjalnego oznaczenia linii kolejowych przez PKP PLK – to przewodnik przygotowany dla turystów, nie dla kolejarzy i miłośników kolei.

Linia kolejowa Katowice – Zwardoń

Jedna z głównych linii kolejowych województwa śląskiego. Prowadzi z Katowic przez Bielsko-Białą i Żywiec do granicy polsko-słowackiej. Najwięcej pociągów jeździ na trasie Katowice – Żywiec, niektóre są przedłużone do Zwardonia. W ostatnich latach przeprowadzono remonty na niemal całej długości trasy, więc pociągi jadą szybko. Często są jednak zatłoczone. Bardzo ładne widoki na odcinku Łodygowice – Zwardoń, przed wjazdem do Żywca widać Jezioro Żywieckie.

Najważniejsze stacje na linii Katowice – Zwardoń

Katowice – stacja węzłowa z wyremontowanym dworcem kolejowym przylegającym do Galerii Katowickiej. Stacja położona w centrum miasta, do Rynku idzie się niecałe 5 minut, do Spodka 10-15 minut, tyle samo do Galerii Silesia. Katowice to przemysłowe miasto raczej wątpliwej urody, lecz w centrum można znaleźć sporo ciekawych zabytków, do których dojdziecie piechotą z dworca kolejowego. Szczegóły w moim przewodniku (odnośnik niżej)

Katowice – 20 najciekawszych miejsc i atrakcji w centrum miasta
Katowice – dworzec kolejowy – informator

Katowice Brynów – przystanek kolejowy w pobliżu kopalni KWK Wujek. Niebezpieczna okolica, na przystanku często widuję podejrzane towarzystwo niezależnie od pory dnia.

Katowice Ligota – wyremontowany dworzec kolejowy. W pobliżu osiedle domów studenckich, kilometr od dworca bazylika w Panewnikach.

Katowice Ligota – dworzec kolejowy

Katowice Piotrowice – w pobliżu stacji kolejowej Muzeum Najmniejszych Książek Świata oraz tężnia solankowa w Parku Zadole i dwa domy studenckie.

Tychy – średniej wielkości miasto przemysłowe kojarzone z browarem, drużyną hokeja na lodzie GKS Tychy oraz fabryką samochodów. Dworzec kolejowy mały, położony daleko od centrum, w ogóle nie pasuje do wielkości i charakteru miasta. Przy dworcu utworzono centrum przesiadkowe oraz parking Park & Ride. Ewentualne atrakcje dla turystów to Muzeum Miejskie oraz zwiedzanie Browaru – do centrum można podjechać pociągami Katowice – Tychy Lodowisko, które również zatrzymują się na dworcu Tychy. W przyszłości linia Tychy – Tychy Lodowisko ma zostać wydłużona i będzie obsługiwała połączenia Oświęcim – Tychy – Orzesze. Zabudowa współczesna, na peryferiach miasta znajduje się Zalew Paprocany – popularne miejsce wypoczynku wśród mieszkańców Tychów i okolicznych miast.

Pszczyna – moim zdaniem najładniejsze miasteczko w województwie śląskim położone przy linii kolejowej, ale zdania co do atrakcyjności są podzielone – jednym się podoba, innym nie. Wyremontowany zabytkowy dworzec kolejowy. Z dworca do centrum idzie się 5-10 minut. Wizytówką miasta jest kompleks pałacowo-parkowy. Dodatkowo mały skansen, rynek oraz Pokazowa Zagroda Żubrów dla dzieci.

Pszczyna – dworzec kolejowy
Pszczyna dla ambitnych – 18 najciekawszych miejsc i atrakcji

Goczałkowice-Zdrój – niewielkie uzdrowisko z licznymi szlakami spacerowo-rowerowymi nad stawami. Bardzo ładnie wyremontowany zabytkowy dworzec kolejowy.

Goczałkowice-Zdrój – dworzec kolejowy
Goczałkowice-Zdrój – spacer po uzdrowisku

Czechowice-Dziedzice – miasto przemysłowe znane z rafinerii ropy naftowej i fabryki zapałek. Jeśli nie musicie, nie macie co wychodzić z pociągu, bo zabytkowy dworzec kolejowy, pomimo od lat zapowiadanego remontu, jest w opłakanym stanie. Centrum bez żadnych szczególnych atrakcji.

Czechowice-Dziedzice – dworzec kolejowy
Czechowice-Dziedzice – spacer po mieście

Czechowice-Dziedzice to ważny węzeł kolejowy. Przez miasto przebiega także linia kolejowa Trzebinia – Zebrzydowice.

Bielsko-Biała – piękny dworzec główny i bardzo ładne miasto. Z dworca głównego do najważniejszych zabytków w centrum idzie się około 10 minut. Dawniej dwa miasta Bielsko i Biała, przez co w mieście są dwa rynki. Dużo ładnych budynków, zakamarków, szlak murali, poza centrum liczne szlaki pieszo-rowerowe. Dodatkowa atrakcja to kolej gondolowa na Szyndzielnię Więcej informacji w moim przewodniku.

Bielsko-Biała – 20 najciekawszych miejsc i atrakcji w centrum miasta
Bielsko-Biała Główna – dworzec kolejowy
Bielsko-Biała Wschód – stacja kolejowa

Na stacji Bielsko-Biała Główna zaczynają się także linie kolejowe do Krakowa Głównego przez Kęty i Wadowice oraz zniszczona linia kolejowa do Cieszyna, która raczej nie ma przyszłości.

Bielsko-Biała Leszczyny – stacja kolejowa położona 2,5 km od Cygańskiego Lasu, dawniej wysiadali na niej głównie studenci Akademii Techniczno-Humanistycznej. Przy stacji przebiega ścieżka spacerowa nad rzeczką Straconką.

Bielsko-Biała Mikuszowice – w pobliżu stacji kolejowej znajduje się drewniany kościół św. Barbary. Niecały kilometr od stacji Prywatne Muzeum Broni Pancernej i Militariów.

Wilkowice Bystra – stacja kolejowa obsługująca miejscowości Wilkowice i Bystra. W Wilkowicach można zobaczyć kościół pw. św. Michała Archanioła, natomiast w Bystrej mieści się Muzeum Historyczne Bielska-Białej Fałatówka.  W pobliżu liczne szlaki górskie, w tym na Klimczok.

  • 8 kilometrów od stacji znajduje się Szczyrk – popularna miejscowość wypoczynkowa wśród miłośników narciarstwa i wędrówek po górach. Można podjechać komunikacją miejską, rowerem lub pójść na nogach. Kilka lat temu pojawiały się informacje o planach budowy łącznicy kolejowej do Szczyrku, lecz nic z tego nie wyszło.

Łodygowice – duża wieś (ok. 7 tysięcy mieszkańców), niedaleko dworca zamek, a właściwie pałac z niewielkim parkiem. Za rzeką Żylicą drewniany kościół pw. św. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza

Żywiec – przyjemne miasto na jednodniową wycieczkę. Centrum położone daleko od dworca kolejowego, lepiej podjechać autobusem. Najważniejsze atrakcje to rynek, dwa zamki (zamek i pałac), park, kościół św. Krzyża, a poza centrum miasta Muzeum Browaru Żywiec.

Żywiec – spacer po mieście
Żywiec – dworzec kolejowy

Atrakcje w okolicy:

  • w miejscowości Lipowa (8 km od stacji) bardzo ładny kościół św. Bartłomieja, kilometr dalej wyciąg narciarski i Dolina Zimnika z popularnym źródełkiem.
  • 11 kilometrów od Żywca znajduje się Jezioro Międzybrodzkie kończące się zaporą w Porąbce. Na przeciwnych brzegach jeziora można wypocząć w miejscowościach Międzybrodzie Bialskie i Międzybrodzie Żywieckie
  • warto wybrać się na Górę Żar (18 km); na szczyt można wjechać kolejką linowo-terenową.

Radziechowy Wieprz – w miejscowości Radziechowy kościół pw. św. Marcina (3 km od stacji), półtora kilometra dalej droga Krzyżowa i Golgota Beskidów.

Cięcina – 600 metrów od stacji drewniany kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej.

Węgierska Górka – przez wieś przebiega szlak na Baranią Górę, w okolicy stacji pozostałości po umocnieniach wojennych. 4 kilometry od stacji, w miejscowości Żabnica, drewniany kościół Matki Bożej Częstochowskiej. Dwa kilometry dalej, w tej samej miejscowości, drewniany kościółek pw. NMP Nieustającej Pomocy, w którym odprawiane są msze plenerowe.

Milówka – warto zobaczyć kościół pw. Wniebowzięcia NMP.

Rajcza Centrum – w pobliżu przystanku kolejowego kościół pw. św. Wawrzyńca Diakona Męczennika i św. Kazimierza Królewicza oraz zabytkowy zespół pałacowo-parkowy, w którym obecnie mieści się zakład leczniczo-opiekuńczy i nie można go zwiedzać.

Sól – miejscowość wypoczynkowa. Najnowsza atrakcja to tężnia solankowa.

Laliki – 3 kilometry od stacji, w miejscowości Przychodzita, drewniany kościół pw. NMP Nieustającej Pomocy.

Zwardoń – końcowa stacja kolejowa. Odjeżdżają stąd pociągi kolei słowackich do Czadcy i Żyliny.

Ponadto w okolicy stacji kolejowych na odcinku Żywiec – Zwardoń przebiegają liczne szlaki górskie, które trudno opisać w artykule.

Żywiec

Zamek w Żywcu

3. Linia kolejowa Katowice – Gliwice

Kolejna z głównych tras. Pociągi kursują najczęściej na linii Częstochowa – Gliwice, podział na dwie osobne linie w przewodniku zrobiłem ze względu na dużą wymianę podróżnych w Katowicach oraz dla przejrzystości. Przejazd z Katowic do Gliwic trwa około 25 minut. Dużo ludzi w pociągach, linię pamiętam głównie z kolejek do toalety. Pociągi pospieszne zatrzymują się w większości na stacji Zabrze, kilka zatrzymuje się ponadto na stacji Chorzów Batory.

Trasa wyremontowana, pociągi jadą szybko.

Stacje na trasie Katowice – Gliwice

Katowice – stacja początkowa; opis wyżej.

Katowice Załęże – dawniej dzielnica ciesząca się bardzo złą sławą. W pobliżu stacji kolejowej duża galeria handlowa. Ze stacji idzie się ok. 1,3 km do Parku Śląskiego w Chorzowie, ale lepiej pójść pieszo z dworca głównego.

Chorzów Batory – stacja kolejowa w Chorzowie, daleko od centrum, natomiast blisko stadionu Ruchu Chorzów. Nieprzyjemne miejsce – poza kasą Kolei Śląskich nie ma tu nic. Z zewnątrz wygląda ładnie, w środku wymaga remontu. Przy dworcu tradycyjna śląska zabudowa, węzeł przesiadkowy komunikacji miejskiej. W pobliżu dawny ratusz – obecnie niszczejący budynek również wymagający remontu. Okolica nieciekawa.

Chorzów – zwykłe miasto z niezwykłym parkiem
Chorzów Batory – dworzec kolejowy

Za dworcem Chorzów Batory biegnie linia kolejowa do Lublińca.

Świętochłowice – stacja kolejowa bez budynku, kas i toalety, blisko tego interesującego, choć niebezpiecznego miasta. W centrum ładny deptak, familoki, sporo malowniczych zakątków i Muzeum Powstań Śląskich. Dalej dzielnice uważane za jedne z najniebezpieczniejszych w województwie śląskim.

Świętochłowice – stacja kolejowa
Świętochłowice – wrażenia z miasta

Ruda Chebzie – zabytkowy dworzec w Rudzie Śląskiej, w dzielnicy Chebzie. Tuż po remoncie, w środku mieści się biblioteka; uważany za jeden z najpiękniejszych dworców kolejowych w Polsce. W pobliżu dworca osiedle familoków i pętla tramwajowa. Kilometr od dworca zabytkowy dom towarowy Kaufhaus, dwa i pół kilometra od dworca centrum Rudy Śląskiej.

Ruda Śląska – wyremontowany dworzec kolejowy. Poza biletomatem nie ma tu nic – nie zamontowano wind dla matek z wózkami oraz osób na wózkach inwalidzkich. W pobliżu kilka atrakcji turystycznych dla co bardziej ambitnych turystów – ruiny zamku rudzkiego, zabytkowy budynek Poczty Polskiej, kaplica z 1893 roku i kolonia robotnicza.

W Rudzie Śląskiej jest jeszcze stacja kolejowa Ruda Śląska Kochłowice, jednak od dawna nie kursują tamtędy pociągi pasażerskie, a w budynku stacji działa pub.

Zabrze – dworzec w centrum miasta, blisko zabytkowy budynek poczty, cmentarz żydowski i Stalowy Dom. Sztolnia Luizy ok. 1,5 km, kopalnia Guido 2 kilometry (łatwo dojechać tramwajem). Najważniejsze zabytki Zabrza są znacznie oddalone od siebie, więc to temat na osobny artykuł.

Zabrze – spacer po mieście
Zabrze – dworzec kolejowy

Gliwice – stacja końcowa. Wyremontowany dworzec kolejowy, ładne centrum miasta (5-10 minut piechotą od dworca), w pobliżu dworca zaniedbany cmentarz żydowski. Warto zobaczyć między innymi Palmiarnię. Same Gliwice kryją wiele mało znanych zabytków w różnych częściach miasta, między innymi niszczejącą stację kolei wąskotorowej w dzielnicy Trynek.

Gliwice – 12 miejsc i atrakcji, które warto zwiedzić i zobaczyć

Atrakcje w okolicy:

  • pałac w Przyszowicach (9 km)
  • 12 kilometrów od Gliwic można zwiedzić wieżę zamku w Chudowie.
  • drewniane kościoły w dzielnicy Ostropa (6 kilometrów od centrum Gliwic), w miejscowości Szałsza (6 kilometrów od dworca) oraz w centrum Gliwic (kościół Wniebowzięcia NMP)
  • zespół pałacowo-parkowy w Pławniowicach (20 km)
Rynek i ratusz w Gliwicach

Ratusz w Gliwicach

4. Linia kolejowa Katowice – Częstochowa

Trzecia i ostatnia z głównych linii kolejowych w województwie śląskim. Pociągi osobowe pomiędzy Katowicami a Częstochową jadą ponad półtorej godziny (89 kilometrów). Wprawdzie prędkość przejazdu jest wysoka, ale bardzo częste postoje wydłużają czas jazdy. Koleje Śląskie uruchamiają pociągi przyspieszone na niektórych odcinkach. Na odcinku Myszków – Częstochowa często panuje tłok w pociągach.

Podróż bywa męcząca, jeśli was stać i jedziecie np. z Katowic do Częstochowy, lepiej wybrać pociąg pospieszny.

Wybrane stacje na trasie Katowice – Częstochowa

Katowice – stacja początkowa. Opis w rozdziale Katowice – Zwardoń

Katowice Zawodzie – przystanek kolejowy w dzielnicy Zawodzie. W pobliżu brak atrakcji turystycznych.

Katowice Szopienice Południowe – stacja kolejowa w dzielnicy familoków. Brak kasy, toalet, nieciekawa okolica. Z okien pociągu doskonale widać kolonię robotniczą Helgoland. Zabudowa dzielnicy jest atrakcją samą w sobie, jednak nie radziłbym spacerów z aparatem na wierzchu; szczególnie wieczorem.

Atrakcje w okolicy:

– zabytkowy kościół św. Jadwigi (500 m)
– Walcownia – Muzeum Hutnictwa Cynku (1,5 km)
– zabytkowe osiedle Nikiszowiec (2,5 km)

Sosnowiec – dworzec kolejowy Sosnowiec Główny znajduje się w centrum miasta. W pobliżu dworca cerkiew prawosławna. Atmosfera w tym mieście zniechęca do wizyty, daleko od centrum można zobaczyć Pałac Dietla oraz cmentarz żydowski. Atmosfera w mieście nie zachęca do dłuższego pobytu, jednak jest tu kilkanaście ciekawych zabytków w różnych częściach miasta, pomiędzy którymi odległość często wynosi po kilka, a nawet kilkanaście kilometrów.

Sosnowiec – spacer po mieście
Sosnowiec Główny – dworzec kolejowy

Będzin – popadający w ruinę zabytkowy dworzec kolejowy daleko od centrum Będzina. Żal patrzeć. Dworzec mógłby być jedną z atrakcji i wizytówek Będzina, na razie wygląda okropnie. Kilometr od dworca znajduje się Pałac Wilhelma w Sosnowcu.

Będzin Miasto – dworzec kolejowy w centrum Będzina. W Będzinie warto zobaczyć Wzgórze Zamkowe z zamkiem i cmentarzem żydowskim. Ładnie wygląda z zewnątrz Pałacyk Mieroszewskich, w którym mieści się Muzeum Zagłębia (drogie bilety wstępu). Poza Wzgórzem Zamkowym szaro, ponuro, wysokie poczucie zagrożenia. Poza centrum popularnością cieszy się Góra Dorotka z kościołem św. Doroty na jej szczycie.

Będzin – co zobaczyć

Z Będzina można podjechać tramwajem do Czeladzi. Na granicy Będzina i Czeladzi widać stary cmentarz żydowski, w samej Czeladzi godne uwagi jest niewielkie centrum z kościołem pw. św. Stanisława, Muzeum Saturn i osiedle robotnicze w dzielnicy Piaski.

Dąbrowa Górnicza – bardzo brzydka stacja kolejowa jak na tak duże miasto. Zabytkowy dworzec ma zostać w najbliższych latach wyremontowany. Z dworca do centrum idzie się kilka minut – warto zobaczyć Pałac Kultury Zagłębia, ławeczkę Jimiego Hendrixa tuż obok, pobliską galerię handlową Pogoria, ładny kościół widoczny z daleka, ewentualnie kopalnię ćwiczebną kilometr dalej. Samo miasto to jedno wielkie blokowisko.

Dąbrowa Górnicza – spacer po centrum

Dąbrowa Górnicza Ząbkowice – zabytkowy dworzec kolejowy, na którego peronach i w otoczeniu od kilku lat trwa remont.

Łazy – nieduże miasteczko przemysłowe. Bardzo ładnie wyremontowany dworzec kolejowy z Izbą Pamięci, samo miasteczko przeciętne, bez szczególnych atrakcji.

Łazy – dworzec kolejowy

Zawiercie – średniej wielkości miasto z pięknym dworcem kolejowym. Dworzec kolejowy to najładniejsze miejsce miasta. Nie wiem, czy jeszcze możliwe jest zwiedzanie zamkniętej Huty Szkła Kryształowego, natomiast najciekawsze atrakcje Zawiercia to źródło Warty w Kromołowie – dzielnicy miasta położonej 5 km od centrum, tam również znajduje się cmentarz żydowski. Z kolei w dzielnicy Skarżyce (6 km od centrum) zabytkowy kościół, formacje skalne, a dwa kilometry dalej, w Morsku, ruiny zamku.

Atrakcje w okolicy:

  • w Porębie (7 km) zabytkowy kościół pw. św. Józefa Oblubieńca NMP
  • zamek w Ogrodzieńcu (10 km od dworca kolejowego w Zawierciu, dojazd busem)
  • w miejscowości Czekanka (13 km) hodowla alpak

Myszków – bardzo ładny dworzec kolejowy i to by było na tyle, bo Myszków to zwykłe miasto, jedynie kościół św. Mikołaja wyrasta na poważną atrakcję turystyczną.

Atrakcje w okolicy:

  • 7 kilometrów od Myszkowa Sanktuarium Matki Boskiej Leśniowskiej w Żarkach.
  • 15 kilometrów od Myszkowa znajduje się zamek w Bobolicach, gdzie kręcono serial „Korona Królów”. Dwa kilometry wcześniej ruiny zamku w Mirowie. Dojazd komunikacją publiczną praktycznie niemożliwy (busy zatrzymują się 3 kilometry od zamku.

Masłońskie-Natalin – przystanek kolejowy w pobliżu plaży nad Zalewem Porajskim.

Poraj – popularne miejsce wypoczynku nad Zalewem Porajskim (a właściwie nad Wartą). Wyremontowany dworzec kolejowy.

Częstochowa Raków – w pobliżu przystanku kolejowego pętla tramwajowa oraz muzeum Rezerwat Archeologiczny Kultury Łużyckiej. Okolica nieciekawa. Kilometr od stacji Pałacyk Hantkego oraz Sanktuarium św. Józefa Rzemieślnika. Przy centrum handlowym Jagiellończycy (1,3 km) można się przesiąść do busów lub autobusów jadących w stronę zamku w pobliskim Olsztynie.

Częstochowa – dworzec kolejowy w Częstochowie. Jeden z dwóch ważnych dworców, bo wyremontowany dworzec Częstochowa Stradom obsługuje wiele pociągów dalekobieżnych. Dworzec położony w centrum miasta, łatwo dojść na Jasną Górę i do większości zabytków, choć miasto bardzo mnie rozczarowało.

Częstochowa – najważniejsze atrakcje:

  • Jasna Góra
  • Muzeum Produkcji Zapałek
  • cmentarz żydowski
  • Pałacyk Brassów
  • Stary Rynek
  • bazylika pw. Świętej Rodziny
  • kościół pw. św. Jakuba Apostoła
  • Park Lisiniecki
Częstochowa

Częstochowa – brama na Jasną Górę

5. Linia kolejowa Katowice – Lubliniec

Początkowo linia kolejowa Katowice – Lubliniec pokrywa się z linią Katowice – Gliwice. Linie rozdzielają się za stacją Chorzów Batory. Na trasie zwykle jest średnie obłożenie. Trasę o długości 67 kilometrów pociąg pokonuje w około półtorej godziny. Bardzo nie lubię jeździć tą trasą – podróż niesamowicie się dłuży, poza trasą Oświęcim – Kraków na żadnej innej nie mam tak silnego odczucia znudzenia podróżą.

Katowice, Katowice Załęże i Chorzów Batory – opisy wyżej

Chorzów Miasto – bardzo zaniedbana stacja kolejowa w centrum Chorzowa. Brak kas, brak toalet, smród moczu, śmieci, butelki po alkoholu – szkoda pisać. Nie rozumiem, że do tej pory nikt nie potraktował remontu tego miejsca jako priorytetowej inwestycji. Jedyna zaleta to bliskość centrum miasta; w ciągu kilku minut dojdziemy do zabytkowego budynku Poczty Polskiej, ratusza i ulicy Wolności. Park Śląski położony jest znacznie dalej; dojazd tramwajem z Placu Hutników.

Chorzów – zwykłe miasto z niezwykłym parkiem
Chorzów Miasto – dworzec kolejowy

Bytom – wraz z Wałbrzychem od lat uważany za najbrzydsze polskie miasto. Gdyby o oba miasta zadbano, byłyby dużo ładniejsze niż na przykład Sosnowiec, czy Będzin. Budynek dworca kolejowego w Bytomiu w środku pięknie wyremontowany, perony i reszta czekają na remont. Dworzec blisko centrum miasta – w centrum Bytomia jest sporo miejsc i budynków wartych zobaczenia. Zaniedbanych, ale mających swój urok. Niestety, wszystko psuje bardzo wysokie poczucie zagrożenia i agresja wręcz unosząca się w powietrzu. Zapraszam do lektury mojego przewodnika.

Bytom – 20 najciekawszych miejsc i atrakcji
Bytom – dworzec kolejowy

Po drugiej stronie od hali dworca w Bytomiu wchodzi się po schodkach na peron Górnośląskich Kolei Wąskotorowych.

Bytom Karb – przystanek kolejowy. W pobliżu można z daleka zobaczyć tabor Górnośląskich Kolei Wąskotorowych, po drugiej stronie torów ładny kościół pw. Dobrego Pasterza. Niedaleko stacji możliwa jest przesiadka na autobus do dzielnicy Miechowice (2 km), gdzie w Parku Ludowym znajduje się pałac Tiele-Wincklerów (niedostępny dla zwiedzających). Po drugiej stronie parku wznosi się kościół Świętego Krzyża.

Radzionków Rojca – przystanek kolejowy. Półtora kilometra od przystanku znajduje się Muzeum Chleba (lepiej dojechać autobusem).

Radzionków – w wyremontowanym budynku dworca kolejowego utworzono Centrum Dokumentacji Deportacji Górnoślązaków do ZSRR w 1945. Co najśmieszniejsze, na stronie internetowej tego muzeum nie podano, że do muzeum można dojechać pociągiem – jest podany tylko dojazd samochodem lub autobusem. Sam Radzionków to niezbyt interesujące miasto, mnie się kojarzy jedynie z drużyną piłkarską Ruch Radzionków. Można zobaczyć kościół św. Wojciecha oraz Śląski Ogród Botaniczny (1,5 km od dworca).

Nakło Śląskie – wieś licząca ok. 4 tysiące mieszkańców. W niedużej odległości od stacji kolejowej można zwiedzić Centrum Kultury Śląskiej i kościół p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa. Około 3,5 kilometra od stacji znajduje się bardzo ładny Park Świerklaniecki z ruinami zamku i kościołem pw. Dobrego Pasterza.

Tarnowskie Góry – dobre miejsce na jednodniową wycieczkę z Katowic. Zabytkowy dworzec kolejowy, futurystyczny dworzec autobusowy, Niebrzydkie centrum. Wizytówką miasta jest położona daleko od centrum zabytkowa kopalnia srebra (b.drogie bilety), tuż obok kopalni Skansen Maszyn Parowych. Bliżej centrum sztolnia. Poczucie zagrożenia znacznie mniejsze niż w innych śląskich miastach. Przez Tarnowskie Góry przebiega także linia kolei wąskotorowej Bytom – Miasteczko Śląskie.

Tarnowskie Góry w jeden dzień

Miasteczko Śląskie – przeciętne miasteczko, kończy tu bieg kolej wąskotorowa z Bytomia jadąca również przez Tarnowskie Góry. Warto zobaczyć kościół p.w. Najświętszej Marii Panny i stojący tuż obok drewniany kościół św. Jerzego. Zrewitalizowano również park miejski.

Kalety – można zobaczyć kościół pw. św. Józefa. 5,5 kilometra od stacji torfowisko Dubiele.

Koszęcin – duża wieś z wyremontowanym zespołem pałacowo-parkowym, gdzie swoją siedzibę ma Zespołu Pieśni i Tańca Śląsk. Warto też zobaczyć drewniany kościół św. Trójcy. Na uboczu ruiny baszty i wieża widokowa.

Lubliniec – węzeł kolejowy, kojarzony z zakładem karnym i jednostką komandosów. Miasto niebrzydkie, ale nudne. Z zabytków należy wymienić bardzo ładne budynki Starostwa Powiatowego i Urzędu Miejskiego, pałac oraz drewniany kościół pw. św. Anny.

Lubliniec

Piękny budynek Urzędu Miejskiego w Lublińcu

6. Linia kolejowa Katowice – Racibórz

Pociągiem z Katowic do Raciborza (ewentualnie do Chałupek i Bogumina) jechałem kilka razy. Linia bardzo przeciętna pod każdym względem – nie wyróżnia się kompletnie niczym, co mógłbym opisać. W ostatnich latach wyremontowano pojedyncze dworce, np. Rybnik Paruszowiec, inne są w opłakanym stanie. Prędkość taka sobie, obłożenie pociągów w większości też.

Wybrane stacje na trasie Katowice – Racibórz

Do stacji Katowice Piotrowice pokrywa się z linią Katowice – Zwardoń.

Mikołów – dworzec kolejowy służący do zupełnie innych celów, w centrum ładny rynek z charakterystycznym ratuszem.

Atrakcje w okolicy:

5 kilometry od dworca kolejowego Śląski Ogród Botaniczny.

Po drodze do ogrodu botanicznego warto zobaczyć kościół św. Wawrzyńca w dzielnicy Mokre. W pobliżu także wapiennik.

9 kilometrów od stacji, w sołectwie Borowa Wieś (część Mikołowa) drewniany kościół św. Mikołaja.

Mikołów – spacer po mieście

Łaziska Górne – 22 tysiące mieszkańców, brak atrakcji turystycznych.

Orzesze – dwudziestotysięczne miasto, pod względem architektonicznym niezbyt ładne, duże zagrożenie przestępczością pospolitą. Pojedyncze zabytki oddalone od siebie – 2,5 kilometra od stacji zabytkowy kościółek św. Wawrzyńca z cmentarzem na szczycie górki św. Wawrzyńca.

Pomiędzy stacjami Orzesze a Orzesze-Jaśkowice znajduje się pomnik przypominający dawne skrzyżowanie pod kątem prostym torów linii kolejowych z Tychów do stacji Orzesze-Jaśkowice oraz z Żor do Orzesza. Dawniej unikat na skalę europejską; skrzyżowanie zostało zlikwidowane w 2010 roku.

W dzielnicy Woszczyce (11 km od stacji Orzesze i 6 kilometrów od stacji Żory przy linii Pszczyna – Rybnik) zabytkowy kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła.

Czerwionka – niedaleko stacji znajduje się podobno zabytkowe osiedle familoków budowane w latach 1898-1916. W pobliskich Stanowicach ładny kościół św. Jacka (3 km).

Rybnik Paruszowiec – wyremontowany dworzec kolejowy zbudowany w 1912 roku. Wcześniej wyglądał okropnie. W pobliżu dworca niedawno otwarto tężnię solankową.

Rybnik – miasto kojarzone ze szpitalem psychiatrycznym. Centrum niebrzydkie, oszpecone galerią handlową. Warto zwrócić uwagę na kościół św. Antoniego oraz budynek Starostwa Powiatowego. Można wpaść na kilka godzin – 5 kilometrów od centrum miasta Zalew Rybnicki. W 2019 roku do granic administracyjnych Rybnika przedłużono linię kolejki wąskotorowej w Rudach, lecz to przedłużenie tylko teoretyczne, bo z dworca kolejowego do stacji kolejki trzeba pokonać ponad 8 kilometrów. Na terenie Rybnika znajdziemy kilka interesujących zabytków, między innymi drewniany kościół drewniany kościół pw. św. Katarzyny i Matki Boskiej Różańcowej, które mam zamiar opisać w przyszłości w nowym przewodniku.

Rybnik w kilka godzin – co zobaczyć?

Rydułtowy – zwyczajne miasteczko, można zobaczyć kościół św. Jerzego, ewentualnie kościół św. Jacka (3 kilometry od stacji). Pociąg przejeżdża przez tunel kolejowy pod miastem.

Nędza – węzeł kolejowy, jedyny godny uwagi zabytek we wsi to kościół pw. Matki Boskiej Różańcowej. 6,5 kilometra od stacji ruiny pałacu w Łubowicach

Pomiędzy stacjami Nędza a Racibórz Markowice rozpościera się rezerwat przyrody Łężczok – popularne miejsce spacerów mieszkańców Raciborza i okolic ze ścieżkami pieszo-rowerowymi nad stawami.

Racibórz Markowice – blisko stacji kościół pw. św. Jadwigi Śląskiej.

Racibórz – nieduże centrum blisko dworca kolejowego. Częściowo zniszczony rynek, Zamek Piastowski, kilka ładnych kościołów, zachowana baszta więzienna, zabytkowy budynek Sądu Rejonowego. 1,5 km od centrum cmentarz ewangelicki.

Atrakcje w okolicy:

  • 4,5 km od Raciborza, w Rudniku, ruiny pałacu, gorzelni i kościół pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej.
  • w Strzybniku (6 km) ruiny dziewiętnastowiecznego pałacu.
  • w Pawłowie (7 km) ładny kościół pw. św. Michała Archanioła.
  • dwa zabytkowe kościoły, św. Mikołaja (mały) i św. Wacława w Krzanowicach (11 km)
  • we wsi Pietrowice Wielkie (12 km) drewniany kościółek św. Krzyża, tuż obok kościółka arboretum.
  • ruiny pałacu we wsi Tworków (12 km). Wieś położona jest przy linii kolejowej Racibórz – Chałupki – Bogumin, najbliższa stacja to Ligota Tworkowska.

Z Raciborza biegnie linia kolejowa do Głubczyc i Racławic Śląskich w województwie opolskim. Obecnie przejezdna jest na odcinku Racibórz – Baborów; pociągi pasażerskie nie jeżdżą tamtędy od 2000 roku, przewozy towarowe odbywają się na odcinku Racibórz – Kietrz.

Racibórz

Ładniejsza część rynku w Raciborzu

7. Linia kolejowa Katowice – Wisła Głębce

Linia na odcinku Katowice – Goczałkowice-Zdrój pokrywa się z linią kolejową Katowice – Zwardoń. Później pociąg znacznie zwalnia. Widoki ładne, ale jazda powolna, a w sezonie letnim i zimowym oraz w weekendy pociągi zatłoczone. W Ustroniu i Wiśle jest kilka stacji i przystanków kolejowych. Na odcinku Zabrzeg – Wisła Głębce infrastruktura zaniedbana, brak toalet na stacjach kolejowych, ogólnie bardzo źle wszystko wygląda. W 2020 roku na odcinku Chybie – Wisła prowadzone są remonty – przez długi czas w różnych okresach czasowych pociągi są zastąpione przez zastępczą komunikację autobusową.

Wybrane stacje na trasie Katowice – Wisła Głębce

Chybie Mnich – przystanek kolejowy w Chybiu. Najważniejszy zabytek to kościół pw. Chrystusa Króla, położony znacznie bliżej dworca kolejowego Chybie, leżącego przy linii Czechowice-Dziedzice – Zebrzydowice.

Pierściec – zabytkowy kościół św. Mikołaja.

Skoczów – piętnastotysięczne miasteczko. Można zobaczyć rynek położony 10 minut piechotą od zaniedbanego dworca kolejowego i Muzeum Gustawa Morcinka. W pobliskim Grodźcu (6 km) zachowany pałac/zamek.

Ze Skoczowa dawniej kursowały także pociągi w stronę Bielska-Białej, pociąg Bielsko-Biała – Cieszyn jechał przez całą trasę, poza krótkim odcinkiem pod Skoczowem, z prędkością 20-30 kilometrów na godzinę. Przejazd dłużył się w nieskończoność. Raczej nie ma szans na odbudowę linii i przywrócenie połączeń pasażerskich.

Goleszów – duża wieś blisko Cieszyna, dawniej węzeł kolejowy, obecnie nie wiem, czy cokolwiek jeździ z Cieszyna w stronę Goleszowa (chodzi o pociągi towarowe, bo pasażerskie nie jeżdżą od dawna). Godny uwagi jest tylko budynek stacji – atmosfera niczym kilkadziesiąt lat temu na opustoszałych wsiach. Ze stacji kolejowej do centrum Goleszowa idzie się około 2 kilometry. Wieś zadbana, zabytek to kościół pw. św. Michała Archanioła.

Jak informują media branżowe, linia kolejowa Goleszów – Cieszyn ma zostać wyremontowana i być może pojawią się na niej pociągi pasażerskie.

Ustroń – pierwsza stacja na terenie Ustronia, brak kas i toalet, blisko centrum.

Ustroń-Zdrój – przystanek kolejowy blisko centrum Ustronia i najważniejszych uzdrowisk.

Ustroń-Polana – stacja kolejowa tuż przy dolnej stacji kolei krzesełkowej na Czantorię.

Wisła Obłaziec – stacja kolejowa w małym, ładnym, drewnianym budynku (zamknięty). Ustawiono toi-toi.

Wisła Uzdrowisko – stacja kolejowa położona w centrum Wisły. Budynek został niedawno wyremontowany. W pobliżu między innymi rynek, kościół ewangelicki św. Piotra i Pawła, amfiteatr, Muzeum Beskidzkie.

Wisła Dziechcinka – przystanek kolejowy. W pobliżu Galeria Sportowych Trofeów Adama Małysza.

Wisła Głębce – stacja końcowa. Tuż przed stacją pociąg przejeżdża przez malowniczy wiadukt kolejowy. Niedaleko stacji można zwiedzić opuszczoną skocznię narciarską.

Goleszów

Stacja kolejowa Goleszów

8. Linia kolejowa Katowice – Oświęcim

Linia kolejowa Katowice – Oświęcim to linia o długości 33 kilometrów. Linia jest dwutorowa i zelektryfikowana. Ze względu na szkody górnicze i tzw. „plażę”, czyli odcinek nad stawami, pociągi w wielu miejscach jeżdżą bardzo powoli, chociaż dużą część linii wyremontowano. Linia kolejowa Katowice – Oświęcim przebiega przez dwa województwa – trzydzieści kilometrów na terytorium województwa śląskiego, trzy kilometry znajdują się na obszarze województwa małopolskiego. W trakcie opracowywania artykułu pociągi Katowice – Oświęcim były uruchamiane przez Koleje Śląskie. Od czasu przejęcia obsługi linii przez Koleje Śląskie znacznie zwiększyła się liczba pociągów, dzięki stosunkowo niskim cenom biletów przybyło też pasażerów. W najgorszym okresie dla linii (ok. 2010 roku) pomiędzy Oświęcimiem a Katowicami kursowały zaledwie trzy pary pociągów dziennie.

Najważniejsze stacje na linii Katowice – Oświęcim

Katowice – stacja początkowa; opis w rozdziale Katowice – Zwardoń

Katowice Zawodzie – opis w rozdziale Katowice – Częstochowa

Katowice Szopienice Południowe – opis w rozdziale Katowice – Częstochowa

Mysłowice – miasto liczące niecałe 75 tysięcy mieszkańców. Nieczynny zabytkowy dworzec kolejowy położony jest w centrum miasta. Z zabytków i atrakcji położonych w pobliżu dworca należy wymienić zabytkowy budynek Poczty Polskiej, kościół ewangelicko-augsburski pw. św. Piotra i Pawła, budynek Urzędu Miasta, kapliczkę św. Jana Chrzciciela, rynek oraz doskonale widoczny z okien pociągu kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. Podczas mojej wizyty w Mysłowicach w 2015 roku byłem przerażony tym miastem i szybko wróciłem na stację.

Mysłowice – przerażające miasto

Atrakcje w okolicy:

– Centralne Muzeum Pożarnictwa (1,5 km)
– Muzeum Miasta Mysłowice (1,5 km)
– Park Słupna z placem zabaw, zaniedbanym kąpieliskiem i plażą (1,5 km)

Centralne Muzeum Pożarnictwa, Muzeum Miasta Mysłowice i Park Słupna położone są tuż obok siebie. Dojście ulicą Oświęcimską, czyli wychodzimy z dworca po stronie, po której widać blokowiska.

– Trójkąt Trzech Cesarzy (3 km) – miejsce, gdzie zbiegały się granice Prus, Austrii i Rosji (w granicach Sosnowca).

Mysłowice Brzęczkowice – przystanek kolejowy w dzielnicy Brzęczkowice. Około 2 kilometry od stacji zabytkowy kościół pw. Matki Boskiej Bolesnej.

Mysłowice Brzezinka – przystanek kolejowy; 1,5 km od stacji kościół pw. Nawiedzenia NMP

Mysłowice Kosztowy – przystanek kolejowy; brak atrakcji turystycznych w pobliżu stacji. Do stacji prowadzi również linia kolejowa Tychy – Mysłowice Kosztowy przez Lędziny, która obecnie nie jest używana do przewozów pasażerskich.

Imielin – miasteczko liczące ok. 8,9 tys. mieszkańców. Na tle zabudowy wyróżnia się majestatyczny kościół pw. Matki Boskiej Szkaplerznej wybudowany w latach 1909–1912. Wieżę dobudowano w 1957 roku. Jedyny godny uwagi zabytek poza kościołem to stojąca po sąsiedzku kaplica pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej z 1706 roku. W latach 2018-2019 na miejscu starego, nieczynnego dworca kolejowego wybudowano centrum przesiadkowe Kolei Śląskich i KZK GOP. Niecałe 4 kilometry od stacji znajduje się zbiornik wodny „Dziećkowice”, popularne miejsce wypoczynku wśród mieszkańców pobliskich miejscowości.

Atrakcje w okolicy:

– wzgórze Klimont z zabytkowym kościołem św. Klemensa w Lędzinach (6,5 km)

Chełm Śląski – sześciotysięczna wieś. We wsi i okolicy kapliczki, jedyny zabytek to kościół pw. Trójcy Przenajświętszej. Stacja zrujnowana.

Przed stacją Nowy Bieruń widać linię kolejową do Tychów, po której w nieokreślonej przyszłości mają jeździć pociągi Oświęcim – Tychy i dalej na Orzesze.

Nowy Bieruń – stacja kolejowa położona w Bieruniu, ale aż 7 kilometrów od centrum miasta. W pobliżu stacji kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. W centrum Bierunia najciekawszy zabytek to drewniany kościół o nazwie „Sanktuarium św. Walentego”, zwany też „Walencikiem”. Miejsce o bogatej historii. W pobliżu kapliczki oraz bieruński rynek.

Pomiędzy Nowym Bieruniem a Oświęcimiem przejeżdżamy przez most nad Wisłą, tuż przy wjeździe do Oświęcimia widać łącznicę pozwalającą dojechać do Krakowa przez Spytkowice i Skawinę z pominięciem Oświęcimia, gdzie konieczna jest zmiana czoła pociągu.

Oświęcim (woj. małopolskie) – miasto kojarzone z Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau, które ma jednak o wiele więcej do zaoferowania. Nowy dworzec kolejowy oddany do użytku w czerwcu 2020 roku położony jest 1,5 km od Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau i 2,5 kilometra od centrum miasta. W centrum Oświęcimia warto zobaczyć Zamek Książąt Piastowskich, synagogę i rynek. Szczegóły w moim obszernym przewodniku.

Oświęcim dla ambitnych – 18 najciekawszych miejsc i atrakcji

Atrakcje w okolicy:

– ruiny pałacu i kościół pw. Przenajświętszej Trójcy w Bobrku (6 km)
– drewniany kościół pw. św. Bartłomieja w Porębie Wielkiej (8 km)
– drewniany kościół pw. św. Mikołaja w Polance Wielkiej (11 km)
– drewniany kościół pw. św. Andrzeja Apostoła w Osieku (11 km)
– popularny kompleks wypoczynkowy Molo Resort w Osieku z basenem otwartym, łowiskiem i ścieżką pieszo-rowerową (11 km)
– drewniany kościół pw. św. Marcina w Jawiszowicach (12 km)
– drewniany kościół pw. św. Wawrzyńca w Grojscu (8 km)
– Dolina Karpia, park rozrywki Energylandia, dawny zamek w Zatorze (20 km)

Oświęcim to węzeł kolejowy. W mieście krzyżują się linie Katowice – Oświęcim, Kraków – Oświęcim przez Trzebinię, Kraków – Oświęcim przez Skawinę i Spytkowice oraz Oświęcim – Czechowice-Dziedzice.

9. Linia kolejowa Częstochowa – Kielce

Linia kolejowa, po której kursują pociągi regionalne Częstochowa – Kielce. Po drodze głównie małe miejscowości bez znaczących atrakcji turystycznych.

Wybrane stacje na trasie Częstochowa – Kielce

Kusięta Nowe – stacja kolejowa przy szlaku Orlich Gniazd. Około kilometr od stacji Góra Lisica – wapienne wzgórze. U stóp góry pozostałości starego pieca do wypalania wapna, można zwiedzić jaskinie. Kilometr dalej inne wzgórza – Góry Towarne, cztery kilometry od stacji zamek w Olsztynie i Park Krajobrazowy Orlich Gniazd. Stacja na uboczu, na zamek w Olsztynie lepiej podjechać autobusem z Częstochowy.

Bukowno – mała wieś; niedaleko stacji zabytkowy dworek.

Julianka – wieś; w której w 1976 roku miała miejsce katastrofa kolejowa, w wyniku której zginęło 26 osób a 70 zostało rannych. W miejscu katastrofy stoi dziś krzyż.

Podlesie – jedyna atrakcja turystyczna wsi to drewniany kościół z XVIII wieku.

Koniecpol – miasto liczące ok. 6 tysięcy mieszkańców. Godne uwagi zabytki to pałac i kościół św. Trójcy.

Pomiędzy stacjami Koniecpol a Żelisławice przebiega granica województwa śląskiego i świętokrzyskiego.

Włoszczowa (woj. świętokrzyskie) – dworzec kolejowy położony trzy kilometry od centrum miasta. Najważniejszy zabytek miasteczka liczącego 10 tysięcy mieszkańców to kościół Wniebowzięcia NMP. W mieście znajduje się też stacja Włoszczowa-Północ, na której zatrzymują się między innymi pociągi z Krakowa do Warszawy.

Ludynia Dwór (woj. świętokrzyskie) – stacja kolejowa we wsi Ludynia. Zachował się dwór szlachecki, zbór ariański oraz cmentarz wojskowy z I wojny światowej.

Piekoszów (woj. świętokrzyskie) – 3 kilometry od stacji kolejowej ruiny pałacu Tarłów; 10-12 kilometrów od stacji Oblęgorek z Muzeum Henryka Sienkiewicza (dojazd rowerem).

Kielce (woj. świętokrzyskie) – stolica województwa świętokrzyskiego. Interesujące centrum z rynkiem, dawnym pałacem Biskupów Krakowskich, bazyliką katedralną. Szereg ciekawych atrakcji różnego rodzaju poza centrum i w okolicach Kielc (np. zamek w Chęcinach, Jaskinia Raj); samo miasto zniechęca do dłuższego pobytu ogromnymi blokowiskami i dużą liczbą dresiarzy na ulicach.

10. Inne miasta przy liniach kolejowych

W artykule z różnych względów nie opisałem wszystkich linii kolejowych województwa śląskiego. Najczęściej na trasie pociągu po prostu nie ma miejsc interesujących z punktu widzenia turysty. Na przykład pociągi do Cieszyna (z Katowic i Czechowic-Dziedzic) zatrzymują się w niewielkich wioskach, a wątpliwą atrakcją może być dworzec w Zebrzydowicach okupowany przez bezdomnych. Sam Cieszyn jest miastem wartym odwiedzenia – bardzo ładny rynek, Wzgórze Zamkowe oraz możliwość przejścia na czeską stronę do Czeskiego Cieszyna czynią go świetnym miejscem na jednodniową wycieczkę.

Cieszyn na szybki wypad – przewodnik
Czeski Cieszyn – co zobaczyć

Nie opisywałem linii kolejowej Lubliniec – Częstochowa – po drodze nie ma nic szczególnego, może poza wyremontowanym dworcem Częstochowa Stradom. Pociąg jedzie szybko, pasażerów mało, uderza przede wszystkim przestrzeń przy drogach ozdobiona licznymi banerami reklamowymi. O estetykę nikt tam nie dba.

Pociągi z Gliwic do Opola zatrzymują się w Pyskowicach i Toszku. Dworce kolejowe w tych miastach są jednak bardzo oddalone od najważniejszych atrakcji, więc lepiej dojechać tam autobusami komunikacji podmiejskiej. Przejeżdżając przez Pyskowice z okien pociągu zobaczymy skansen kolejowy, który nie jest dostępny dla zwiedzających. Połączenie Gliwice – Opole obsługują Przewozy Regionalne.

Pociągi Kolei Śląskich docierają także do Wodzisławia Śląskiego. W trakcie opracowywania artykułu kończył się remont generalny tamtejszego dworca. W Wodzisławiu Śląskim można zobaczyć rynek i dawny pałac, w którym mieści się obecnie Urząd Stanu Cywilnego.

Warto też wspomnieć o Żorach. Linia kolejowa Rybnik – Pszczyna to obraz nędzy i rozpaczy, bardzo powolne pociągi, natomiast Żory to jedyne godne uwagi miasto na trasie, choć według mnie niezbyt atrakcyjne dla turystów. Najważniejsze miejsce to rynek, a pewny potencjał dla rodzin z dziećmi ma miasteczko westernowe Twinpigs, jak również Muzeum Ognia. W czasie opracowywania aktualizacji artykułu dworzec kolejowy był remontowany, lada dzień powinno nastąpić jego otwarcie

Na koniec został Sławków – miasteczko na granicy województw śląskiego i małopolskiego. Rzadko dojeżdżają tam pociągi jadące z Katowic w stronę Olkusza. Siedmiotysięczne miasteczko znane jest z tego, że kończy się tam linia szerokotorowa LHS. Warto zobaczyć Ryneczek, ratusz, pozostałości po zamku biskupów,

11. Koleje wąskotorowe

W województwie śląskim obecnie czynne są dwie pasażerskie koleje wąskotorowe (jeśli chodzi o przemysłowe, nie orientuję się):

Kolej wąskotorowa Bytom – Miasteczko Śląskie – popularna kolej wąskotorowa zarządzana przez Stowarzyszenie Górnośląskich Kolei Wąskotorowych. Pociągi kursują w soboty, niedziele i święta w okresie wakacji. Ponadto w wybrane niedziele w październiku, listopadzie i grudniu od dwóch lat realizowany jest projekt „Srebrny pociąg” – pociąg kursuje z Bytomia do stacji niedaleko zabytkowej kopalni srebra w Tarnowskich Górach. Na ten pociąg konieczna jest wcześniejsza rezerwacja.

W lecie pociągi zestawione są z lokomotywy i wagonów otwartych, tzw. letniaków. W pociągu nie ma toalet. Trasa pociągu liczy 21 kilometrów, skład pokonuje ją w 70 minut. Po drodze zatrzymuje się blisko wspomnianej zabytkowej kopalni srebra, w pobliżu centrum Tarnowskich Gór oraz przy zalewie Nakło-Chechło w Miasteczku Śląskim.

Stacja początkowa znajduje się na osobnym peronie dworca kolejowego w Bytomiu – przejście tunelem na stronę przeciwną do centrum Bytomia; peron jest słabo oznakowany i nieprzystosowany dla osób niepełnosprawnych.

Więcej informacji: sgkw.eu

Kolej wąskotorowa w Rudach – od kilku lat coraz bardziej popularna atrakcja turystyczna województwa śląskiego. Pociągi kursują na dwóch krótkich trasach: Rudy – Paproć i Rudy – Stanica. Kolej wąskotorowa w Rudach to pozostałość po dawnej kolei wąskotorowej Gliwice – Racibórz przez Bojków, Nieborowice i Stanicę (51 km). W Gliwicach zachował się budynek dawnego dworca kolei wąskotorowej. W 2019 roku jedna z linii została teoretycznie wydłużona do Rybnika; w praktyce to symboliczne wydłużenie do granic administracyjnych miasta – dojazd z centrum trwa długo, jest trudny, a stacja znajduje się ok. 6 kilometrów od centrum Rybnika.

Więcej informacji: www.kolejkarudy.pl

12. Kolej linowo-terenowa na Górę Żar

Jedną z kolejowych atrakcji województwa śląskiego jest kolej linowo-terenowa na Górę Żar w Międzybrodziu Bialskim. Budowa kolei została ukończona pod koniec 2003 roku, na początku 2004 roku pierwsze osoby mogły wjechać wagonikiem na Górę Żar.

Długość trasy kolejki wynosi 1300 metrów, czas przejazdu pomiędzy dolną a górną stacją to 5 i pół minuty. W połowie drogi zbudowano mijankę dla wagoników. W ciągu godziny kolejka może przewieźć 1200 osób, możliwe jest zabranie do wagoniku roweru i sprzętu narciarskiego.

Na Górę Żar warto się przejechać ze względu na malownicze widoki z okien kolejki oraz ze szczytu góry. To popularne miejsce wśród miłośników szybownictwa i paralotniarstwa.

Na szczycie góry znajduje się sztuczny zbiornik wodny i elektrownia szczytowo-pompowa.

Informacje na temat godzin kursowania: www.pkl.pl/gora-zar/gora-zar.html

13. Podsumowanie

W artykule przedstawiłem najciekawsze miejsca województwa śląskiego, do których dojedziemy pociągiem. Niestety, większość zamków i pałaców w województwie śląskim położona jest daleko od linii kolejowych, inne, jak na przykład pałac w Kłobucku, od lat nie mogą się doczekać na powrót pociągów.

Zabytki i atrakcje województwa śląskiego nawet w miastach, do których dociera kolej, często rozrzucone są na dużej powierzchni, przez co pociąg często nie wystarczy, aby dokładnie zwiedzić daną miejscowość. Na szczęście działa KZK GOP z biletami jednodniowymi.

Zapraszam do śledzenia naszego profilu na Facebooku. Będzie mi bardzo miło, jeśli udostępnisz ten post znajomym lub dodasz odnośnik do mojego bloga 🙂

Bielsko-Biała Główna

Wnętrze dworca Bielsko-Biała Główna

%d bloggers like this: