Kolej na Podróż

Pociągiem po Wielkopolsce – co zwiedzić i zobaczyć

W kolejnym wpisie z cyklu „Pociągiem po Polsce” przedstawię wam najciekawsze miejsca i atrakcje Wielkopolski. Podróż pociągiem po Wielkopolsce pozwala zwiedzić wiele interesujących miejsc, jednak ze względu na tłok w pociągach na głównych liniach nie zawsze bywa wygodna. Informacje przedstawione w artykule pozwolą wam na zaplanowanie wycieczek jednodniowych z Poznania i nie tylko.

Cykl artykułów „Podróż pociągiem po Polsce”:

Podróż pociągiem po Polsce – przewodnik dla pasażerów
Koleje wąskotorowe w Polsce – przewodnik
Rower w pociągu – podróż z rowerem koleją po Polsce
Rodzinne podróże pociągiem po Polsce – przegląd ofert
Pociągiem po Opolszczyźnie – co zwiedzić i zobaczyć?
Pociągiem po Dolnym Śląsku – co zwiedzić i zobaczyć?
Pociągiem po województwie śląskim – co zwiedzić i zobaczyć?
Pociągiem po województwie łódzkim – co zwiedzić i zobaczyć?
Pociągiem po Wielkopolsce – co zwiedzić i zobaczyć?
Pociągiem po Małopolsce – zabytki i atrakcje wzdłuż linii kolejowych

Podstawowe informacje

Podróżując pociągiem po Wielkopolsce dojedziemy do wielu ładnych i bardzo ładnych miast, aczkolwiek kilka miasteczek od lat czeka na reaktywację połączeń. Większość połączeń obsługują Koleje Wielkopolskie, na połączeniach stykowych często spotkamy pociągi Przewozów Regionalnych (Polregio), natomiast najwygodniej podróżować po Wielkopolsce pociągami PKP Intercity, jednak poza weekendami i dla osób nieuprawnionych do zniżek wiąże się to z bardzo wysokimi wydatkami.

Koleje Wielkopolskie na razie honorują oferty REGIOKarnet i Bilet Turystyczny Przewozów Regionalnych, a PKP Intercity oferuje Bilet Weekendowy – to obecnie najlepsze oferty pozwalające zwiedzać Wielkopolskę pociągiem. Więcej o ofertach przeczytacie w artykule Podroż pociągiem po Polsce – przewodnik dla pasażerów w rozdziale „Najlepsze oferty”

Ponadto Koleje Wielkopolskie mają w swojej ofercie bilety dla niewielkich grup:

Bilet Wielkopolski – upoważnia do dowolnej liczby przejazdów w pociągach Kolei Wielkopolskich dla maksymalnie 5 osób przez cały dzień w dni robocze od godz. 9:00 do godz. 3:00 dnia następnego, natomiast w soboty, niedziele i święta od godz. 00:01 do godz. 3:00 dnia następnego. Kosztuje 99 zł.

Wielkopolski Bilet Weekendowy GRUPA – upoważnia do dowolnej liczby przejazdów w pociągach Kolei Wielkopolskich dla maksymalnie 5 osób przez cały weekend od godz. 00:01 do godz. 24:00. Wielkopolski Bilet Weekendowy GRUPA to jedyne 160 zł.

Ceny według stanu z daty opracowywania artykułu, mogą się zmienić i należy je sprawdzać na stronie internetowej Kolei Wielkopolskich.

Najlepsze bazy wypadowe to Poznań i Ostrów Wielkopolski. W Poznaniu działa bardzo dużo hosteli, podobnie jak w większych miastach są to często mieszkania lub piętra kamienicy przerobione na obiekt noclegowy i tanie są sale wieloosobowe, ale na cały hostel przypada jedna łazienka z prysznicem. W wakacje tanie noclegi oferuje Dom Studencki Jowita blisko dworca kolejowego, ale nie polecam go, ponieważ podczas mojego ostatniego pobytu podczas burzy woda zalewała pokój przez nieszczelne okna. Nie chciałem spać w takich warunkach, a oni nie zwrócili mi pieniędzy za dwie zapłacone noce – pani recepcjonistka była wielce obrażona, jak mogę żądać zmiany pokoju lub zwrotu pieniędzy. Szkoda, bo przez dwa następne dni chciałem zwiedzić kilka interesujących miast, ale tak bywa.

Natomiast Ostrów Wielkopolski i okolice są zaniedbane, aczkolwiek moim zdaniem z dużym potencjałem. Brakuje niedrogich noclegów, lecz z Ostrowa Wielkopolskiego możemy zaplanować wycieczki jednodniowe do kilku miast i miasteczek niezbyt popularnych wśród turystów. Blogerom nie polecam – lajków z tego nie będzie, a tylko to się dziś liczy.

Rynek Poznań

Rynek w Poznaniu

Pociągiem po Wielkopolsce – co zwiedzić i zobaczyć

Podobnie jak w poprzednich artykułach, miejsca warte odwiedzenia opisałem według linii kolejowych. Za bazę wypadową przyjąłem Poznań – stolicę województwa i jedno z moich ulubionych polskich miast. Jak pisałem, w pociągach może panować tłok. Oczywiście to tylko podstawowe informacje – nie byłem we wszystkich wielkopolskich miastach, ostatnia moja wycieczka do tego regionu Polski miała miejsce 4 lata temu i zakończyła się tak, jak opisałem wyżej.

Linia kolejowa Poznań – Rawicz

Wielkopolska część linii kolejowej Poznań – Wrocław. Remontowana od lat, w trakcie opracowywania artykułu na linii również przebiegały prace remontowe i kursowanie pociągów było utrudnione – mijanki, długie postoje i czasami zastępcza komunikacja autobusowa. W krótkim okresie bez remontów jechało się bardzo szybko i przyjemnie (pociągami PKP Intercity). Połączenie Poznań – Wrocław obsługują również Przewozy Regionalne składami wagonowymi.

Poznań Dębiec – stacja kolejowa, której budynek został pomalowany przez mieszkańców w 2012 roku w ramach akcji Dulux Let’s Colour – fasadę tworzy kolorowy mural.

Luboń – trzydziestotysięczne miasto bez większych atrakcji turystycznych, znane z zakładów chemicznych. Ewentualnie można zobaczyć Pomnik Siewcy z małym parkiem i pięć domów z ceramicznej cegły tuż przy wspomnianym pomniku tworzących tzw. „kolonię inżynierską” zbudowaną w latach (1909-1914). Dawniej atrakcją był most drogowo-kolejowy, przez który biegły tory bocznicy do zakładów chemicznych Luvena, ale kilka lat temu został rozebrany.

Puszczykowo – zabytkowy dworzec kolejowy, w którym mieści się knajpa, ładny kościół p.w. Matki Boskiej Wniebowziętej, miejsce znane z kompleksów sportowych i centrum tenisowego. W okolicy Wielkopolski Park Narodowy i szlaki rowerowe.

Puszczykówko – przystanek kolejowy w Puszczykowie, w pobliżu Muzeum Arkadego Fiedlera.

Mosina – wyremontowany dworzec kolejowy, samo miasto pod względem architektonicznym bardzo przeciętne, nie wyróżnia się niczym szczególnym.  Warto zobaczyć jedynie Dwór Budzyńskich.oraz ewentualnie dawną synagogę zaadaptowaną na galerię miejską.

Czempiń – pięciotysięczne miasteczko, jakich wiele. Można zobaczyć rynek, zaniedbany i wystawiony na sprzedaż pałac z 1793 roku oraz dwa kościoły.

Kościan – nieduże miasto (ok. 23 tysiące mieszkańców). Ładny, ale zastawiony samochodami rynek, ratusz, kościół św. Ducha, planty wymagające rewitalizacji, ponadto pojedyncze bardzo ładne wille, park przy Wojewódzkim Szpitalu Psychiatrycznym i wieża ciśnień przerobiona na obserwatorium astronomiczne.

Kościan – dworzec kolejowy
Kościan – spacer po mieście

Stare Bojanowo – początkowa stacja Śmigielskiej Kolei Dojazdowej do niedawna jeżdżącej na trasie Stare Bojanowo – Śmigiel. Trudno powiedzieć, czy kolejka wąskotorowa nadal będzie jeździć na krótkiej trasie.

Leszno – ważny węzeł kolejowy, dawna stolica województwa. Wyremontowany dworzec kolejowy położony w centrum miasta. Centrum Leszna warto odwiedzić ze względu na piękny rynek z równie pięknym ratuszem. Zresztą centrum spodoba się każdemu miłośnikowi małych miast, aczkolwiek w Lesznie jest po prostu nudno i kilka godzin wystarczy na zwiedzanie.

Leszno – dworzec kolejowy
Leszno w jeden dzień – co zobaczyć?

Rydzyna – stacja kolejowa położona 3 kilometry od pięknego zamku z parkiem. Rynek w Rydzynie również warty zobaczenia. Do Rydzyny dojedziemy także autobusem podmiejskim z Leszna.

Bojanowo – miasteczko liczące ok. 3 tysiące mieszkańców. Można zobaczyć ryneczek i budynek browaru.

Rawicz – zaskakująco ładne miasto, które warto zwiedzić. Bardzo ładny dworzec kolejowy, rynek, zabytkowy budynek poczty, przyjemna atmosfera. Polecam.

Rawicz – dworzec kolejowy
Rawicz w jeden dzień – co zobaczyć?

Rawicz dworzec

Dworzec kolejowy w Rawiczu

Linia kolejowa Poznań – Kłodawa

Magistrala kolejowa, której remont kończył się podczas opracowywania artykułu. Większość pociągów Kolei Wielkopolskich kursuje do Konina, kilka do Kutna w województwie łódzkim, ostatnia godna uwagi stacja w województwie wielkopolskim to Kłodawa, dlatego taki tytuł podrozdziału.

Po drodze raczej przeciętne miasta, pomimo wysokiej prędkości podróż trochę się dłuży, jeśli jedziemy do Konina i dalej pociągiem Kolei Wielkopolskich.

Poznań Garbary – dworzec systemowy, blisko bardzo ładny park Cytadela – świetny na długie spacery, z Muzeum Uzbrojenia, Muzeum Armii Poznań, cmentarzami wojskowymi oraz rosarium. Z dworca idzie się około kilometr do Ostrowa Tumskiego i centrum Poznania.

Poznań Wschód – perony dworca wyremontowane, budynek straszy od lat. Nieciekawe miejsce.

Swarzędz – miasto przemysłowe. Bardzo ładny dworzec kolejowy. Można zobaczyć rynek, a w lecie wybrać się nad Jezioro Swarzędzkie.

Kostrzyn – nieduże miasteczko (ok. 10 tysięcy mieszkańców). Jedyny godny uwagi zabytek to kościół p.w. św. Piotra i Pawła. Jest jeszcze przeciętnie wyglądający rynek.

Września – miasto (ok. 30 tysięcy mieszkańców) warte odwiedzenia. Z pewnością należy zwiedzić Muzeum Regionalne, rynek i Pałac na Opieszynie.

Strzałkowo – ładny budynek dworca kolejowego, brak atrakcji turystycznych.

Słupca – czternastotysięczne miasteczko. Do zwiedzenia rynek i drewniany kościół św. Leonarda, Jezioro Słupeckie to dodatkowa atrakcja w sezonie.

Konin – średniej wielkości miasto, dawna stolica województwa. Nieduże centrum z zabytkami oddalone 2,5 kilometra od dworca kolejowego. 8 kilometrów na północ od dworca kolejowego, w Gosławicach, warto zobaczyć Muzeum Okręgowe z niewielkim skansenem i kościół św. Andrzeja.

Koło – bardzo ładny dworzec kolejowy. Do zabytkowego centrum idzie się ok. 3 kilometry, do ruin zamku pięć kilometrów. Przy dworcu niebezpieczna okolica.

Kłodawa – bardzo zaniedbana stacja kolejowa położona 3 kilometry od centrum miasta. W centrum miasta godne uwagi zabytki to drewniany kościół p.w. św. Fabiana i Sebastiana i kościół Wniebowzięcia N.M.P.. Tyle samo z dworca idzie się do zabytkowej kopalni soli, która obecnie jest wizytówką miasta.

Koleje Wielkopolskie

Pociąg Kolei Wielkopolskich Poznań – Kutno w Koninie

Linia kolejowa Poznań – Kępno

Pociągi najczęściej kursują w relacjach Poznań – Ostrów Wielkopolski i Ostrów Wielkopolski – Kępno. Pociągi Poznań – Kępno obsługują Koleje Wielkopolskie, połączenia z przesiadką Przewozy Regionalne. Na trasie kursują także pociągi PKP Intercity. Po remoncie jedzie się szybko, płynnie i przyjemnie, pomimo dużej liczby przystanków. Poza Ostrowem Wielkopolskim po drodze nieduże miasta, według mnie niektóre warte odwiedzenia.

Poznań Dębina – stacja kolejowa w dzielnicy Wilda; w pobliżu zadbany cmentarz, kolonia robotników kolejowych i park o nazwie „Las Dębiński”, dobre miejsce na spacery.

Poznań Krzesiny – kilometr od stacji ładny dworek.

Kórnik – stacja kolejowa w Szczodrzykowie, prawie pięć kilometrów od znanego zamku w Kórniku. Stacja to obraz nędzy i rozpaczy, do zamku trzeba iść godzinę na piechotę.

Środa Wielkopolska  miasto pod względem architektonicznym przeciętne, warto przyjechać dla przejażdżki wąskotorową Średzką Koleją Powiatową. Dworzec kolejowy po remoncie.

Jarocin – bardzo ładny dworzec kolejowy, przyjemne, nieduże centrum, obowiązkowo należy zobaczyć Pałac Radolińskich, ruiny kościoła św. Ducha oraz Mig15 jako pomnik.

Witaszyce – wizytówką wsi jest pałac przerobiony na hotel. W przypałacowym dworku mieści się Muzeum Epoki Napoleońskiej oraz Muzeum Star Wars.

Pleszew – dworzec kolejowy we wsi Kowalew, do Pleszewa dojeżdża się z oddalonej o kilkadziesiąt metrów stacji Pleszewskiej Kolei Dojazdowej, dawniej kursującej jako wąskotorówka, obecnie normalnotorowej. Sam Pleszew wypada słabo – miasto bardzo zaniedbane, aczkolwiek rynek ładny.

Pleszew (Kowalew) – dworzec kolejowy
Pleszew – wrażenia z miasta

Ostrów Wielkopolski – ważny węzeł kolejowy, zaniedbane miasto z dużym potencjałem turystycznym. Dworzec w centrum, deptakiem dojdziemy do rynku, wizytówką miasta jest konkatedra oraz park miejski. Na peryferiach miasta zbiornik wodny Piaski-Szczygliczka – tereny spacerowo-rekreacyjne.

Ostrów Wielkopolski – dworzec kolejowy
Ostrów Wielkopolski – wrażenia z miasta

Antonin – wieś znana z Pałacu Myśliwskiego Radziwiłłów, w którym mieści się hotel, tuż obok stoi zabytkowy kościół Matki Boskiej Ostrobramskiej. Popularne miejsce wypoczynku w lecie – nad stawem Szperek urządzono plażę i ośrodek rekreacyjno-wypoczynkowy.

Ostrzeszów – niewielkie miasto, dobre na trzygodzinną przerwę w podróży. W centrum rynek z ratuszem, w którym mieści się Muzeum Regionalne, baszta – pozostałość po zamku i kilka kościołów, w tym drewniany kościół p.w. św. Mikołaja.

Kępno – piękny dworzec kolejowy – jeden z dwóch dwupoziomowych dworców kolejowych w Polsce. Z dworca do centrum idzie się około 20 minut, warto obejrzeć rynek z ratuszem i kościół św. Marcina. Miłośnicy kolei powinny zobaczyć dawny dworzec zachodni przy nieczynnej linii kolejowej Kępno – Namysłów.

Kępno

Linia kolejowa Poznań – Trzemeszno

Wyremontowana linia kolejowa, po której kursują pociągi z Poznania do Gniezna (Koleje Wielkopolskie), pociągi regionalne Poznań – Bydgoszcz (Przewozy Regionalne) oraz pociągi PKP Intercity. Granica województw wielkopolskiego i kujawsko-pomorskiego przebiega przez stację Wydartowo, ostatnia większa stacja na terenie województwa wielkopolskiego to Trzemeszno.

Pierwsze dwie stacje, podobnie jak w przypadku opisanej już wcześniej linii Poznań – Kłodawa, to Poznań Garbary i Poznań Dębiec.

Ligowiec – stacja kolejowa na pograniczu wsi Bogucin i Janikowo. Przy stacji lotnisko sportowe Poznań Kobylnica (nie mylić z portem lotniczym Poznań Ławica). Półtora kilometra od stacji, w Bogucinie stoi drewniany kościół p.w. św. Różańca.

Biskupice Wielkopolskie – stacja we wsi Biskupice. W lecie dużo osób udaje się na położone półtora kilometra od stacji Jezioro Kowalskie, wokół którego urządzono kilka miejsc do plażowania.

Promno – blisko stacji kolejowej rezerwat przyrody Jezioro Dębiniec. Dobre (na razie) miejsce na spacery.

Pobiedziska Letnisko – przystanek kolejowy w miejscowości pobiedziska położony w pobliżu pierwszego w Polsce Skansenu Miniatur (Skansen Miniatur Szlaku Piastowskiego) oraz miejsca rozrywki dla rodzin z dziećmi znanego jako „Gród Pobiedziska”.

Pobiedziska – stacja blisko centrum miasteczka. Niedaleko rynek, dom rekolekcyjny i klasztor, około 2 kilometry od stacji niewielki stary cmentarz żydowski.

Lednogóra – stacja kolejowa położona 3,5 kilometra od Jeziora Lednickiego, gdzie przypuszczalnie Mieszko I przyjął chrzest. Wzdłuż jeziora kilka miejsc wartych odwiedzenia, między innymi Wielkopolski Park Etnograficzny, Muzeum Pierwszych Piastów, Folwark w Dziekanowicach oraz Mały Skansen Ostrów Lednicki. Na Ostrowie Lednickim ruiny pallatium.

Gniezno – pierwsza stolica Polski, miasto warte odwiedzenia z zabytkami rozciągającymi się na niewielkiej powierzchni, przez co dobre na wycieczkę jednodniową. Najważniejsze miejsca to rynek i katedra (polecam wejść na wieżę). Można też pospacerować wzdłuż jezior i zwiedzić Muzeum Archidiecezjalne. Szkoda Gnieźnieńskiej Kolei Wąskotorowej.

Trzemeszno – przeciętne, niebrzydkie miasteczko. Na przedmieściach malownicze Jezioro Popielewskie, znane głównie wśród wędkarzy. Kilka lat temu utworzono przystań, gdzie można wypożyczyć rowerek wodny lub łódkę.

Gniezno

Widok na katedrę w Gnieźnie.

Linia kolejowa Poznań – Krzyż Wielkopolski

Linia kolejowa prowadząca w stronę Stargardu i Szczecina. Nie lubię tej linii kolejowej ze względu na tłok w pociągach regionalnych.

Kiekrz – miejsce popularne w lecie wśród miłośników wypoczynku nad jeziorem i sportów wodnych. Formanie część Poznania. Ze stacji kolejowej w kilka minut dojdziemy nad Jezioro Kierskie.

Rokietnica – w oddalonej o 5 kilometrów miejscowości Napachanie niszczejący pałac z 1897 r.

Szamotuły – miasto liczące ok. 18 tysięcy mieszkańców. Zamek Górków. Centrum nieduże, położone około 1 kilometr od dworca kolejowego. W mieście działa bardzo dobre schronisko młodzieżowe.

Wronki – miasto znane z zakładu karnego i nieistniejącego już klubu piłkarskiego Amica Wronki. Ładny, wyremontowany dworzec kolejowy. Kilka zabytków sakralnych i rynek.

Krzyż Wielkopolski – ważny węzeł kolejowy. Potężny, zaniedbany dworzec kolejowy, w samym miasteczku niewiele ciekawego.

Krzyż Wielkopolski – dworzec kolejowy

Krzyż Wielkopolski

Dworzec kolejowy Krzyż Wielkopolski

Linia kolejowa Poznań – Lotyń

Linia kolejowa łącząca Poznań z Piłą i miastami województwa zachodniopomorskiego: Szczecinkiem, Białogardem i Kołobrzegiem. Niedawno wyremontowana, dużo postojów po drodze, ostatnia stacja na terenie województwa wielkopolskiego to Lotyń. Pociągi regionalne często są bardzo zatłoczone.

Oborniki – miasto niezbyt ładne pod względem architektonicznym, zabytki sakralne, między innymi kościół p.w. Świętego Krzyża o budowie szachulcowej. W mieście są dwie stacje kolejowe – przystanek kolejowy Oborniki Wielkopolskie Miasto w centrum miasta i dworzec kolejowy Oborniki Wielkopolskie. W lecie dużym powodzeniem cieszy się kąpielisko miejskie „Żwirki”.

Rogoźno – popularne miejsce wśród miłośników sportów wodnych i wypoczynku nad wodą zmierzających nad Jezioro Rogozińskie. W centrum kilka ładnych, zabytkowych budynków, między innymi siedzib szkół średnich.

Budzyń – mała miejscowość; ryneczek i zabytkowy kościół św. Barbary.

Chodzież – miasto liczące ok. 20 tysięcy mieszkańców z ładnym centrum (Domy Tkaczy) i Jeziorem Chodzieskim, nad którym organizowane są liczne imprezy kulturalne i sportowe. Dworzec kolejowy po remoncie.

Piła – dawna stolica województwa, węzeł kolejowy. Zabytkowy, wyremontowany dworzec kolejowy. Zabudowa to niemal same blokowiska, na uwagę zasługują tereny zielone (Park na Wyspie) i pojedyncze budynki, między innymi Muzeum Stanisława Staszica.

Piła – dworzec kolejowy

Jastrowie – miasteczko (ok. 8 tys. mieszkańców) przemysłowe; pojedyncze zabytki, na przykład ratusz, kościół św. Michała Archanioła, czy nieliczne domy szachulcowe.

Okonek – w pobliżu rezerwat przyrody z wrzosowiskami, gdzie pozyskiwany jest pyszny miód wrzosowy.

Lotyń – wieś, jedyny godny uwagi zabytek to kościół szachulcowy.

Piła

Dworzec kolejowy Piła Główna

Linia kolejowa Poznań – Gołańcz

Linia kolejowa Poznań – Gołańcz to linia niezelektryfikowana, obsługiwana przez spalinowe zespoły trakcyjne Kolei Wielkopolskich. Odcinek Poznań – Gołańcz został wyremontowany, od lat planowany jest remont odcinka Gołańcz – Bydgoszcz. Większość pociągów kursuje w relacji Poznań – Wągrowiec. Miałem w planach przejazd tą linią, ale póki co, nie udało się.

Na odcinku Poznań Główny – Poznań Wschód przebieg linii pokrywa się z przebiegiem linii Poznań – Gniezno – Trzemeszno i Poznań – Konin – Kłodawa.

Poznań Karolin – przystanek kolejowy w pobliżu wsi Koziegłowy, drugiej pod względem wielkości wsi w Polsce (ponad 11 tys. mieszkańców). Niedaleko stacji zakład karny, około półtora kilometra ruiny Fortu IV dla miłośników Urbexu.

Owińska – nieduża wieś. W lecie dużo osób ściąga na tutejsze kąpielisko Tropikana, inna godna uwagi atrakcja to Pałac rodziny von Treskow.

Murowana Goślina – dziesięciotysięczne miasteczko. Kilka zabytków sakralnych.

Łopuchowo – mała wieś; jedyny zabytek – zrujnowany dworek

Skoki – malutkie miasteczko; warto zobaczyć pałac, ryneczek (plac Powstańców Wielkopolskich) oraz kościoły: św. Mikołaja i św. Apostołów Piotra i Pawła.

Wągrowiec – przyjemne miasteczko (25 tys. mieszkańców), znane głównie z aquaparku. Miłośnicy kolei kojarzą wągrowiecki dworzec – jeden z najpiękniejszych w Wielkopolsce i nie tylko. Warto zobaczyć między innymi „Tańczącą fontannę”, skrzyżowanie rzek Wełny i Nielby, kościół i klasztor pocysterski.

Grylewo – mała wieś. Można zobaczyć Dwór rodziny Grabowskich oraz kościół parafialny.

Gołańcz – małe miasteczko. Niewyremontowany zabytkowy dworzec kolejowy, ruiny zamku rycerskiego, pojedyncze zabytkowe budynki. W okolicach pozostałości po fortyfikacjach i schronach z 1939 roku.

Koleje Wielkopolskie

Pociąg Gołańcz – Poznań wjeżdża na stację Poznań Wschód

Linia kolejowa Poznań – Wolsztyn

Dawniej jedna z dwóch linii obsługiwanych przez składy wagonowe z parowozem, obecnie zwykła linia niezelektryfikowana, na której pociągi uruchamiają Koleje Wielkopolskie – można się przejechać jedynie spalinowym zespołem trakcyjnym (sytuacja może się zmienić).  Do stacji Luboń przebieg linii pokrywa się z przebiegiem linii Poznań – Rawicz opisanej na początku wpisu.

Wiry – pięknie wyremontowany (z zewnątrz) kościół św. Floriana.

Szreniawa – w pobliżu stacji kolejowej Narodowe Muzeum Przemysłu Rolnictwa i Przemysłu Spożywczego. Na pagórku w środku lasu wieża widokowa na szczycie Wieży Mauzoleum Rodziny Birbaumów.

Stęszew – sześciotysięczne miasteczko. Rynek, kościół św. Trójcy, sanktuarium maryjne i pozostałości grodziska na Pańskiej Górze w centrum miasta.

Stryków – wieś znana z Jeziora Strykowskiego (jest i plaża) oraz pałacu, w którym obecnie mieści się hotel i restauracja.

Granowo – dość duża wieś (2,5 tys. mieszkańców). Najważniejszy zabytek to drewniany kościół św. Marcina, na listę zabytków wpisano również siedzibę biblioteki publicznej mieszczącej się w dawnym dworku wraz z otaczającym ją parkiem.

Grodzisk Wielkopolski – nieduże, ładne miasto, znane dawniej z klubu piłkarskiego Groclin Grodzisk Wielkopolski. Warto zwiedzić nieduże centrum, kilka kościołów (w tym drewniany kościółek pw. Ducha Świętego), Muzeum Ziemi Grodziskiej i park miejski.

Ruchocice – wieś; drewniany kościół pw. św. Urszuli.

Rakoniewice – małe miasteczko (3,5 tys. mieszkańców) z ładnym centrum. Warto zwiedzić Wielkopolskie Muzeum Pożarnictwa.

Rostarzewo – nieduża wieś, zabytki to dawny ratusz i kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy

Wolsztyn – miasto znane z parowozowni i Parady Parowozów. Ponadto Jezioro Wolsztyńskie i skansen.

Wolsztyn parowóz

Takie pociągi jeździły do Wolsztyna jeszcze 6 lat temu

Linia kolejowa Poznań – Zbąszyń

Wielkopolska część linii kolejowych Poznań – Frankfurt nad Odrą i Poznań – Zielona Góra. Większość pociągów Kolei Wielkopolskich kursuje w relacji Poznań – Zbąszynek. Zbąszynek leży już w województwie lubuskim. Przejazd szybki, płynny, charakterystyczne dla pierwszych miejscowości za Poznaniem są budowane osiedla dla pracujących w stolicy Wielkopolski.

Buk – małe miasteczko (6 tys. mieszkańców), zabytki to dawny Pałac Biskupów Poznańskich oraz drewniany kościół św. Krzyża z 1760 roku.

Opalenica – miasteczko liczące niecałe 10 tysięcy mieszkańców. Pojedyncze zabytki, między innymi ratusz.

Nowy Tomyśl – niewielkie miasto (14 tys. mieszkańców). Zabytki sakralne, rynek, mały ogród zoologiczny, ponadto Muzeum Wikliniarstwa i Chmielarstwa.

Zbąszyń – miasteczko, do którego można przyjechać w lecie nad Jezioro Błędno. Nad jeziorem utworzono plażę oraz Ośrodek Sportów Wodnych. Miasto pod względem architektonicznym nie wyróżnia się niczym szczególnym.

Inne miasta, do których dojedziemy pociągiem

Na koniec warto wspomnieć o dwóch liniach z Ostrowa Wielkopolskiego. Pierwsza to linia kolejowa w stronę Sieradza. Granica województw wielkopolskiego i łódzkiego przebiega pomiędzy stacjami Radliczyce i Skalmierz. Po drodze zobaczymy okazały gmach dworca kolejowego Nowe Skalmierzyce. Dworzec ten był dawniej dworcem granicznym w pobliżu granicy niemiecko-rosyjskiej. Ostrów Wielkopolski i Kalisz leżały wtedy w różnych zaborach. Dworzec Nowe Skalmierzyce obecnie jest remontowany i jeżeli remont zostanie przeprowadzony profesjonalnie, ma szansę zostać jednym z najpiękniejszych dworców kolejowych w Europie Środkowej.

Warto również zatrzymać się w Kaliszu, choć do zabytkowego centrum miasta trzeba kawałek z dworca podejść lub podjechać autobusem. Centrum z ładnym rynkiem otoczone Plantami. Półtora kilometra od zabytkowego centrum rezerwat archeologiczny „Gród Piastów” i drewniany kościół św. Wojciecha. W sam raz na jednodniową wycieczkę.

Z Ostrowa Wielkopolskiego dojedziemy też pociągiem do Leszna. Pociąg jedzie przez nieduże miasta. Największe z nich – Krotoszyn, można zobaczyć ze względu na rynek i kościoły, w tym drewniany kościół św. Marii Magdaleny. Po drodze do Leszna mijamy Poniec z ładnym rynkiem i kilkoma uliczkami w centrum. Inne miasteczka mijane po drodze – Krobia oraz Kobylin, nie wyróżniają się niczym nadzwyczajnym, podobnie jak Trzcianka, na trasie Krzyż – Piła.

Wzdłuż linii prowadzącej z Ostrowa Wielkopolskiego do Wrocławia przejeżdżamy przez Odolanów – małe miasteczko z zabytkowym ratuszem, drewnianym kościołem św. Barbary i kościołem farnym św. Marcina. Na tej samej trasie leży stacja Sośnie – 3 kilometry od stacji dojdziemy do ładnego Pałacu Myśliwskiego w Mojej Woli.

Miasta bez pociągów pasażerskich

Kilka wielkopolskich miast czeka na reaktywację przewozów pasażerskich, choć pewnie nigdy do niej nie dojdzie, ewentualnie raz na jakiś czas do wspomnianych miejscowości przyjadą pociągi specjalne uruchamiane przez Turkol.

Czarnków (ok. 11 tys. mieszkańców) jest w najlepszej sytuacji z tych miast. Co jakiś czas Turkol uruchamia pociągi Poznań – Czarnków. Przejazd połączony jest ze zwiedzaniem miasta z przewodnikiem. Miasteczko może się pochwalić ładnym rynkiem (Plac Wolności), browarem, Muzeum Ziemi Czarnkowskiej i przystanią (mariną) nad Notecią.

Śrem (ok. 30 tys. mieszkańców) położony jest przy linii kolejowej Czempiń – Mieszków. Pociągi pasażerskie, poza pociągami specjalnymi, nie dojeżdżają tutaj od dawna, w budynku dawnego dworca kolejowego znajdują się mieszkania. Co jakiś czas mówi się o rewitalizacji linii w kierunku Czempinia, co ułatwiłoby mieszkańcom dojazd do Poznania, podobno władze województwa podpisały już stosowną umowę.

Mniejsze nadzieje na powrót pociągów pasażerskich ma Gostyń (20 tys. mieszkańców), przez który przebiega linia kolejowa Leszno – Jarocin. Rozkładowe pociągi pasażerskie nie kursują tu od 2012 roku i raczej nie zanosi się na ich reaktywację.

Z kolei Międzychód (10,5 tys. mieszkańców) położony jest na pograniczu województw wielkopolskiego i lubuskiego. Docierają tu linie kolejowe z Szamotuł, Rokietnicy i Zbąszynia, z Międzychodu biegnie krótka linia kolejowa do Skwierzyny. Miasteczko w sezonie letnim ma duży potencjał turystyczny ze względu na pobliskie parki krajobrazowe i Puszczę Notecką. Również planowana jest rewitalizacja co najmniej jednej z dwóch linii kolejowych (Międzychód – Rokietnica, Międzychód – Szamotuły) i reaktywacja pasażerskich połączeń kolejowych.

Nieczynny most kolejowy w Stobnicy

Nieczynny most kolejowy to jedna z ciekawszych atrakcji kolejowych w Wielkopolsce.

Most łączy wsie Stobnica i Brączewo, jest pozostałością po linii kolejowej Oborniki Wielkopolskie – Wronki. Linia została wybudowana w latach 1909-1910; budowę częściowo sfinansował hrabia Zbigniew Raczyński. Most nad Wartą ma 245 metrów długości. Był dwukrotnie wysadzany – raz przez Wojsko Polskie 1 września 1939 roku, drugi raz przez wycofujących się niemców zimą 1945 roku. Po wojnie odbudowany.

Ruch pasażerski na linii zawieszono 31 sierpnia 1991 roku, trzy lata później zawieszono też ruch towarowy. W latach 2005-2013 linię całkowicie rozebrano.

Pozostałością po nieczynnej linii kolejowej jest właśnie ten most, wpisany wprawdzie na listę zabytków, lecz zaniedbany i niszczejący. Powstały ubytki, mimo to mieszkańcy obu wsi, które łączy most, korzystają z niego na co dzień ryzykując zdrowiem i życiem.

Koleje wąskotorowe w Wielkopolsce

Na terenie województwa wielkopolskiego w czasie opracowywania artykułu było czynnych pięć kolei wąskotorowych, przy czym przyszłość jednej z nich stoi pod dużym znakiem zapytania. Dawniej istniało znacznie więcej linii wąskotorowych, po których zostało niewiele lub nic.

Najbardziej znana wielkopolska kolej wąskotorowa to Średzka Kolej Powiatowa kursująca w wybrane weekendy w sezonie letnim na trasie Środa Wielkopolska – Zaniemyśl. Trasa liczy 14 kilometrów, a bilety są stosunkowo niedrogie.

Więcej informacji: www.sredzkakolej.pl

Kolej parkowa Maltanka w Poznaniu przypomina trochę koleje dziecięce w krajach byłego ZSRR. Krótka trasa prowadzi znad Jeziora Maltańskiego przez lasek do ogrodu zoologicznego w Poznaniu.

Aktualne informacje i rozkład jazdy znajdziecie na stronie MPK Poznań

Nieźle radzi sobie Wyrzyska Kolej Powiatowa w Białośliwiu. O ile wierzyć informacjom z oficjalnej, bardzo słabo opracowanej strony internetowej, pociągi kursują w wybrane dni na trasie Białośliwie Wąskotorowe – Pobórka (6 km.). Dawniej kolej docierała aż do Łobżenicy, ale czasy te bezpowrotnie minęły.

Więcej informacji: 600mm.pl

Nie wiadomo, co będzie ze Śmigielską Koleją Dojazdową (również Śmigielska Kolej Wąskotorowa) kursującą bardzo rzadko pomiędzy Starym Bojanowem a Śmiglem. Dawniej kolejka łączyła stacje Stare Bojanowo i Rakoniewice, pozostało po niej bardzo niewiele, a brak informacji na temat rozkładu jazdy i innych podstawowych spraw źle wróży jej przyszłości.

Grupa SKPL podczas wakacji uruchamia niedzielne pociągi Zbiersk – Petryki na krótkim odcinku dawnej Kaliskiej Kolei Dojazdowej. Być może za jakiś czas linia zostanie wydłużona do Opatówka.

To wszystkie czynne wielkopolskie koleje wąskotorowe. Do niedawna Pleszewska Kolej Lokalna kursowała jako wąskotorowa, obecnie na krótkiej linii pasażerów przewożą czeskie motoraczki – pojazdy normalnotorowe.

Od kilku lat nie kursuje Gnieźnieńska Kolej Wąskotorowa. Była to jedna z najciekawszych atrakcji turystycznych Wielkopolski, kolej o ogromnym potencjale turystycznym i jej zamknięcie zaskoczyło wielu miłośników kolei.

Gnieźnieńska Kolej Wąskotorowa w 2014 roku na You Tube

Kolej normalnotorowa Pleszew – Pleszew Miasto to część dawnej linii Krotoszyńskiej Kolei Dojazdowej łączącej Krotoszyn z Dobrzycą i Pleszewem. Ostatni pociąg Krotoszyn – Pleszew wyjechał w trasę 12 stycznia 1986 roku. Na miejscu dawnego peronu wąskotorowego w Krotoszynie stoi skład kolejki wąskotorowej jako pomnik i pamiątka po dawnej wąskotorówce.

Kaliska Kolej Dojazdowa dojeżdżała kiedyś z Opatówka, Kalisza (stacja Kalisz Wąskotorowy znajdowała się w zupełnie innym miejscu niż dzisiejszy dworzec kolejowy) z Turkiem. Wraz z likwidacją kolei Turek został pozbawiony dostępu do kolei. Zachowała się dawna stacja kolei wąskotorowej; planowane jest utworzenie niewielkiego muzeum kolejki i zachowanie kilkuset metrów torów, reszta prawdopodobnie posłuży do budowy ścieżek rowerowych.

We Wrześni historię Wrzesińskiej Kolei Dojazdowej przypomina parowóz z wagonikami jako pomnik stojący przy ulicy Kaliskiej. Pierwszy odcinek kolei został oddany do użytku w 1898 roku, w 1922 roku kolej wąskotorowa połączyła Wrześnię z Pyzdrami. 31 sierpnia 1976 roku ostatni pociąg rozkładowy pokonał trasę Września – Pyzdry. Trasa liczyła 22 kilometry.

Poza fragmentami torów niewiele pozostało z Opalenickiej Kolei Dojazdowej. Na części starej linii kolejowej zbudowano ścieżki rowerowej i raczej nie należy się spodziewać, że kolej zostanie upamiętniona choćby przez postawienie składu jako pomnika.

Opalenicka Kolej Dojazdowa – ciekawy film na You Tube

Tuż obok dworca kolejowego w Kole stał dworzec Koło Wąskotorowe, dokąd swego docierała linia kolei wąskotorowej z Sompolna. W 2004 roku na dworzec przybył ostatni pociąg towarowy Przystronie – Koło Wąskotorowe. Wkrótce potem dworzec Koło Wąskotorowe został zburzony, a po dawnej kolei wąskotorowej nie pozostało chyba nic.

Do 1991 roku kursowały pociągi na Jarocińskiej Kolei Dojazdowej łączącej stacje Witaszyce i Zagórów. Ostatni pociąg pokonał odległość 46 kilometrów w 2 i pół godziny; przy tej prędkości kolej raczej nie miałaby szans nawet jako atrakcja turystyczna. Ślad po dawnym torze został niedawno nabyty przez Gminę Jarocin. Należy spodziewać się, że na trasie dawnej wąskotorówki powstanie ścieżka rowerowa, choć nie jest to jeszcze przesądzone.

Jarocińska Kolej Dojazdowa na You Tube

Średzka Kolej Powiatowa dawniej docierała aż do Poznania i w pobliżu galerii handlowej „Malta” dla upamiętnienia nieistniejącej linii utworzono „Ślad Torowiska Średzkiej Kolei Powiatowej”.

Krotoszyn

Pomnik Krotoszyńskiej Kolei Dojazdowej w Krotoszynie

Podsumowanie

Województwo wielkopolskie może się pochwalić wieloma miejscami, do których dojedziemy koleją. Zwiedzanie Wielkopolski można zaplanować w oparciu o mój przewodnik, osoby podróżujące z rowerem znajdą wiele tras rowerowych, dzięki czemu będą mogły połączyć podróż pociągiem z podróżą rowerem. Problemem może być jedynie znalezienie niedrogich noclegów.

%d bloggers like this: