Kolej na Podróż

Czechy w pigułce – wszystko, co powinieneś wiedzieć o Czechach

Czechy to kraj w Europie Środkowej składający się z trzech historycznych krain – Czech, Moraw i części Śląska. Czechy nie posiadają dostępu do morza. Graniczą z Polską, Słowacją, Austrią i Niemcami.

Stolicą Czech jest Praga, tłumnie odwiedzana przez turystów przez cały rok. Praga nie została zniszczona podczas drugiej wojny światowej, więc Stare Miasto należy do najpiękniejszych na świecie. Szczegółowe informacje o Pradze zebrałem w artykule Praga na weekend – praktyczny przewodnik

Najdłuższą rzeką Czech jest Łaba. Druga najważniejsza czeska rzeka to Wełtawa – dopływ Łaby.

Czechy to republika parlamentarna.

Liczba ludności: 10 649 800 (2019)
Powierzchnia: 78 870 km2

Waluta

Walutą w Czechach jest korona czeska (CZK). Korona czeska dzieli się na 100 halerzy. W rzeczywistości halerze nie są używane – w 2009 roku wycofano z obiegu monetę 50 halerzy, monety o nominale 20 i 30 halerzy wycofano 6 lat wcześniej. Najwyższy nominał banknotu to 5000 koron czeskich.

Język

Językiem urzędowych w Czechach jest język czeski. Po części jest językiem podobnym do polskiego, jednak należy uważać na homonimy – wyrazy, które brzmią tak samo w obu językach, ale oznaczają coś zupełnie innego. Doliczymy się około 600 takich wyrazów, na przykład czeskie słowo „plyn” w języku polskim oznacza „gaz”. Język czeski uznawany w powszechnej opinii uchodzi za śmieszny język. W rzeczywistości dowcipy ze śmiesznymi tłumaczeniami typu „zasraniec dachowy”, krążące od wielu lat po internecie, nie mają nic wspólnego z rzeczywistością.

W większych miastach, szczególnie wśród młodego pokolenia, znajomość języka angielskiego jest powszechna.

Z czym kojarzą się Czechy?

Wśród Polaków panuje wyidealizowany obraz Republiki Czeskiej jako raju na ziemi. Jest to wynik wieloletniej propagandy stosowanej za pomocą sprzedajnych dziennikarzy, pożytecznych idiotów i ludzi kultury przekonanych, że Czechy stworzone w ich wyobraźni są prawdziwe, więc będą robić wszystko, aby udowodnić, że ich urojony obraz Republiki Czeskiej to rzeczywistość. W związku z tym panuje sporo stereotypów idealizujących Czechy i krzywdzących Polskę.

– z Czechami na pewno kojarzy się piwo, podobnie zresztą jak wiele innych alkoholi. W Czechach w wielu małych miastach spotkacie mikrobrowary. Niestety, jeśli chodzi o piwo, od lat można zaobserwować spadek jakości piwa w Czechach, szczególnie jeśli chodzi o piwa koncernowe.

– kolejne skojarzenie ze słowem Czechy to humor. Czesi przedstawiani są jako naród życzliwy, z poczuciem humoru i dystansem do siebie. Stereotyp ma niewiele wspólnego z rzeczywistością. Czesi ogólnie lubią śmiać się z innych (często jest to humor wulgarny i prymitywny), ale nienawidzą, kiedy ktoś się z nich śmieje. Czeski dystans do siebie to mit – Czesi bardzo łatwo się obrażają, nie znoszą krytyki, a swój kraj uważają za niezwyciężone mocarstwo. Również skromność Czechów to mit. Mają bardzo wysokie mniemanie o sobie.

– Często powtarzane są opinie, jakoby Czesi mieli piękne miasteczka, a my nie. W Czechach rzeczywiście można zwiedzać malownicze miasteczka niezniszczone podczas wojny, jednak wiele polskich miast nie ustępuje czeskim atrakcyjnością. Nie wszystkie miasteczka w Czechach są takie piękne, spokojne i malownicze, jak można to wysnuć słuchając opowieści zachwyconych Polaków.

Czeszki uważane są za piękne i łatwe kobiety. Jeśli chodzi o urodę, spotkamy ładne i brzydkie, niektóre o nieziemskiej wręcz urodzie. Czeszki to flirciary, lubią bawić się uczuciami mężczyzn, a obcokrajowcy to dla nich łakomy kąsek; przeciwieństwo Czechów – pantoflarzy nadskakujących swoim żonom. Czeszki są o wiele bardziej przystępne niż Polki jeśli chodzi o rozmowę, koleżeństwo i nie tylko, nie mają tak wygórowanych wymagań jak Polki w stosunku do mężczyzn.

Oczywiście, nie można uogólniać i oceniać wszystkich według stereotypów. W Czechach spotkałem różnych ludzi – od bardzo porządnych i uczciwych, po kanalie najgorszego sortu.

Opieka zdrowotna w Czechach

Publiczna opieka zdrowotna w Czechach jest na znacznie wyższym poziomie dostępności niż w Polsce. Dużo łatwiej dostać się do lekarzy specjalistów, na badania specjalistyczne i zabiegi nie czeka się latami. Lekarze, podobnie jak w Polsce, są różni.

Szpitale i całodobowa opieka zdrowotna dostępne są nawet w mniejszych miastach niż w Polsce.

Jeśli chodzi o prywatną służbę zdrowia, to w czasie mojego pobytu w Czechach ceny za konsultację u lekarza specjalisty i zabiegi były o wiele niższe niż w Polsce.

W Polsce natomiast dużo lepiej niż w Czechach wypadają dentyści. Dostęp do dentysty, szczególnie prywatnie, jest w Polsce dużo łatwiejszy; czescy dentyści mają ponadto niezbyt dobrą opinię.

Również polscy fizjoterapeuci mają lepszą opinię niż czescy.

Święta w Czechach

W Czechach święta i dni wolne od pracy częściowo pokrywają się ze świętami w Polsce. Inne są oczywiście święta związane z upamiętnieniem ważnych osobowości i wydarzeń w historii kraju. Niektóre święta w Czechach obchodzi się inaczej – na przykład w Poniedziałek Wielkanocny dzieci symbolicznie smagają rózgą (pomlázka) kobiety. Tradycja kultywowana jest głównie w mniejszych miastach.

Święta Bożego Narodzenia są skomercjalizowane do granic możliwości, w wielu miastach odbywają się Jarmarki Bożonarodzeniowe.

1 stycznia – Nowy Rok i Dzień ponownego powołania do życia Republiki Czeskiej (Nový rok, Den obnovy samostatného českého státu)
święto ruchome – Poniedziałek Wielkanocny (Velikonoční pondělí)
1 maja – Święto Pracy (Svátek práce)
8 maja – Dzień Zwycięstwa (Den vítězství)
5 lipca – Dzień Apostołów Słowiańskich Cyryla i Metodego
(Den slovanských věrozvěstů Cyrila a Metoděje)
6 lipca – Dzień Spalenia Jana Husa (Den upálení mistra Jana Husa)
28 września – Święto Państwowości Czeskiej (Den české státnosti)
28 października – Święto Powstania Czechosłowacji (Den vzniku samostatného československého státu)
17 listopada – Dzień Walki o Wolność i Demokrację (Den boje za svobodu a demokracii)
24 grudnia – Wigilia Bożego Narodzenia (Štědrý den)
25 grudnia – Boże Narodzenie (1. svátek vánoční)
26 grudnia – Drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia (2. svátek vánoční)

Komunikacja publiczna w Czechach

Komunikacja publiczna w Czechach jest bardzo dobrze zorganizowana. Obowiązują przejazdy ze zniżką 75% dla wybranych grup społecznych.

Kolej w Czechach ma rewelacyjną opinię wśród Polaków. Połączeń pomiędzy najważniejszymi miastami jest bardzo dużo, pociągi kursują w takcie, obowiązuje jedna taryfa na pociągi osobowe, pospieszne, Eurocity i Intercity przewoźnika České dráhy. Inni przewoźnicy dalekobieżni to Regiojet i Leo Express. Na uwagę zasługuje bardzo rozwinięta siatka połączeń międzynarodowych z sąsiednimi państwami i bogata oferta biletów promocyjnych pozwalających na tanią i szybką podróż pociągiem z Czech do wybranych miast w wielu krajach Europy. Pomiędzy mniejszymi miastami pociągi nie kursują tak często. Polska kolej pod wieloma względami doścignęła lub dogania Czechy, lecz jest jeszcze wiele do zrobienia. Nie bez znaczenia jest fakt, że w Czechach odległości pomiędzy miastami i miasteczkami są znacznie mniejsze niż w Polsce.

Więcej informacji: Kolej w Czechach – przewodnik dla pasażerów

Komunikacja autobusowa międzymiastowa również funkcjonuje w Czechach. Autobusy podmiejskie w dzień kursują często, są niedrogie i skomunikowane z pociągami. Na poszczególne kraje (województwa) można kupić zintegrowane bilety autobusowo-kolejowe. Komfort podobny jak w Polsce; nie zdarzyło mi się spotkać busiarzy. Połączenia dalekobieżne uruchamiane są głównie przez Student Agency (Regiojet) i Flixbus i Leo Express. Autobusy tych przewoźników wyposażone są w toaletę.

Również komunikacja miejska zasługuje na słowa uznania. Bilety są niedrogie, środkami komunikacji miejskiej łatwo dojechać w dowolne miejsce w największych miastach, dostępne są bilety zintegrowane na komunikacje miejską, uprawniające do w ramach biletu wyznaczonymi pociągami na obszarze strefy, na którą zakupiono bilet. W Pradze kursuje metro.

Bezpieczeństwo w Czechach

Zagrożenie przestępczością pospolitą w Czechach jest niższe niż w Polsce. Należy uważać na grupy agresywnych wyrostków o śniadej cerze i kieszonkowców. Na co dzień nie ma takiego chamstwa niż w Polsce, na ulicach czułem się bezpieczniej niż w naszym kraju.

Czechy mają problem z narkomanią – wieczorami i nocą na ulicach widać dużo młodych osób pod wpływem środków odurzających. Niektórzy z nich zachowują się w sposób nieobliczalny, jednak w starciu bezpośrednim są niegroźni.

Częste są włamania do samochodów, szczególnie samochodów na zagranicznych tablicach rejestracyjnych.

Nad bezpieczeństwem publicznym czuwa Policie České Republiky (policja). W sytuacjach zagrożenia nie należy liczyć na pomoc policjantów. Policji nie należy mylić ze strażą miejską (městská policie).

Największe czeskie miasta

Praga to największe czeskie miasto, które znacznie przewyższa pozostałe czeskie miasta pod względem powierzchni i liczby ludności. Wśród innych miast wielkością wyróżniają się następujące:

Brno – stolica Moraw i kraju południomorawskiego. Bardzo dobra baza wypadowa do wycieczek jednodniowych po Czechach, Słowacji i Austrii. Centrum ładne, ale nieduże, można obejść w ciągu 3-4 godzin. Na peryferiach miasta zapora, interesujące okolice – wiele kilometrów szlaków pieszo-rowerowych wzdłuż rzeki Svitavy.

Zobacz więcej: Brno dla ambitnych – przewodnik

Ostrawa – miasto typowo przemysłowe, centrum jednym się podoba, innym nie. Atrakcje położone daleko od siebie, ale bardzo sprawnie działa komunikacja miejska, więc z biletem jednodniowym można zwiedzić na przykład ogród zoologiczny, dzielnicę Poruba i Muzeum Górnictwa Landek Park. Dobry dojazd z Polski pociągiem.

Zobacz więcej: Ostrawa – praktyczny przewodnik

Pilzno – znane z produkcji piwa i klubu piłkarskiego Viktoria Pilzno. Największe atrakcje to dwa zabytkowe dworce kolejowe, ładny rynek z katedrą Muzeum Browaru oraz synagoga.

Liberec – miasto położone blisko granicy z Polską, do którego dojedziemy pociągami Szklarska Poręba Górna – Liberec. Doskonała baza wypadowa do wycieczek, natomiast samo miasto rozczarowuje, pomimo pięknego ratusza i bardzo rozreklamowanego parku wodnego. W okolicy wiele kilometrów szlaków turystycznych, szerokie możliwości aktywnego wypoczynku.

Liberec – wrażenia z miasta

Ołomuniec – bardzo ładne miasto położone na trasie pociągów z Warszawy i Krakowa do Pragi. Nieduże centrum znajduje się 10 minut spacerem od dworca kolejowego. Dobre miejsce na jednodniową wycieczkę – spokojne, niezadeptane przez turystów, dwa rynki, malownicze uliczki i zaułki, katedra i kilka kościołów. Na peryferiach miasta ogród zoologiczny. Polecam Ołomuniec za przyjemną atmosferę.

Ołomuniec na jeden dzień – co zwiedzić

Czeskie Budziejowice – stolica kraju południowoczeskiego. Również doskonała baza wypadowa. Wizytówką miasta jest rynek i niezbyt duże, ale ładne centrum. Warto zobaczyć Muzeum Motoryzacji; miłośników kolei zainteresuje z pewnością Muzeum Kolei Konnej. W pobliżu dużo bardzo ładnych miast, miasteczek, jak również zamków.

Horni namesti

Kamienice przy Górnym Rynku w Ołomuńcu

Kuchnia czeska

Kuchnia czeska jest prosta, ciężkostrawna i niezdrowa. Czesi są leniwi, chcą się po prostu jak najszybciej i jak najmniejszym kosztem najeść. Najważniejsze czeskie dania i potrawy to:

smażony ser – smażony ser w panierce, najczęściej podawany z frytkami i sosem tatarskim.
vepřo-knedlo-zelo – pieczeń wieprzowa z knedlami i kapustą.
knedliki; knedle – czeski dodatek do dań – mogą być knedli ziemniaczane lub knedliki bułczane.
medovník – ciasto miodowo-orzechowe; podawane jako deser.
svíčková – polędwica wołowa w sosie śmietanowym.
utopenec – kiełbasy w marynacie, podawane jako zakąska do piwa.
nakládaný hermelin – marynowany camembert, również zakąska do piwa.

Najpopularniejsze zupy to kulajda – zupa ze śmietany, grzybów, jajek, ziemniaków i przypraw; zupa czosnkowa i zupa cebulowa. O ile kulajda jest smaczna, dwie pozostałe prowokują wymioty wśród Polaków przyzwyczajonych do dobrego jedzenia.

Jak pisałem, Czesi lubią jeść tłuste i ciężkostrawne potrawy. Podczas wycieczek do Czech jadam w lokalach gastronomicznych prowadzonych przez Wietnamczyków w galeriach handlowych.

Czeskie naj:

Miasto z najkrótszą nazwą: Aš
Miasto z najdłuższą nazwą: Brandýs nad Labem – Stará Boleslav
Największe miasto bez kolei: Orlova (29 tys. mieszkańców)
Miasto wysunięte najdalej na północ: Šluknov
Miejscowość wysunięta najdalej na północ: Lobendava
Miasto wysunięte najdalej na południe: Vyšší Brod
Miejscowość wysunięta najdalej na południe: Horní Dvořiště
Miasto wysunięte najdalej na zachód – Hranice
Miejscowość wysunięta najdalej na zachód – Krásná
Miasto wysunięte najdalej na wschód – Jablunkov
Miejscowość wysunięta najdalej na wschód – Bukovec
Skrajna odległość na lini wschód-zachód: 493 km
Skrajna odległość na lini północ-południe: 278 km
najgłębsza kopalnia w Czechach – szyb dawnej kopalni uranu w Przybramiu (- 1250 m.n.p.m.)
najwyżej położona miejscowość – Filipova Huť 1093 m n.p.m.
najwyżej położona miejscowość – Hřensko, 130 m n.p.m.
Najdłuższa rzeka na terytorium Czech – Wełtawa (430-444 km)
Najdłuższa rzeka wypływająca z Czech – Łaba (1157 km, z czego 357-379 km w Czechach
Największe jezioro – Černé jezero (18,4 ha)
Najgłębsze jezioro – Černé jezero (39,8 m)
Największy wodospad – Pančavský vodopád w Karkonoszach (148 m)
Najdłuższy tunel kolejowy – Ejpovický tunel 4300 m na trasie Praga – Pilzno – Cheb
Najwyżej położona stacja kolejowa – Kubova Huť (Šumava), 995 m
Największy stadion – Strahovský stadion w Pradze – 56 000 miejsc do siedzenia; zmieści się 250 tysięcy osób
Najdłuższy most – Radotínský most 2280 metrów w dzielnicy Zbrasław w Pradze

Sport w Czechach

Sportem narodowym w Czechach jest hokej na lodzie. Czeska reprezentacja w hokeju na lodzie od wielu lat należy do światowej czołówki w tej dyscyplinie. Lodowiska wybudowano w większości miast, nawet tych mniejszych.

Czesi bardzo lubią uprawiać sport rekreacyjnie.

W Brnie znajduje się tor wyścigowy – każdego roku odbywają się tam znane na całym świecie wyścigi motocyklowe.

Pardubice znane są z wyścigów konnych o nazwie Wielka Pardubicka, organizowanych od 1874 roku.

Ciekawostki o Czechach

  • w Czechach znajdziemy dwa podzielone miasta – Cieszyn i Czeski Cieszyn, podzielone pomiędzy Polskę a Czechy, Gmund i České Velenice podzielone pomiędzy Czechy a Austrię.
  • Czesi byli trzecim narodem po Amerykanach i Rosjanach w kosmosie. Pierwszym czeskim kosmonautą został Vladimír Remek, znalazł się w kosmosie 2 marca 1978 roku, cztery miesiące przed Mirosławem Hermaszewskim.
  • czescy badacze Otto Wichterle i Drahoslav Lim opatentowali w 1963 roku metodę produkcji miękkich soczewek kontaktowych i Czesi uważani są za wynalazców soczewek kontaktowych.
  • Czeska Republika Socjalistyczna to nazwa używana od 1 stycznia 1969 roku do 5 marca 1990 roku dla dzisiejszej Republiki Czeskiej jako członka federacji czechosłowackiej. Czeska Republika Socjalistyczna miała taką samą flagę jak Polska. Taką samą flagę jak Polska miała również Czechosłowacja do 1920 roku.
  • Kostka cukru została wynaleziona w czeskiej miejscowości Dačice.
  • Czeski teolog i biolog Václav Prokop Diviš wynalazł piorunochron niezależnie od Benjamina Franklina w tym samym czasie.
  • Jednym z czeskich bohaterów narodowych jest Jára Cimrman – najsłynniejszy nieistniejący człowiek świata.

 

%d bloggers like this: