Kolej na Podróż

Görlitz na weekend – praktyczny przewodnik

Spis treści:

1. Dojazd
2. Dworzec kolejowy
3. Spacer po Görlitz
4. Najważniejsze zabytki
5. Muzea
6. Atrakcje dla rodzin z dziećmi

Görlitz znane jest jako najdalej wysunięte na wschód niemieckie miasto.  Jest to miasto o długiej historii, znane z licznych zabytków i kojarzone przede wszystkim jako miasto podzielone pomiędzy  Niemcy a Polskę, której po II wojnie światowej przypadły przedmieścia, zwane Zgorzelicami, a później Zgorzelcem. Dawniej przez miasto przebiegał szlak handlowy „Via Regia” pomiędzy Wrocławiem a Erfurtem, dzięki czemu dynamicznie się rozwijało. W ciągu ostatnich 15 lat centrum miasta zostało zrewitalizowane, odnowiono wiele ulic, placów i budynków. Jak dla mnie jest to najładniejsze miasto Saksonii, bardzo pozytywne zaskoczenie i jedno z najładniejszych niemieckich miast, jakie widziałem.

1. DOJAZD

Do Görlitz najlepiej dojechać pociągami Kolei Dolnośląskich relacji Wrocław – Drezno lub Wrocław – Görlitz. Przejazd odcinka Zgorzelec –  Görlitz jest bezpłatny, należy tylko wcześniej w kasie Kolei Dolnośląskich poprosić o taki bilet, ewentualnie można to zrobić u konduktora. Jeżeli zamierzamy przyjechać np. z Wrocławia do  Görlitz i wrócić tego samego dnia do Wrocławia, najlepszą ofertą będzie REGIOKarnet, jeżeli natomiast chcemy pojeździć trochę po okolicy, przyda nam się bilet Euro Nysa, który jest ważny również w środkach komunikacji miejskiej w Görlitz.

Można też dojechać jakimkolwiek autobusem do Zgorzelca, a tam po prostu przejść przez któryś z mostów granicznych do Görlitz.

2. DWORZEC KOLEJOWY

Dworzec kolejowy w  Görlitz to zabytkowy budynek, który nie wyróżnia się niczym szczególnym z zewnątrz, a po wyjściu z pociągu na peron wydaje się, że trafiliśmy do jakiegoś zapyziałego, opustoszałego miasteczka. Pozory mylą.

Najpiękniejszym miejsce dworca jest hol w stylu art nouveau z przepięknym sufitem. Jak dla mnie – bomba (tzn. wyrażenie zachwytu). I te promienie światła wpadające do holu przez okna, dzięki czemu można podziwiać grę świateł.

Sam dworzec wygląda trochę pustawo i odniosłem wrażenie, że znajduję się w martwym miejscu. W holu znajdziemy kasę, sklep ze zdrową żywnością, piekarnię, kwiaciarnię oraz Deutsche Bahn Reisezentrum. Na perony przechodzi się tunelem. Co ciekawe, nie pamiętam, czy na tym dworcu jest bietomat Deutsche Bahn. W ogóle dworce kolejowe w tej części Saksonii pod względem usług dla podróżnych wypadają bardzo słabo.

Perony znajdują się w hali peronowej.

Toalety z zamkami wrzutowymi w tunelu na prowadzącym na perony – bardzo słabo oznakowane.  Na dworcu są też skrzynki bagażowe oraz miejsca postojowe dla rowerów.

Funkcjonariusze policji patrolujący dworzec krzywo się patrzyli, kiedy robiłem zdjęcia.

Dworzec położony jest niedaleko najważniejszych zabytków, praktycznie wystarczy wyjść z dworca i na wprost ukaże się nam ulica prowadząca do centrum.

3. SPACER PO GÖRLITZ

Spacer rozpoczynamy na dworcu kolejowym. Z dworca do centrum bardzo łatwo dojść – wystarczy iść prosto sprzed głównego wyjścia.

Już po 15 minutach spokojnego spaceru, a naszym oczom ukażą się pierwsze zabytki, na przykład przy Marienplatz stoi Gruba Wieża (Dicker Turm).  Wystarczy przejść 50 metrów dalej i znajdziemy się na bardzo ładnym Obermarkt (Górny Rynek) z licznymi kamienicami nad którymi wznosi się po lewej stronie Wieża Reichenbach, po prawej zaś wieża ratusza. Szkoda, że płyta rynku służy za parking, ponieważ miejsce przez to sporo traci ze swojego uroku.  Z Górnego Rynku bardzo ładną ulicą Brüderstraße dochodzimy do Ubermarkt (Dolny Rynek) z ratuszem, arkadami i schodami ratuszowymi. Na tle zabudowy wyróżnia się Nowy Ratusz.

Do Nysy Łużyckiej i granicy dojdziemy ulicą Neißstraße – kolejną świetnie odnowioną ulicą. Trzeba też przyznać, że wiele bocznych uliczek urodą nie ustępuje tym głównym. Niestety, kiedy dochodzimy do ratusza ogólne wrażenie psują szare, odrapane bloki w polskim Zgorzelcu, widoczne nad zabytkowymi kamienicami.

W końcu dochodzimy do granicy. Po niemieckiej stronie ładne bulwary nad rzeką, widok na kościół św. Piotra i Pawła (Peterskirche), po polskiej budynek z brzydkimi muralami, szary budynek, za którymi stoją pięknie odnowione kamienice, a dalej blok. Widok po polskiej stronie zniechęca do dłuższej wizyty – trudno za to winić władze Zgorzelca, szczególnie jeżeli weźmiemy pod uwagę historię, ale warto byłoby chociaż pomalować ten blok.

Spacer po zabytkowej części Görlitz to przyjemność. Naprawdę warto tu przyjechać choćby na jeden dzień. Tym bardziej, że miasto leży tuż za granicą.

Miasto Görlitz niemal nie ucierpiało w czasie drugiej wojny światowej, a zadbane centrum służyło jako miejsce zdjęć do kilku amerykańskich filmów. W lecie w Görlitz odbywają się liczne koncerty i festiwale.

4. NAJWAŻNIEJSZE ZABYTKI

W internecie znajdziecie mnóstwo opracowań na temat zabytków Görlitz, dlatego krótko opiszę najważniejsze z nich:

Wieża Reichenbach – pojawia się w dokumentach w 1376 roku, od tamtej pory była kilkukrotnie przebudowywana. W 1869 roku wybudowano przejście pod wieżą, a od 1953 roku jest siedzibą Muzeum Historyczno-Kulturalnego. Wystawa mieści się na siedmiu piętrach wieży, sama wieża ma 51 metrów wysokości i została udostępniona turystom (bilet wstępu kupuje się w kiosku naprzeciwko wieży). Z wieży można podziwiać panoramę centrum miasta, choć według internautów ładniejsze widoki są z innych wież. Na szczyt wieży Reichenbach prowadzi 165 schodów.

Adres: Platz des 17. Juni, Görlitz

Wieża Frauenturm (Gruba Wieża) – bardzo charakterystyczna wieża, której nie sposób przeoczyć spacerują po Görlitz. Po raz pierwszy wspominana w dokumentach w 1305 roku, natomiast jej początku datuje się na połowę XIII wieku. W latach 1529-1904 na wieży mieszkał hejnalista. Wieża mierzy 46 metrów wysokości, grubość murów w dolnej części konstrukcji to 5,34 m. Otwierana w wybrane dni, polecana do zdjęć panoramy miasta. Wieża została bardzo ładnie odnowiona i powinna spodobać się każdemu.

Adres: Elisabethstraße, Görlitz

Wieża Mikołaja (Nikolaiturm) – wieża o wysokości 45 metrów prawdopodobnie wybudowana w pierwszej połowie XIII wieku, w dokumentach wymieniana dopiero w 1348 roku. Częściowo strawiona przez pożar miasta w 1717 roku, w ramach odbudowy po pożarze spadzisty dach zastąpiono kopułą. Na początku XX wieku ostatni hejnalista opuścił wieżę, obecnie mieści się w niej wystawa dotycząca historii miasta, działa też jako wieża widokowa. Na szczyt wieży prowadzi 128 stopni.

Adres: Nikolaistraße, Görlitz

Kaisertrutz – jedna z czterech zachowanych baszt miejskich, wyremontowana, świetnie prezentująca się z zewnątrz. Pierwsza baszta została wybudowana w tym miejscu w 1427 roku jako część miejskich fortyfikacji i Bramy Budziszyńskiej. W 1490 zbudowano „Wielki Barbakan Reisenbach”, mający chronić szlak handlowy „Via Regia”, przebiegający przez miasto. Nazwa Kaisertrutz została nadana budowli w 1641 roku w czasie wojny trzydziestoletniej, kiedy mieszkańcy stawiali zaciekły wojskom szwedzkim. Obecny kształt baszta otrzymała po przebudowie w 1848 roku – Kaisertrutz zaadaptowano wtedy na garnizon pruski, dobudowano też dwie arkady i dwie wieżyczki. W latach 2009-2011 gruntowny remont baszty. W baszcie mieści się obecnie wystawa o historii budowli, miasta i regionu.

Adres: Platz des 17. Juni 1, Görlitz

Ratusz (Rathaus) – zabytkowy budynek pełniący funkcję siedziby władz miejskich co najmniej od połowy XIV wieku. Wielokrotnie przebudowywany. Wieża ratuszowa udostępniona turystom – punkt widokowy znajduje się na wysokości 60 metrów. W drodze na szczyt trzeba pokonać 191 stopni, ale podobno widoki całkowicie wynagradzają wysiłek. W 1903 roku do ratusza dobudowano budynek ozdobiony herbami miast należących do Górnołużyckiego Związku Sześciu Miast.

Adres: Untermarkt 6-8, Görlitz

Secesyjny Dom Towarowy – budynek wybudowany w latach 1912-1913 w stylu secesji, był swego czasu najbardziej okazałym domem towarowym w Niemczech. Znalazł się też na planie filmu i reklam. W ostatnich latach trwały prace remontowe i budynek miał zostać ponownie otwarty. Ze względu na styl architektoniczny ma szansę stać się jedną z najważniejszych atrakcji miasta, ale podobno nadal stoi pusty.

Adres: An der Frauenkirche 5-7, Görlitz

Kościół św. Piotra i Pawła – majestatyczny kościół doskonale widoczny z polskiego Zgorzelca, górujący nad zabudową wznoszącą się przy niemieckim brzegu Nysy Łużyckiej. Jeden z symboli miasta, zbudowany na miejscu kościoła zamkowego z XI wieku. W 1372 roku stał się głównym kościołem Görlitz. Przebudowany w latach 1423-1497, w 1691 cały inwentarz kościoła został strawiony przez pożar. Kościół odbudowano w ciągu pięciu lat. Wieże zostały dobudowane pomiędzy 1889 a 1891 rokiem. Kościół ma długość 72 metrów, szerokość 39 metrów, może pomieścić 2500 osób. Wieże wznoszą się na wysokość 84 metrów. Wnętrze skromnie urządzone, ze specyficzną atmosferą. Pobierana jest opłata za pozwolenie na robienie zdjęć.

Adres: Bei der Peterskirche 9,  Görlitz

5.  MUZEA

W Görlitz działają dwa bardziej znane muzea, ponadto w dawnych wieżach obronnych utworzono wystawy stałe dotyczące historii miasta i regionu.

Muzeum Śląskie – wystawa śląskiego rękodzieła artystycznego od XVII do XIX wieku. Zobaczymy tu przedmioty codziennego użytku, narzędzia, dokumenty i dzieła sztuki. Muzeum mieści się w zabytkowym budynku Schönhof (Piękny dwór). Stosunkowo wysokie ceny biletów wstępu.

Adres: Brüderstraße 8, Görlitz
Strona internetowa: www.schlesisches-museum.de

Muzeum Zabawek –  wystawa zabawek z regionu Rudaw od 1850 roku do czasów współczesnych. Muzeum reklamowane w informatorach turystycznych ma bardzo słabo wykonaną stronę internetową, więc szukanie bliższych informacji zmęczy wzrok. Nieduże muzeum, które można zwiedzić, a można pominąć.

Adres: Rothenburger Strasse 7, Görlitz
Strona internetowa: www.spielzeugmuseum-goerlitz.de/

6. ATRAKCJE DLA RODZIN Z DZIEĆMI

Na koniec wypadałoby wymienić dwie atrakcje dla rodzin z dziećmi:

Zwierzyniec „Nasze ZOO” – mały ogród zoologiczny zajmujący zaledwie 5 hektarów. Blisko zabytkowego centrum miasta. Można wykupić przejażdżkę na kucyku lub osiołku, grupy od 5 osób mogą dodatkowo pojeździć na wielbłądzie, krowie lub jaku. Przygotowano zagrodę z możliwością pogłaskania zwierząt. Łącznie 500 zwierząt reprezentująych 120 gatunków.

Adres: Zittauer Strasse 43, Görlitz
Strona internetowa: www.tierpark-goerlitz.de/index.php?lang=pl

Kolej parkowa (Görlitzer Oldtimer Parkeisenbahn) – atrakcja, o której nie słyszałem nawet ja, miłośnik podróżowania koleją. Pozostałość po kolei pionierskiej wybudowanej w 1976 roku. Rozstaw szyn 600 mm. Kursuje w sezonie letnim od kwietnia do października, najczęściej w weekendy. Pociągi prowadzone są przez spalinową replikę lokomotywy „Adler” – pierwszej lokomotywy w Niemczech. Kolejka znajduje się w parku, około 1,5 km od dworca kolejowego i centrum miasta.

Adres: An der Landskronbrauerei 118, Görlitz
Strona internetowa: www.goerlitzerparkeisenbahn.de/

Źródła:
http://www.niemcy-online.pl/raporty/spoleczenstwo/goerlitz-i-zgorzelec-zywoty-rownolegle-212
https://www.goerlitz-miasto.pl
http://turmtour.fvks.eu
http://www.kaufhaus-goerlitz.eu

Hol dworca kolejowego

Görlitz – dworzec kolejowy

Gruba Wieża

Görlitz – Gruba Wieża

Rathaus

Görlitz – ratusz

Untermarkt

Görlitz – Dolny Rynek z wieżą ratuszową

Pasaż

Görlitz – Pasaż Strasburski

Demianiplatz

Görlitz – Demianiplatz

Obermarkt

Görlitz – Rynek Górny

Sąd w Görlitz

Görlitz – Sąd Miejski

Neißstraße

Görlitz – Neißstraße

Brüderstraße

Görlitz – Brüderstraße

Most na Nysie Łużyckiej

Most graniczny i widok na kościół św. Piotra i Pawła

Nysa Łużycka

Nysa Łużycka tworząca granicę pomiędzy Polską a Niemcami